III FSK 1634/21

Dnia 12 maja 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lipca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 103/19 w sprawie ze skargi R. L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 listopada 2018 r., nr BON.III.5220.503.5.2016.MK w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki w tytułu wpłat na PFRON postanawia zawiesić postępowanie kasacyjne.

1. Wyrokiem z 17.07.2019 r. o sygn. III SA/Wa 103/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie ze skargi R. L. (dalej: skarżący) uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 9.11.2018 r., nr BON.III.5220.503.5.2016.MK, wydaną w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości spółki z tytułu wpłat na PFRON. 2. Od powyższego wyroku Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł skargę kasacyjną. 3. Na rozprawie w dniu 9.02.2023 r. przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącego poinformował, że postanowieniem z 28.07.2021 r. Sąd Rejonowy Poznań-Stare Miasto w Poznaniu (sygn. [...]) ogłosił upadłość konsumencką skarżącego. 4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 4 ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd zawiesza postępowanie z urzędu, jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. W myśl § 2 tego artykułu, zawieszenie ma skutek od dnia zdarzeń, które je spowodowały, przy czym zdarzenia te nie wstrzymują wydania orzeczenia, jeżeli nastąpiły po zamknięciu rozprawy, a zatem wywołuje skutek ex tunc. Konsekwencją regulacji zawartej w powołanym przepisie jest obligatoryjne zawieszenie postępowania sądowego z urzędu w chwili powzięcia przez sąd administracyjny wiadomości o wszczęciu postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego, jeżeli postępowanie dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości. Artykuł 193 p.p.s.a. odsyła do odpowiedniego stosowania przez Naczelny Sąd Administracyjny również tego przepisu, stanowiąc że jeżeli nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, do postępowania tego stosuje się odpowiednio przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego - jeżeli w stosunku do strony zostało wszczęte postępowanie upadłościowe, a sprawa dotyczy przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości - ma na celu umożliwienie syndykowi masy upadłości wstąpienia do postępowania sądowego i zajęcia stanowiska procesowego. Tego typu czynność może być dokonana jedynie przez oświadczenie złożone expressis verbis. Stosując art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. należy odnieść się do przepisów ustawy z 28.02.2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz.U z 2017 r. poz. 2344), które mają charakter szczególny w stosunku do przepisów Ordynacji podatkowej. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Według regulacji formalnie stroną postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego przedmiotu wchodzącego w skład masy upadłości jest syndyk, który działa na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym (art. 144 ust. 2 ustawy - Prawo upadłościowe). Z chwilą ogłoszenia upadłości upadły traci zatem legitymację procesową w stosunku do postępowań dotyczących masy upadłości (wszczętych również przed ogłoszeniem upadłości), choć pozostaje ich stroną w znaczeniu materialnoprawnym. 4.2. Reasumując, w świetle art. 124 § 1 pkt 4 p.p.s.a. i art. 144 ustawy - Prawo upadłościowe sąd administracyjny jest zobligowany do zawieszenia postępowania z urzędu ze względu na powzięcie wiadomości o powołaniu syndyka masy upadłości w postępowaniu upadłościowym wobec upadłego. Z uwagi na powyższe okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w związku z art. 131 i art. 193 p.p.s.a. zawiesił postępowanie kasacyjne. Sędzia NSA Stanisław Bogucki