III FSK 222/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej "E." S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2764/21 w sprawie ze skargi "E." S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 23 września 2021 r., nr 1401-IEE1.711.7.26.2021.8.OM w przedmiocie zabezpieczenia zobowiązań podatkowych oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 7 października 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 2764/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA"), oddalił skargę E. S.A. z siedzibą w W. (dalej: "Skarżąca") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor") z dnia 23 września 2021 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżąca żądając przeprowadzenia rozprawy, zaskarżyła go w całości wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, o którym mowa w art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), tj. art. 7 i art. 171 p.p.s.a.; naruszenie przepisów prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. art. 33 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540 z późn. zm.; dalej jako: "o.p."), poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora, podczas gdy - wobec zasadności zarzutów Skarżącej postanowienie Dyrektora oraz poprzedzające je postanowienie należało uchylić. Dyrektor nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 95 z późn. zm.). Strony zostały powiadomione o skierowaniu skargi kasacyjnej do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym z jednoczesnym pouczeniem o możliwości uzupełnienia argumentacji uzasadnienia skargi kasacyjnej albo żądania jej oddalenia. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu, które w niniejszej sprawie nie wystąpiły. W rozpoznawanej sprawie, przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest zasadność oddalenia zarzutów zgłoszonych w postępowaniu zabezpieczającym prowadzonym na podstawie zarządzenia zabezpieczenia z 25 marca 2021 r., w toku którego organ egzekucyjny dokonał zabezpieczenia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego przysługujących zobowiązanej. Skarżąca koncentruje się na kwestionowaniu zasadności wydania decyzji zabezpieczającej i zarządzenia zabezpieczenia, z uwagi na brak okoliczności wskazujących na ryzyko utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, o których mowa w art. 33 § 1 o.p. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 7 i art. 171 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej w jej uzasadnieniu wskazał jedynie, że na podstawie art. 7 p.p.s.a., sąd administracyjny powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast dalej stwierdza, że "uchylenie Postanowienia i Postanowienia AIS wymagać będzie odrębnego postępowania administracyjnego". Przy tak skonstruowanym uzasadnieniu skargi kasacyjnej w tej części, jej autor błędnie odnosi pojęcie "sprawy administracyjnej" do pojęcia "sprawy sądowoadministracyjnej", o której ustawodawca stanowi w art. 7 p.p.s.a. W istocie zatem, brak jest szerszego wywodu odnośnie naruszenia przez WSA przepisu zawartego w tej jednostce redakcyjnej. Nietrafny jest także zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 171 p.p.s.a. Słusznie bowiem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podnosi WSA, że nie ma znaczenia okoliczność, że wyrokiem z 14 czerwca 2022 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Wa 2982/21, a więc wydanym już po wydaniu zaskarżonego postanowienia z 23 września 2021 r., WSA uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 12 października 2021 r., w przedmiocie określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2017 r. oraz zabezpieczeniu jej na majątku podatnika. Nie ulega bowiem wątpliwości, że rozpoznając skargi na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, w tym postanowienia, sąd bierze pod uwagę stan istniejący w chwili działania organu wydającego taki akt. Zmiana okoliczności zaistniała, tak jak w sprawie niniejszej, już po wydaniu zaskarżonego postanowienia, nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem działania organu. Za chybiony należy uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisu art. 33 § 1 o.p., poprzez jego błędne zastosowanie w sprawie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy postanowienia Dyrektora. Wobec braku zasadności zarzutów Skarżącej, brak było podstaw prawnych do uchylenia postanowienie Dyrektora oraz poprzedzającego je postanowienia. Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 33 § 1 o.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. W rozpatrywanej sprawie, organ podatkowy wydając w stosunku do Skarżącej decyzję określającą przybliżoną kwotę zobowiązania z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2017 r. i przybliżoną kwotę odsetek za zwłokę oraz orzekającą o zabezpieczeniu, przybliżonej kwoty na majątku Skarżącej przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, obszernie wyjaśnił zaistnienie przesłanek świadczących o tym, że sytuacja majątkowa podatnika rodzi uzasadnioną obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił skargi kasacyjnej, jako nie mającej usprawiedliwionych podstaw, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a. s. Mirella Łent s. Paweł Borszowski s. Sławomir Presnarowicz (spr.)