III FSK 1554/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 22 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 czerwca 2023 r. sygn. akt I SA/Gl 115/23 w sprawie ze skargi S. B. na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 4 listopada 2022 r. nr 0114-KDIP2-2.4017.7.2022.3.AP/SP UNP: 1791674 w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej schematów podatkowych postanawia umorzyć postępowanie kasacyjne.

1. Zaskarżonym wyrokiem z 14 czerwca 2023 r., I SA/Gl 115/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), uwzględnił skargę S. B. (dalej: "skarżący", "strona") na postanowienie Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 4 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej schematów podatkowych i uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania sądowego. 2. Od powyższego wyroku organ wniósł skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości i wnosząc o jego uchylenie i oddalenie skargi, ewentualnie o uchylenie tego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie. Ponadto w skardze kasacyjnej wniesiono o zasądzenia zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie. 3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną, skarżący wniósł o jej oddalenie w całości. W dniu 11 września 2023 r. skarżący zmarł (odpis skrócony aktu zgonu – k. 144 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4. Śmierć strony postępowania na gruncie przepisów p.p.s.a., w zależności od kategorii przedmiotu sprawy, rodzi konieczność zawieszenia lub umorzenia toczącego się postępowania sądowego. Zgodnie z art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela z zastrzeżeniem § 3. Ta ostatnia regulacja stanowi zaś, że nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Stosownie natomiast do art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania. W każdej więc sprawie, w sytuacji potwierdzenia śmierci strony, należy rozważyć, czy przedmiot postępowania odnosi się "wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego". W rozpatrywanym stanie faktycznym zweryfikować zatem należy, czy sprawa ze skargi skarżącego na postanowienie z 4 listopada 2022 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczy praw i obowiązków ściśle związanych z osobą skarżącej. Odnotować w tym miejscu należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym w przypadku śmierci strony w trakcie postępowania sądowego w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację podatkową, o której mowa w art. 14b o.p., postępowanie to umarza się na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przedmiot sprawy odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Takie stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w postanowieniach: z 20 marca 2015 r., II FSK 769/15; z 29 czerwca 2015 r., II FSK 1039/14; z 17 grudnia 2015 r., II FSK 1636/13; z 17 września 2018 r., II FSK 1762/18; z 20 sierpnia 2018 r., II FSK 3146/16; z 29 stycznia 2018 r., II FSK 81/16; z 20 października 2020 r., I FSK 1960/18 (wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w bazie CBOSA). Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko wyrażone we wspomnianych orzeczeniach i przyjmuje je za własne. W przypadku śmierci strony w trakcie postępowania sądowego w sprawie ze skargi na indywidualną interpretację podatkową czy też jak w niniejszej sprawie w sytuacji skargi na postanowienie o odmowę odmowie wydania interpretacji indywidualnej, postępowanie to umarza się na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a., bowiem przedmiot sprawy odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a.