III FSK 1664/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jolanta Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1101/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 30 stycznia 2023 r. nr 1401-IOM-4104.209.2022.ES w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia oddalić skargę kasacyjną.

Postanowieniem z dnia 4 października 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1101/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: WSA) po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. G. (dalej: Skarżąca) na decyzje Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 30 stycznia 2023 r. w przedmiocie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od spadków i darowizn – w punkcie 1. odrzucił skargę, w punkcie 2. odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Odrzucając skargę strony postanowieniem zaskarżonym na obecnym etapie postępowania, WSA stwierdził, że w zaistniałej sytuacji skarga została wniesiona od decyzji, która z uwagi na brak prawidłowego doręczenia nie weszła do obrotu prawnego i nie wywołała skutków prawnych. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga w niniejszej sprawie była przedwczesna. W rozpatrywanej sprawie nie istnieje bowiem przedmiot zaskarżenia, co powoduje niedopuszczalność skargi i jej odrzucenie zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.) o czym orzeczono w pkt 1) sentencji postanowienia. Sąd wskazuje, że dopiero po skutecznym doręczeniu przez Organ decyzji, Skarżącej będzie przysługiwało prawo do wniesienia skargi do WSA. Do czasu prawidłowego doręczenia decyzji nie funkcjonuje ona w obrocie prawnym. Skargę kasacyjną od ww. postanowienia wniósł Dyrektor IAS. Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 i art. 141 § 4 P.p.s.a., a także w związku z art. 138a, art. 138c § 1, art. 144 § 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r., poz. 2651 ze zm., dalej: O.p.) oraz art. 144a § 1 pkt 3 i art. 152a § 3 O.p. (w brzmieniu: tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) poprzez błędne określenie stanu faktycznego w zakresie istotnych okoliczności sprawy oraz nieuprawnione stwierdzenie podstawy do odrzucenia skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, związany z brakiem doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi Skarżącej, w sytuacji, gdy z dokumentów stanowiących akta sprawy wynika, że doszło do skutecznego doręczenia korespondencji wysłanej na adres wskazany przez pełnomocnika Skarżącej; 2) art. 88 P.p.s.a. w związku z art. 133 § 1 P.p.s.a. i 141 § 4 P.p.s.a., a także w związku z art. 138a, art. 138c § 1, art. 144 § 5 O.p. oraz art. 144a § 1 pkt 3 i art. 152a § 3 O. p. (w brzmieniu: tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 1540) poprzez błędne określenie stanu faktycznego w zakresie istotnych okoliczności sprawy oraz nieuprawnione stwierdzenie podstawy do odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, związany z brakiem doręczenia decyzji podatkowej pełnomocnikowi Skarżącej, w sytuacji, gdy z dokumentów stanowiących akta sprawy wynika, że doszło do skutecznego doręczenia korespondencji wysłanej na adres wskazany przez pełnomocnika Skarżącej. Dyrektor IAS wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez WSA oraz oświadczył, że zrzeka się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dla wyniku niniejszej sprawy, kluczowe znaczenie ma postępowanie, które toczyło się w zakresie punktu 2. zaskarżonego postanowienia, tj. odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2024 r., sygn. akt III FZ 634/23, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił punkt 2 zaskarżonego postanowienia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu pierwszej instancji oraz jego wywody odnośnie nieprawidłowości doręczenia decyzji, od której to czynności uzależnia się dopuszczalność skargi, są wadliwe. W wyniku analizy stanu prawnego i faktycznego Sąd odwoławczy stwierdził, że nie było podstaw by stwierdzić wadliwość doręczenia zaskarżonej decyzji. W związku z powyższym rozstrzygnięciem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA rozpoznał wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i postanowieniem z dnia 31 stycznia 2025 r. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia 3 czerwca 2025 r. oddalił zażalenie, na powyższe postanowienie Sądu pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy straciły na aktualności zarzuty kasacyjne, w ramach których kontestowano stanowisko WSA, iż zaskarżona decyzja nie weszła do obrotu prawnego. Prawomocnymi orzeczeniami przesądzono, że decyzja ta weszła do obrotu prawnego i odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Prawidłowe jest zatem rozstrzygnięcie WSA o odrzuceniu skargi, aczkolwiek wadliwe jest uzasadnienie zaskarżonego postanowienia. Jednak zgodnie z art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.