III FSK 1477/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Paweł Dąbek, Protokolant Marta Koźlik, po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. sp. z o.o. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2019 r. sygn. akt III SA/Wa 1232/18 w sprawie ze skargi T. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 1 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne oddala skargę kasacyjną.

Wyrokiem z dnia 14 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Wa 1232/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 1 marca 2018 r., w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne. Skargę kasacyjną wywiodła spółka. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.) zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 54 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U z 2018 r. poz. 1314 ze zm., dalej: u.p.e.a.) poprzez dokonanie zajęcia pomimo braku uzasadnionych przesłanek do dokonania zajęcia do czasu rozpoznania wniosku o wstrzymanie przez sad administracyjny w szczególności poprzez prowadzenie egzekucji, która uczyniłaby postępowanie sądowe bezprzedmiotowym w momencie zaspokojenia roszczenia wierzyciel;. 2) art. 61 § 3 P.p.s.a. poprzez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody spółce i spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków w postaci braku możliwości działania spółki bez rachunku bankowego. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie i zmianę zaskarżonego wyroku oraz o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna wobec braku usprawiedliwionych podstaw nie zasługiwała na uwzględnienie. Ze względu na zakres podniesionych w petitum skargi kasacyjnej zarzutów i sposób w jaki je uzasadniono, przypomnieć należy, że skarga kasacyjna powinna być sporządzona zgodnie z wymogami określonymi w art. 174 i art. 176 P.p.s.a. Dlatego wprowadzony został obowiązek sporządzania skargi kasacyjnej przez osoby mające odpowiednie przygotowanie zawodowe. Prawidłowe sformułowanie podstaw kasacyjnych i ich należyte uzasadnienie ma kluczowe znaczenie dla wyniku sprawy, ponieważ Naczelny Sąd Administracyjny, mocą art. 183 § 1 P.p.s.a., jest związany granicami skargi kasacyjnej, a to oznacza, że nie tylko nie ma obowiązku, ale przede wszystkim prawa domyślania się i uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej oraz argumentacji służącej ich uzasadnieniu. Zarówno z art. 183 § 1, jak i z art. 174 oraz art. 176 P.p.s.a. wynika, że to do strony wnoszącej skargę kasacyjną należy takie zredagowanie tego środka odwoławczego, które umożliwi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do stanowiska Sądu pierwszej instancji we wszystkich kwestiach, które zdaniem strony zostały nieprawidłowo przez ten Sąd rozważone czy ocenione. Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje niemożnością zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, czy działające w sprawie organy podatkowe. Z art. 176 P.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna poza tym, że ma czynić zadość wymaganiom przypisanym dla każdego pisma procesowego, powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych należy rozumieć dokładne wskazanie takiej podstawy oraz określenie tych przepisów prawa, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez sąd wydający zaskarżone orzeczenie. Uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie, na czym naruszenie polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni przepisu, niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu, umotywowanie niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień przepisom procesowym wykazanie, że zarzucane uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Poczynione uwagi natury ogólnej odnośnie do podstawowych wymogów, które powinna spełniać skarga kasacyjna są konieczne, gdyż nie spełnia ich uzasadnienie środka zaskarżenia wniesionego w rozpoznanej sprawie. Skarżący nie uzasadnił bowiem w ogóle zarzutu naruszenia art. 54 § 1 oraz art. 80 u.p.e.a., chociaż przepisy te są kluczowe dla wyniku sprawy. To właśnie na ich podstawie orzekały organy rozpoznające skargę spółki na czynności egzekucyjnego i w oparciu o nie Sąd pierwszej instancji kontrolował zaskarżone postanowienie. Brak uzasadnienia omawianego zarzutu, jak już wcześniej wyjaśniono, powoduje że Naczelny Sąd Administracyjny nie może rozpoznać go merytorycznie. Zauważyć należy, że również w skardze na czynności egzekucyjne i w skardze do Sądu pierwszej instancji skarżąca nie podważała prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, lecz wyłącznie twierdziła, że organ egzekucyjny nie powinien był podejmować czynności egzekucyjnych, bo w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawnioskowała o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wyłącznie ta kwestia jest też podnoszona w skardze kasacyjnej. Jednak ten argument nie może doprowadzić do podważenia prawidłowości dokonanej czynności egzekucyjnej, ponieważ wniesienie wniosku o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. jest irrelewantne w sprawie, której przedmiotem jest skarga na czynności egzekucyjne. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora, o której mowa w art. 54 u.p.e.a., wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Służy ona zatem zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym. W orzecznictwie sądowym jednolicie przyjmuje się, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania tychże czynności egzekucyjnych. Przepisy te są zamieszczone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a nie w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Poza tym, jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, adresatem normy z art. 61 § 3 P.p.s.a. jest wyłącznie sąd (sąd decyduje w sprawie wstrzymania wykonania aktu administracyjnego), więc przepisu tego nie mógł naruszyć organ rozpoznający skargę spółki na czynności egzekucyjne. Nie mógł również naruszyć go Sąd pierwszej instancji rozpoznając skargę w tym przedmiocie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 P.p.s.a. zakres kontroli sądu wyznacza rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym akcie administracyjnym. W przywołanym przepisie mowa jest o rozstrzygnięciu "w granicach danej sprawy", co oznacza, iż sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W niniejszej sprawie została wniesiona skarga na postanowienie Dyrektora IAS w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne, a nie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie z wniosku spółki o wstrzymanie wykonania ostatecznej decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. Zatem rozpoznając skargę Sąd pierwszej instancji nie stosował tego ostatnio wymienionego przepisu, tym samym nie mógł go naruszyć. Tak więc zarzut naruszenia art. 61 § 3 P.p.s.a. jest niezasadny. Mając na uwadze podniesione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumenty wyjaśnić można, że dopóki nie zostanie wydany przewidziany prawem akt o wtrzymaniu wykonania ostatecznej decyzji, decyzja podlega wykonaniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. sędzia P. Dąbek sędzia K. Winiarski sędzia J. Sokołowska