III FSK 185/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Woźniak, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Agnieszka Olesińska, Protokolant asystent sędziego Anna Rybak, po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2025 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1109/23 w sprawie ze skargi T. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 lutego 2023 r., nr 1401-IEE1.7192.25.2023.6.IB w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od T. N. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 25 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1109/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę T. N. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "Organ") z dnia 28 lutego 2023 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku Skarżący, żądając rozpoznania sprawy na rozprawie, zaskarżył go w całości i wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA oraz o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi Skarżący zarzucił, na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej: "u.p.e.a."), poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej przez Organ z naruszeniem ustawy, co przejawia się w pominięciu przez organ egzekucyjny wydanej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: "Naczelnik") z dnia 4 grudnia 2020 r., nr 1415-SEW.4263.114.2020JK/1415-SEW.4263.2.2020.20 w przedmiocie rozłożenia na raty zaległego podatku od towarów i usług (VAT) w łącznej kwocie 1 164 570, 00 zł wraz z odsetkami 619 083, 00 zł za okres od stycznia do grudnia 2013 r. oraz od stycznia do grudnia 2014 r., zmienionej decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia 27 czerwca 2022 r., znak sprawy 1415-SEW.623.1.2022.16 i nieuwzględnienia okoliczności terminowego regulowania ustalonych rat przez Skarżącego. Dyrektor nie skorzystał z możliwości złożenia odpowiedzi na powyższą skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). Dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nieusprawiedliwiony uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów prawa materialnego, tj. art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez dokonanie czynności egzekucyjnej przez Organ z naruszeniem ustawy, co przejawia się w pominięciu przez organ egzekucyjny wydanej decyzji Naczelnika w przedmiocie rozłożenia na raty zaległego podatku od towarów i usług (VAT) wraz z odsetkami. Stosownie do postanowień zawartych w art. 54 § 1 pkt 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego, której podstawą jest dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak również w literaturze przedmiotu podkreśla się, że na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.), zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a. kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (zob. wyroki NSA z 24 kwietnia 2019 r. sygn. akt II FSK 1370/17; z 18 sierpnia 2015 r. sygn. akt II FSK 1688/13; z 2 kwietnia 2015 r. sygn. akt II FSK 778/13; z 24 października 2014 r. sygn. akt II GSK 1377/13, z 5 maja 2021 sygn. akt III FSK 91/21). Skarga na czynności egzekucyjne nie jest wobec powyższego uniwersalnym środkiem prawnym, za pomocą którego zobowiązany mógłby kwestionować wszelkie czynności oraz zdarzenia mające miejsce w toku postępowania egzekucyjnego. W jej ramach można zatem podnosić kwestie formalnoprawne, które odnoszą się jedynie do prawidłowego przebiegu postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora, na podstawie przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. Nie jest natomiast możliwe podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, w tym zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W szczególności w postępowaniu prowadzonym w sprawie skargi na czynności egzekucyjne, nie może być rozważane istnienie egzekwowanego obowiązku (zob. P. Przybysz, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, Warszawa 2021 r., s. 362). Jak słusznie zauważał WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, Skarżący w swoich pismach wskazał na brak wymagalności obowiązku w związku z wydaną przez Naczelnika decyzją w przedmiocie rozłożenia na raty zaległego podatku od towarów i usług (VAT) wraz z odsetkami. Zatem argumentacja złożonych zarzutów, jest tożsama z argumentacją złożonej skargi na czynność egzekucyjną. Tymczasem jak już wyżej podniesiono, w postępowaniu skargowym dopuszcza się badanie jedynie tych czynności, które przynależą organowi egzekucyjnemu, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej (art. 33 u.p.e.a.), zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną jako nie zasługującą na uwzględnienie i stosując przepisy art. 184 p.p.s.a., oraz będąc związany wnioskami i uzasadnieniem skargi kasacyjnej, poprzez treść art. 183 § 1 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Agnieszka Olesińska s. Bogusław Woźniak s. Sławomir Presnarowicz (spr.)