III FSK 1642/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1375/18 w sprawie ze skargi P.Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością sp.k. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 23 marca 2018 r., nr 1401-IEE-3.711.1.18.2018.KZ w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 6 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1375/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: "WSA") oddalił skargę P. sp. z o.o. sp.k. (dalej: "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor") z 23 marca 2018 r. w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). W skardze kasacyjnej wywiedzionej od tego wyroku, Spółka zaskarżyła go w całości i wniosła na podstawie art. 179a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a.") o jego uchylenie w całości z uwagi na fakt, że podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione alternatywnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postepowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096; dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."), poprzez nie podjęcie wszelkich czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy; 2.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnienie posiadanych wierzytelności Spółki u innych podmiotów; 3.) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126, 140 i 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez błędne i niepełne uzasadnienie stanowiska; 4.) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez nieprawidłowe przedstawienie stanu faktycznego w uzasadnieniu wyroku, w tym w szczególności poprzez wybiórczą prezentację okoliczności i faktów mających na celu wyeksponowanie rzekomo istotnych w sprawie ustaleń i faktycznych i prawnych poczynionych przez organy podatkowe obydwu instancji; 5.) art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku istotnych okoliczności sprawy; 6.) 141 § 4 p.p.s.a., poprzez niewyjaśnienie przez WSA zasadności jego stanowiska w kwestii wszystkich zarzutów podniesionych w skardze; 7.) art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nierozważenie wszystkich aspektów sprawy skutkujące nieuprawnionym utrzymaniem w mocy postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie. Spółka wniosła o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Dyrektor nie wniósł odpowiedzi na skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 listopada 2022 r., na podstawie art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych i wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374 z poźn. zm.), sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne w dniu 9 lutego 2023 r., w celu rozpoznania skargi kasacyjnej. Strony zostały o tym powiadomione oraz jednocześnie pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji w odrębnym piśmie procesowym. Żadna ze Stron z tej możliwości nie skorzystała, jak również nie sprzeciwiła się skierowaniu rozpoznania sprawy na posiedzenie niejawne. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Przed przystąpieniem do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy wyjaśnić, że rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. Wymaga to zatem prawidłowego ich określenia w samej skardze kasacyjnej, a więc konieczność m.in. precyzyjnego wskazania konkretnych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego ten środek zaskarżenia zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że chybione są zarzuty naruszenia przez WSA przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik rozpatrywanej sprawy. W szczególności, za nietrafne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w punktach od 1 do 7 przywołane wyżej w petitum tego pisma. Należy przypomnieć, że przedmiotem skargi do WSA było postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. W myśl przepisu zawartego w tej jednostce redakcyjnej, postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnej nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Zgodnie z postanowieniami przepisu art. 59 § 3 u.p.e.a. w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, chyba że umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje na podstawie art. 34 § 4 u.p.e.a. Zgodnie z przepisem art. 59 § 2 u.p.e.a., umorzenie postępowania odbywa się w ramach uznania organu egzekucyjnego. Wskazuje na powyższe użyte przez ustawodawcę sformułowanie "może". W literaturze przedmiotu podkreśla się, że "zakończenie egzekucji administracyjnej następuje co do zasady z chwilą zrealizowania środka egzekucyjnego. Zazwyczaj zakończenie egzekucji oznacza jednocześnie zakończenie postępowania egzekucyjnego. Sytuacja taka ma miejsce wtedy, gdy zrealizowanie środka egzekucyjnego powoduje wykonanie obowiązku objętego egzekucją i jednocześnie nie zachodzi potrzeba podejmowania dalszych czynności procesowych w danym postępowaniu. Typowym momentem zakończenia postępowania egzekucyjnego jest jego umorzenie" (zob. W. Grześkiewicz, Egzekucja administracyjna - teoria i praktyka, Warszawa 2006 r.,LEX). Słusznie zatem zauważa WSA w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że warunkiem skorzystania z możliwości umorzenia postępowania egzekucyjnego na przywołanej podstawie prawnej jest wykazanie przez organ egzekucyjny, iż podjął wszelkie działania w celu ustalenia majątku zobowiązanego. Nie ulega wątpliwości, że w zaskarżonym rozstrzygnięciu, organ odwoławczy szczegółowo przedstawił wszystkie czynności, jakie były podejmowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., celem zrealizowania należności pieniężnych. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Spółka nie posiadała majątku, z którego możliwe byłoby skuteczne przeprowadzenie przedmiotowego postępowania egzekucyjnego i uzyskanie w drodze egzekucji środków, które przewyższyłyby wydatki egzekucyjne. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego WSA zasadnie uznał, że organy precyzyjnie odniosły się do tej kluczowej przesłanki umorzenia. Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy potwierdza, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym zwrócono się do Skarżącej o złożenie wykazu wszystkich składników majątkowych oraz wskazanie miejsca ich położenia. Poza sporem pozostaje, że organ I instancji: a) wystąpił w trybie art. 36 u.p.e.a., do ZUS o przekazanie posiadanych informacji odnośnie aktualnego rachunku bankowego z jakiego Spółka płaci należne składki, a w wyniku udzielonej odpowiedzi uzyskano informację, iż aktualnie Spółka nie zgłosiła prowadzenia działalności gospodarczej; b) skierował zapytanie do Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców o posiadanie przez zobowiązaną środków transportu podlegających rejestracji w ewidencji, w wyniku, którego uzyskano informację, iż nie posiada żadnego pojazdu; c) uzyskał informację z Centralnej Bazy Danych Ksiąg Wieczystych o braku posiadanych przez zobowiązaną nieruchomości i innych prawach podlegających wpisowi do ksiąg wieczystych; d) uzyskał informacje, że siedziba Spółki jest zamknięta i nie ma tam żadnych pracowników. W wyniku tych czynności, nie ustalono jednak żadnego majątku, który podlegałby egzekucji. W tej sytuacji za nieusprawiedliwiony należy uznać zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie podjęcie przez organy wszelkich czynności zmierzających do ustalenia prawidłowego stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w szczególności nie uwzględnienie posiadanych wierzytelności Spółki u innych podmiotów. W rozpatrywanej sprawie nie doszło do nieprawidłowego przedstawienia stanu faktycznego w uzasadnieniu wyroku, w tym w "szczególności poprzez wybiórczą prezentację okoliczności i faktów mających na celu wyeksponowanie rzekomo istotnych w sprawie ustaleń i faktycznych i prawnych poczynionych przez organy podatkowe obydwu instancji". Tym samym nie zachodzi podstawa do uznania za zasadny zarzut naruszenia przez WSA przepisów art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., poprzez nierozważenie wszystkich aspektów sprawy skutkujące nieuprawnionym utrzymaniem w mocy postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Warszawie. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 p.p.s.a. Sławomir Presnarowicz (spr.) Stanisław Bogucki Bogusław Dauter