Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

III FSK 2222/21

Wyrok NSA z 28 stycznia 2021 r., III FSK 2222/21 – podatki od nieruchomości

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
28 stycznia 2021
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Sokołowska, Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia WSA (del.) Wojciech Stachurski (sprawozdawca), po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 maja 2020 r., sygn. akt I SA/Go 79/20 w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z dnia 17 października 2019 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Wyrok sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 12 maja 2020 r., I SA/Go 79/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe Nadleśnictwo B. (dalej jako: "Nadleśnictwo") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Zielonej Górze z 17 października 2019 r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2014 r. Z uzasadnienia wyroku wynika, że zaskarżoną decyzją SKO w Zielonej Górze utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy S., określającą Nadleśnictwu zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2014 r. w wysokości innej niż zadeklarowana. Po dwukrotnym rozpoznaniu sprawy organy stwierdziły, że Nadleśnictwo zaniżyło w deklaracji podatek poprzez pominięcie gruntów położonych pod napowietrznymi liniami przesyłowymi. Zdaniem organów, grunty te pomimo, że w ewidencji gruntów zostały zaklasyfikowane jako lasy ("Ls") i grunty rolne ("R"), powinny być opodatkowane podatkiem od nieruchomości, jako grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 95, poz. 613 z późn. zm., dalej jako: "u.p.o.l."). Sąd pierwszej instancji uznał to rozstrzygnięcie za prawidłowe. Powołując się na orzecznictwo stwierdził, że grunty leśne (rolne), nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości. Sąd zgodził się także z organem, że podatnikiem podatku, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. powinny być Lasy Państwowe, niezależnie od treści umowy, czy też treści służebności przesyłu oraz zakresu posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę przesyłowego, gdyż poprzez przekazanie nieruchomości w dalsze posiadanie nie tracą one przymiotu posiadacza na podstawie "innego tytułu prawnego", a ponadto są wymienione jako podatnik w art. 3 ust. 2 u.p.o.l. Wyrok wraz z uzasadnieniem dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako CBOSA). 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji złożył pełnomocnik Nadleśnictwa. Zaskarżonemu w całości wyrokowi postawione zostały zarzuty naruszenia: I. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej jako: "p.p.s.a."), przez wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku, które wskazuje na niejednoznaczne, niekonsekwentne i obarczone sprzecznościami stanowisko, w ramach którego WSA: a) z jednej strony uznał, że grunty pod liniami elektroenergetycznymi nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, a z drugiej strony zakwalifikował je jako grunty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, a więc jako grunty spełniające definicję z art. 1a ust 1 pkt 3 u.p.o.l.; b) powielił (zaakceptował) błędy organów podatkowych w ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w postaci znajdujących się w aktach sprawy umów łączących przedsiębiorcę elektroenergetycznego z Nadleśnictwem (naruszenia art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm., dalej jako: "o.p."), przyjmując, że zarządzane przez Nadleśnictwo grunty zlokalizowane pod linią elektroenergetyczną nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy (nie są związane z działalnością gospodarczą) – dla celów określenia podmiotu podatku, i jednoczesne wskazanie, że pozostają one zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, a zatem także i związane z jej prowadzeniem - dla celów określenia stawki podatku; c) wyraził pogląd, że nie są zajęte na działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. grunty rolne użytkowane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym (s. 9 uzasadnienia), a jednocześnie przyjął, że okoliczność prowadzenia działalności rolnej w jakimkolwiek zakresie pozostawała w sprawie bez znaczenia (s. 17 uzasadnienia), zwłaszcza w kontekście wskazań co do dalszego prowadzenia sprawy udzielonych organom podatkowym w wyroku z 16 maja 2018 r., sygn. I SA/Go 95/18, uprzednio wydanym w sprawie, a w konsekwencji nie zajął stanowiska co do stanu faktycznego sprawy w zakresie zgodnego lub niezgodnego z przeznaczeniem klasyfikacyjnym korzystania przez Nadleśnictwo z użytków rolnych; 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przez oddalenie skargi, podczas gdy decyzja SKO powinna zostać przez WSA uchylona z uwagi na naruszenie przez SKO przepisów postępowania: a) art. 121 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p., ponieważ decyzja SKO, o czym świadczy jej uzasadnienie, jest wewnętrznie sprzeczna - przyjmuje, że grunty pod liniami energetycznymi nie mogą być uznane za grunty znajdujące się w posiadaniu przedsiębiorcy (dla celów określenia podmiotu podatku), a jednocześnie uznaje te grunty (dla celów określenia stawki podatku) za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, co godzi w zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budujący zaufanie podatnika do organów podatkowych; b) art. 122, art. 187 § 1 o.p. - w tym zakresie WSA bezpodstawnie uznał ustalenia faktyczne decyzji SKO za kompletne i rzetelne, mimo że organ podatkowy (za organem pierwszej instancji) nieprawidłowo przyjął, że zarządzane przez Nadleśnictwo grunty rolne pod liniami elektroenergetycznymi zostały zajęte na działalność gospodarczą, bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do wyjaśnienia, czy grunty te są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym, jak i czy przebieg linii energetycznych skutkuje w jakimkolwiek zakresie ograniczeniem w działalności rolnej prowadzonej na tych gruntach, w szczególności z pominięciem dowodów przedkładanych w omawianym zakresie przez stronę; c) art. 191 o.p. - WSA nie dostrzegł, że decyzja SKO wydana została w efekcie przeprowadzenia dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w postaci dokumentów, potwierdzających fakt posiadania przez Nadleśnictwo statusu producenta rolnego oraz fakt prowadzenia działalności rolniczej, w związku z którą Nadleśnictwo otrzymywało/otrzymuje dotacje bezpośrednie z funduszy UE, który to materiał – oceniony prawidłowo – pozwalał na wyciągnięcie wniosku, że sporne grunty rolne były wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym (rolniczo), działalność rolna była na tych gruntach wykonywana w sposób pełnowymiarowy, a w efekcie brak było podstaw do stwierdzenia okoliczności ich zajęcia na działalność gospodarczą w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l. (a zatem omawiane uchybienia miały wpływ na wynik sprawy); 3) art. 153 p.p.s.a., przez pominięcie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA z 16 maja 2018 r., sygn. I SA/Go 95/18 - skoro bowiem w tym wyroku wskazano: "Organ odwoławczy rozpozna także podniesiony przez Nadleśnictwo zarzut dotyczący prowadzenia przez niego jako producenta rolnego, bez żadnych ograniczeń działalności rolnej na gruntach pod liniami elektroenergetycznymi sklasyfikowanych jako użytki rolne", to z takiego wskazania wynika założenie o odmiennym w świetle art. 2 ust. 2 u.p.o.l. statusie lasów i gruntów rolnych i konieczność ustalenia istotnej dla sprawy okoliczności obejmującej możliwość wykonywania przez Nadleśnictwo na spornych gruntach w sposób niezakłócony działalności rolnej, a dalej - brak tych ustaleń skutkuje (zaakceptowaną przez WSA w wyroku) niekompletnością, wadliwością ustaleń faktycznych decyzji SKO (naruszającą przepisy art. 122 oraz art. 187 § 1 o.p.); II. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 2 ust. 2 u.p.o.l., przez: a) błędną wykładnię, ponieważ WSA stwierdził, że zakres wykonywanej na gruncie rolnym działalności rolniczej (pełny lub ograniczony) pozostaje bez znaczenia dla oceny zajęcia gruntu na działalność gospodarczą (por. s. 17 uzasadnienia), mimo że należało konsekwentnie uznać, że grunty rolne w posiadaniu przedsiębiorcy nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej wtedy, gdy są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym (pogląd taki WSA również przywołał w uzasadnieniu wyroku, na s. 9 uzasadnienia, jednak - jak zdaje się wynikać z wniosków końcowych - ostatecznie go nie podzielił); b) niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że grunty rolne pod liniami energetycznymi są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, mimo że są wykorzystywane zgodnie z przeznaczeniem klasyfikacyjnym (na pełnowymiarową działalność rolniczą) - a zatem w tym zakresie art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie powinien zostać w sprawie zastosowany; 2) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., przez: a) błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej jest każdy grunt zajęty na działalność gospodarczą, przy jednoczesnym przyjęciu (przynajmniej implicite), że dotyczy to także gruntów zajętych na działalność gospodarczą, które nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu winna zakładać, że za związany z prowadzeniem działalności gospodarczej może być uznany tylko taki grunt (zajęty lub nie zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej), który każdorazowo znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy (art. 336 Kodeksu cywilnego); nie jest więc w szczególności gruntem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej taki grunt, z którego korzysta przedsiębiorca w sposób prowadzący do jego zajęcia na działalność gospodarczą, jeśli jednocześnie zakres korzystania z tego gruntu przez przedsiębiorcę nie prowadzi do posiadania gruntu przez tego przedsiębiorcę; b) niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że grunty Nadleśnictwa położone pod liniami energetycznymi (użytki rolne i lasy) są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, pomimo że nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy - a zatem (przy takim ustaleniu faktycznym co do posiadania) art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie powinien zostać w sprawie zastosowany; a w konsekwencji: 3) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady Gminy S. z dnia 21 października 2013r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie określenia wysokości stawek oraz zwolnień podatku od nieruchomości na terenie Gminy S. (dalej jako: "Uchwała"), przez: a) błędną wykładnię i przyjęcie, że grunt zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej jest zawsze opodatkowany najwyższą stawką podatku od nieruchomości, bez względu na to, czy znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy (a zatem bez względu na to, czy jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.); b) niewłaściwe zastosowanie i ustalenie, że grunty znajdujące się w zarządzie Nadleśnictwa położone pod liniami energetycznymi powinny być opodatkowane najwyższą stawką podatku od nieruchomości (są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej przez operatora sieci elektroenergetycznej), mimo że grunty te nie znajdują się w posiadaniu przedsiębiorcy, a zatem nie mogą być uznane za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (przepis art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 Uchwały nie powinien być zastosowany w ustalonym w sprawie stanie faktycznym). Mając na uwadze powyższe, autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie wyroku w całości i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do WSA do ponownego rozpoznania, oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych. Organ nie skorzystał z prawa do złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna i podlega oddaleniu. Istota powstałego w tej sprawie sporu, odzwierciedlona w zarzutach kasacyjnych, dotyczy możliwości opodatkowania podatkiem nieruchomości gruntów leśnych (lub rolnych), nad którymi przebiegają linie energetyczne wchodzące w skład przedsiębiorstwa energetycznego. W tej kwestii w orzecznictwie prezentowany jest jednolity pogląd, że grunty leśne, nad którymi przebiegają linie elektroenergetyczne, są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie przesyłu energii przez przedsiębiorstwo energetyczne, co skutkuje ich opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości według najwyższych stawek i nie stoi temu na przeszkodzie możliwość prowadzenia na tych gruntach, w ograniczonym zakresie, określonych czynności w ramach działalności leśnej (zob. np. wyroki: z 9 czerwca 2016 r., II FSK 1156/14, II FSK 1157/14, II FSK 1238/14; z 17 czerwca 2016 r., II FSK 1315/14, II FSK 1391/14, II FSK 1392/14 i II FSK 1387/14; z 4 lipca 2017 r., II FSK 1541/15; z 11 sierpnia 2017 r., II FSK 2177/15; z 15 listopada 2017 r., II FSK 795/07; z 22 października 2018 r., II FSK 1844/18; z 24 września 2019 r., II FSK 927/19, II FSK 964/19, II FSK 1339/19, II FSK 1369/19, II FSK 1585/19 i II FSK 1591/19; z 20 marca 2020 r., II FSK 1346/19; z 20 maja 2020 r., II FSK 1977/19; z 1 lipca 2020 r., II FSK 861/20 i II FSK 862/20 (orzeczenia dostępne w CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie w całości podziela to stanowisko. Odwołując się w szczególności do argumentacji zawartej w wyrokach z 1 lipca 2020 r., II FSK 861/20 i II FSK 862/20, należy zauważyć, że w myśl art. 2 ust. 2 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2014 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Według art. 1a ust. 1 pkt 4 tej ustawy, za działalność gospodarcza należy rozumieć działalność, o której mowa w przepisach Prawa działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2. W myśl tego zastrzeżenia za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy nie uważa się działalności rolniczej lub leśnej (art. 1a ust. 2 pkt 1). Działalność rolnicza to produkcja roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownictwo, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęcą typu przemysłowego fermowego oraz chów i hodowla ryb (art. 1a ust. 1 pkt 6 u.p.o.l.). Z kolei działalność leśna to działalność właścicieli, posiadaczy lub zarządców lasów w zakresie urządzania, ochrony i zagospodarowania lasu, utrzymywania i powiększania zasobów i upraw leśnych, gospodarowania zwierzyną, pozyskiwania - z wyjątkiem skupu - drewna, żywicy, choinek, karpiny, kory, igliwia, zwierzyny oraz płodów runa leśnego, a także sprzedaż tych produktów w stanie nieprzerobionym (art. 1a ust. 1 pkt 7 u.p.o.l.). Dopełnieniem tych regulacji, na gruncie ustawy o podatku leśnym, jest art. 1 ust. 1, w myśl którego opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają określone w ustawie lasy, z wyjątkiem lasów zajętych na wykonywanie innej działalności gospodarczej niż działalność leśna. Podobnie w art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, ustawodawca wskazywał, że opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W ocenie NSA, przez pojęcie gruntów "zajętych" na prowadzenie działalności gospodarczej, w rozumieniu art. 2 ust. 2 u.p.o.l., należy rozumieć faktyczne wykonywanie konkretnych czynności, działań na gruncie, powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu, związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Spółki energetyczne, prowadząc działalność w zakresie przesyłu energii elektrycznej, wykorzystują w sposób trwały dla potrzeb tej działalności pasy techniczne, które zostały wytyczone w związku z przebiegającymi przez grunt liniami energetycznymi i które są niezbędne do prowadzenia przesyłu energii. Ponadto spółki te, jako operatorzy, są zobowiązane utrzymywać wskazane grunty w sposób umożliwiający bezpieczne i bezawaryjne funkcjonowanie linii energetycznych. Obowiązki te wynikają nie tylko z umowy służebności przesyłu, ale przede wszystkim z ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. 2012 r. poz. 1059 z późn. zm.). Odnosząc te uwagi do okoliczności przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że nie budzą wątpliwości ustalenia organów podatkowych, słusznie zaakceptowane przez sąd pierwszej instancji, że sporne grunty były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez operatora linii przesyłowych. Powyższe wynika między innymi z zawartej w dniu 12 grudnia 2013 r. umowy udostępnienia tych gruntów, a także zawartej w dniu 9 maja 2014 r. umowy o ustanowienie służebności przesytu. Grunty te były wykorzystywane przez przedsiębiorstwo przesyłowe w zakresie przesyłu energii. Takiej oceny nie podważa podnoszony przez stronę skarżącą fakt, że przedmiotowe grunty były także wykorzystywane na potrzeby działalności leśnej lub rolniczej. Należy zauważyć, że z art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie wynika, aby na gruntach zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej nie mogła być prowadzona także inna działalność, w tym leśna lub rolna, o ile specyfika prowadzonej działalności gospodarczej na to pozwala. Powyższe nie ma wpływu na opodatkowanie takich gruntów podatkiem od nieruchomości, o ile są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Zaakceptowanie stanowiska, że nieodzowną cechą zajęcia gruntu na prowadzenie działalności gospodarczej jest stan, w którym wyłączona jest w ogóle możliwość prowadzenia na tych gruntach innego rodzaju działalności (leśnej, rolnej) oznaczałoby, że każdy, choćby bardzo ograniczony, a nawet bagatelny, przejaw prowadzenia działalności leśnej na gruntach usytuowanych pod liniami energetycznymi, np. postawienie paśnika, zasadzenie choinek lub krzewów liściastych, pozyskanie karpiny, itd., musiałoby odnieść skutek w postaci opodatkowania tych gruntów podatkiem leśnym. Ustalenie zatem, jakim podatkiem opodatkować dany grunt, zależałoby jedynie od tego, czy w pasie zajętym na linię energetyczną prowadzona jest w ograniczonym, czy nawet w jakimkolwiek zakresie gospodarka leśna (rolna), a nie od tego, czy grunty są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. Stwierdzeniu, że sporne gruntu były zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej przez operatora linii przesyłowych, nie przeczy również fakt posiadania ich przez Nadleśnictwo. Jak wyjaśnił to NSA w uchwale z 9 grudnia 2019 r., II FPS 3/19 (na którą zwrócił również uwagę sąd pierwszej instancji), w przypadku służebności, osoba, która wykonuje służebność z reguły nie włada rzeczą w ścisłym tego słowa znaczeniu, lecz z niej korzysta w określonym zakresie, na przykład co jakiś czas przejeżdża, przechodzi przez cudzą nieruchomość. Służebność ogranicza prawo własności każdoczesnego właściciela nieruchomości obciążonej w korzystaniu z niej, lecz nie pozbawia go władztwa nad nieruchomością. Każdy, kto faktycznie korzysta z cudzej nieruchomości w zakresie odpowiadającym treści służebności, jest posiadaczem służebności. Jest to posiadanie swoiste, gdyż nie łączy się z władztwem nad rzeczą w dosłownym znaczeniu. Podmiot wykonujący służebność korzysta z cudzej rzeczy tylko w oznaczonym zakresie, nierzadko bardzo wąskim, nie władając nią. W odniesieniu do posiadania służebności nie można posługiwać się zatem pojęciem posiadania samoistnego lub zależnego nieruchomości z art. 336 k.c. Posiadacz służebności nie włada nieruchomością, ale faktycznie z niej korzysta. Ponadto korzystanie takie jest sporadyczne, zachodzi od czasu do czasu, a także występuje w różnym nasileniu, a co najważniejsze, nie pozbawia właściciela władztwa nad rzeczą. Jest to skutkiem między innymi użycia przez ustawodawcę w art. 352 § 1 k.c. sformułowania "korzysta", gdy tymczasem przy posiadaniu rzeczy (samoistnym lub zależnym) użyte zostało sformułowanie "włada" (art. 336 k.c.). Władanie jest pojęciem zdecydowanie szerszym od korzystania. Jeżeli dany podmiot "włada" określoną rzeczą, to znaczy, że inny podmiot takiego władania jest pozbawiony. Tymczasem "korzystanie" z rzeczy nie przekreśla możliwości władania nią przez kogo innego, lecz jedynie wskazuje na prawo do wykonywania określonych czynności w stosunku do rzeczy, która nie musi pozostawać we władaniu korzystającego. Wystarczy, że władający rzeczą nie będzie czynił przeszkód w czasowym korzystaniu z niej. W tej sytuacji bezzasadne są zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 2 ust. 2 u.p.o.l., art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. oraz art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 Uchwały nr [...] Rady Gminy S. z dnia 21 października 2013r. w sprawie zmiany uchwały w sprawie określenia wysokości stawek oraz zwolnień podatku od nieruchomości na terenie Gminy S. Przyjęcie przez sąd pierwszej instancji zbieżnego z przedstawionym wyżej sposobu rozumienia wymienionych przepisów prawa materialnego, miało decydujące znaczenie dla oceny sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia prawa procesowego. Stwierdzenie, że grunt leśny lub rolny, obejmujący pas techniczny pod napowietrznymi liniami energetycznymi, należy traktować jako zajęty na prowadzenie działalności gospodarczej sprawiało, że zbędne były dodatkowe czynności postępowania dowodowego, które skarżący uważał za istotne. W tej sprawie nie budzi wątpliwości fakt ustanowienia na spornych gruntach służebności przesyłu. Słusznie też sąd pierwszej instancji ocenił, że w okresie poprzedzającym zawarcie umowy służebności przesyłu, suma uprawnień wynikających z wcześniej obowiązującej umowy nie była większa od uprawnień wynikającym z umowy służebności przesyłu. Na fakt zajęcia gruntów na prowadzenie działalności gospodarczej przez operatora linii przesyłowych, także przed zawarciem umowy służebności przesyłu, wskazuje porozumienie zawarte 29 listopada 2013 r. między P. S.A. a Dyrekcją Regionalna Lasów Państwowych, umowa udostępnienia gruntów z 12 grudnia 2013 r., a także treść pisma P. S.A. z 21 stycznia 2019 r. Powierzchnia gruntów zajętych na linię energetyczną została ustalona w oparciu o wykaz gruntów stanowiący załącznik do aktu notarialnego z 9 maja 2014 r. oraz treść pism P. S.A., w których wskazano, że powierzchnia ta nie uległa zmianie przez cały 2014 rok. Braki postępowania dowodowego, wskazane we wcześniejszym wyroku WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 16 maja 2018 r., I SA/Go 95/18, zostały przez organy uzupełnione przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zebrany ostatecznie materiał dowodowy należy uznać za kompletny, a dokonaną przez organy ocenę tego materiału - za obiektywną, wszechstronną i logiczną. W związku z powyższym niezasadne są również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 121 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 oraz § 4 o.p., art. 122. art. 187 § 1 oraz art. 191 o.p., a także zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Niezasadny jest także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepis ten określa wymogi, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, a mianowicie powinno ono zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. O naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić wówczas, gdy brak jest jednego z tych elementów, przy czym wada uzasadnienia musi być na tyle istotna, że mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok NSA z 13 października 2010 r., II FSK 1479/09). Uzasadnienie wydanego w tej sprawie wyroku nie jest obarczone taką wadą. Sąd pierwszej instancji przedstawił stan sprawy, w tym zarzuty podniesione przez stronę skarżącą oraz stanowisko organu podatkowego, wskazał i wyjaśnił też podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem sądu, oceniając jej jako niekonsekwentne i obarczone sprzecznościami, nie uzasadnia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
1 stycznia 2021
Hasła tematyczne
Podatek od nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Jolanta Sokołowska /przewodniczący/ Stanisław Bogucki Wojciech Stachurski /sprawozdawca/

Powołane przepisy

Inne orzeczenia w tej sprawie

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny