III FSK 171/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Wojciech Stachurski, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Anna Sokołowska, Protokolant starszy asystent sędziego Karolina Niemiec, , po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2026 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ł.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Po 387/24 w sprawie ze skargi Ł.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu z dnia 4 kwietnia 2024 r., nr 3001-IEE.7113.357.2023 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od Ł.S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 26 września 2024 r., sygn. akt I SA/Po 387/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (dalej: "WSA", "Sąd I instancji") oddalił skargę Ł. S. (dalej: "Skarżący", "Strona") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu (dalej: "Dyrektor") z dnia 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia skargi na czynność egzekucyjną. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Skarżący zaskarżył go w całości i żądając przeprowadzenia rozprawy w niniejszej sprawie, wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i dwóch poprzedzających go postanowień Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] (dalej: "Naczelnik") i Dyrektora. Wniesiono także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), zarzucono naruszenie przepisów postępowania w stopniu, który miał istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 42 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2023 r., poz. 775 ze zm., dalej: "k.p.a."), poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia wskutek uznania, że doręczenie postanowienia o zajęciu wierzytelności zostało dokonane prawidłowo, podczas gdy organ dostarczył postanowienie na błędny adres, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a., poprzez nieuchylenie postanowienia wskutek błędnego uznania, że doszło do spełniania wszystkich przesłanek wskazanych w tym przepisie, co skutkowało uznaniem, iż doszło do skutecznego doręczenia Skarżącemu postanowienia o zajęciu wierzytelności, w sytuacji gdy skutek przewidziany w tym przepisie się nie ziścił, 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. oraz art. 41 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie postanowienia wskutek błędnego uznania, że Skarżący nie poinformował organu o zmianie adresu, podczas gdy informacja o zmianie adresu została przekazana organowi w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. toczącym się przed sądem administracyjnym, z którym to postępowaniem wiąże się postępowanie egzekucyjne, a organ był zobowiązany doręczyć postanowienie na ostatni znany adres Strony. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna ma charakter szczególnie sformalizowanego środka odwoławczego. W myśl art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna między innymi zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Unormowania art. 174 p.p.s.a. wskazują, iż skargę kasacyjną można oprzeć na: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) albo naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). W orzecznictwie sądowym podkreśla się, iż dopełnienie wymogu wskazania podstaw skargi kasacyjnej zakreślonych w powołanym przepisie art. 174 p.p.s.a. jest konieczne, ponieważ wyznacza granice skargi kasacyjnej, którymi jest związany Naczelny Sąd Administracyjny (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Wyjątkiem są tu jedynie przesłanki nieważności postępowania, które Sąd bierze pod rozwagę z urzędu. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej zbadano, czy nie zaistniała którakolwiek z przesłanek nieważności określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w przedmiotowej sprawie nie wystąpiła żadna z przyczyn nieważności, wskazywana w przywoływanym unormowaniu. Naczelny Sąd Administracyjny za nietrafny uznaje zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 42 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie zaskarżonego postanowienia wskutek uznania, że doręczenie postanowienia o zajęciu wierzytelności zostało dokonane prawidłowo. Organ doręczył bowiem postanowienie na właściwy adres. Z akt administracyjnych niniejszej sprawy wynika, że Naczelnik doręczył Skarżącemu zawiadomienie z dnia 29 grudnia 2022 r. o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w Izbie Administracji Skarbowej w Poznaniu wraz z odpisem tytułu wykonawczego z 16 stycznia 2023 r., na podstawie art. 44 § 4 k.p.a., pod adresem miejsca zamieszkania zgłoszonym w organie egzekucyjnym, tj. S., ul. M. [...]. Korespondencja adresowana na adres ul. M. [...], [...] S., awizowana była po raz pierwszy dnia 2 stycznia 2023 r. (i umieszczona "w oddawczej skrzynce pocztowej adresata"), a powtórnie 10 stycznia 2023 r. W dniu 17 stycznia 2023 r. zwrotne potwierdzenie odbioru opatrzono adnotacją o niepodjęciu awizowanego pisma (karta 23 akt administracyjnych). Mając na uwadze art. 44 § 4 k.p.a., w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA zasadnie przyjął, że organ egzekucyjny uznał pismo za skutecznie doręczone z dniem 16 stycznia 2023 r. W tym stanie rzeczy, słusznie przyjął WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że brak było podstaw, aby powyższe doręczenie uznać za nieskuteczne, a organom zarzucać naruszenie przepisów dotyczących doręczeń. Z akt sprawy wynika bowiem, że adres zamieszkania Strony, na który organ egzekucyjny skierował korespondencję był na dzień wysłania zawiadomienia o zajęciu aktualnym adresem zamieszkania zgłoszonym w bazie organu. Skarżący skutecznie nie wykazał, że adres, którym posłużył się organ egzekucyjny jest nieprawidłowy, zatem wniósł skargę na czynność egzekucyjną po upływie wymaganego terminu (siedmiodniowy termin do złożenia skargi na czynność egzekucyjną zaczął biec 17 stycznia 2023 r., a upłynął 23 stycznia 2023 r.; skarga nadana 24 stycznia 2023 r. została złożona po upływie terminu do jej wniesienia). Za niedopuszczalne należy uznać wywodzenie przez Skarżącego korzystnych dla siebie skutków prawnych z faktu, iż nie dochował obowiązku poinformowania właściwego organu o zmianie miejsca zamieszkania (por. wyrok NSA z 22.11.2023 r., sygn. akt I GSK 1487/22). Nieuprawnione jest zatem powoływanie się Skarżącego na fakt wskazania przez niego innego adresu w toku postępowania sądowego toczącego się przed sądem administracyjnym, z którym to postępowaniem wiąże się postępowanie egzekucyjne. Prawidłowo organ wskazuje, że przepisy prawa nie obligują organów egzekucyjnych do uwzględniania adresu wskazanego przez zobowiązanego w toku "postępowania sądowego". Wobec powyższego organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie prawidłowo skierował korespondencję na adres zamieszkania zobowiązanego zgłoszony w bazie organu. Właściwie przyjął WSA, że gdyby organ egzekucyjny doręczył zawiadomienie na adres wskazany w postępowaniu sądowym, Skarżący mógłby zasadnie skuteczność tej czynności zakwestionować. W tej sytuacji za nieznajdujący usprawiedliwienia należy także uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 44 k.p.a. oraz art. 41 § 1 k.p.a., poprzez nieuchylenie postanowienia wskutek błędnego uznania, że Skarżący nie poinformował organu o zmianie adresu, podczas gdy informacja o zmianie adresu została przekazana organowi w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług za okres od stycznia do grudnia 2010 r. toczącym się przed sądem administracyjnym, z którym to postępowaniem wiąże się postępowanie egzekucyjne, a organ był zobowiązany doręczyć postanowienie na ostatni znany adres Strony. W świetle powyższego wywodu należy zgodzić się z autorem odpowiedzi na skargę kasacyjną, że podniesione przez Skarżącego podstawy kasacyjne w odniesieniu do zarzucanych naruszeń prawa procesowego okazały się nietrafne, w konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. s. Anna Sokołowska s. Wojciech Stachurski s. Sławomir Presnarowicz (spr.)