III FSK 1474/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogusław Dauter, Sędzia WSA (del.) Bogusław Woźniak, Protokolant Karolina Niemiec, po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2023 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. [...]S.A. z siedzibą w J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2019 r. sygn. akt I SA/Kr 175/19 w sprawie ze skargi T. [...] S.A. z siedzibą w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 20 listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. oddala skargę kasacyjną.

Zaskarżonym wyrokiem z 9 kwietnia 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę T. S.A. w J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z 20 listopada 2018 r. w przedmiocie zaliczenia nadpłaty w podatku od nieruchomości za 2010 r. na poczet rat VIII-XII z tytułu podatku od nieruchomości za 2018 r. (sygn. akt I SA/Kr 175/19). W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy: Postanowieniem z 10 sierpnia 2018 r. Burmistrz L. zaliczył z urzędu nadpłatę w podatku od nieruchomości za 2010 rok w wysokości 1.890.982,00 zł. powstałej w dniu 22 października 2015 r. na poczet bieżących zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości, tj. na ratę za VIII, IX, X, XI, XII 2018 r. Decyzją z dnia 29 maja 2015 r. Burmistrz L. określił Spółce wysokość zobowiązania z tytułu podatku od nieruchomości na 2010 rok w kwocie 3.626.156 zł. W dniu 22 października 2015 r. Spółka uiściła zaległość podatkową wynikającą z w/w decyzji. W dniu 17 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją uchyliło w całości decyzję Burmistrza L. z 29 maja 2015 r. określającą wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 rok i umorzyło postępowanie w sprawie. Przyczyną umorzenia postępowania było przedawnienie zobowiązania podatkowego. Część nadpłaty powstałej w dniu 22 października 2015 r. w kwocie 1.839.465,00 zł została zaliczona na poczet bieżącego zobowiązania podatkowego, tj. na VIII, IX, X, XI, XII 2018 r. Pozostała cześć nadpłaty w wysokości 51.517,00 zł została zwrócona na wskazany przez Podatnika rachunek bankowy. Spółka wniosła zażalenie na powyższe postanowienie zarzucając brak wyliczenia i zaliczenia oprocentowania od nadpłaty, nie kwestionując jednocześnie samego faktu jej istnienia w wysokości wynikającej z zaskarżonego postanowienia oraz zasadności jej zwrotu na rzecz Spółki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie postanowieniem z 20 listopada 2018 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Kolegium stwierdziło, że w przypadku sporu o oprocentowanie nadpłaty, ustalenie wysokości oprocentowania nadpłaty winno zostać dokonane w odrębnym postępowaniu, zakończonym decyzją podatkową. Na to rozstrzygnięcie Spółka wniosła skargę, w której zarzucono m.in. naruszenie art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z uwagi na odmowę przyznania Spółce oprocentowania nadpłaty, w sytuacji gdy organy podatkowe, bezsprzecznie przyczyniły się do powstania przesłanki uchylenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, w wyniku czego powstała po stronie Spółki nadpłata. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę. Uzasadniając ów wyrok Sąd stwierdził, że w sytuacji sporu co do wysokości oprocentowania od stwierdzonej nadpłaty, czy też sporu co do przysługiwania stronie tego oprocentowania, organ powinien spór ten rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej wydanej na podstawie art. 207 § 1 Ordynacji podatkowej. Materialnoprawną podstawę tej decyzji stanowią przepisy art. 78 § 1 -5 tej ustawy. Skargę kasacyjną od wskazanego na wstępie wyroku wniosła Spółka zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. Naruszenie przepisów postępowania, przy czym uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez brak zastosowania, tj. nieuchylenie postanowienia SKO, wydanego z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 120 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 76 § 1 w zw. z art. 76a § 1 w zw. z art. 78a w zw. z art. 78 § 1 i § 3 pkt 1 w zw. z art. 77 § 1 pkt 1 lit. b) w zw. z art. 73 § 1 pkt 1 (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "O.p.") z uwagi na zaakceptowanie zasadności pominięcia kwestii oprocentowania nadpłaty w postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty, czego konsekwencję stanowi brak zarachowania w wartości rozliczenia nadpłaty łącznie z kwotą jej oprocentowania, pomimo że z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, iż w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki z art. 78 § 3 pkt 1 O.p., co oznacza, że wydane w sprawie postanowienie o zaliczeniu nadpłaty powinno uwzględniać należne Spółce oprocentowanie naliczone od dnia powstania nadpłaty; - art. 120 O.p., tj. zasady legalizmu, z uwagi na wskazanie błędnej podstawy prawnej wydanego postanowienia, tj. powołanie się przez SKO na obecny stan prawny, a nie obowiązujący w dacie powstania nadpłaty, pomimo iż przepisy dotyczące nadpłaty są przepisami materialnoprawnymi i winny być stosowane według stanu prawnego zdarzenia wywołującego skutki prawne; b) naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 120 i art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) poprzez brak zastosowania, tj. nieuchylenie zaskarżonego postanowienia SKO naruszającego zasadę legalizmu oraz zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, a w konsekwencji formułowanie odmiennej oceny prawnej na tle analogicznych stanów faktycznych, co wiąże się z wydawaniem rozbieżnych rozstrzygnięć w sprawach dotyczących tego samego podatnika; c) art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe rozpoznanie sprawy przez WSA, a w rezultacie także wadliwe i niespójne uzasadnienie Wyroku oraz zaniechanie rozpoznania przez Sąd I instancji wszystkich zarzutów podniesionych przez Spółkę w skardze, w szczególności dotyczących konieczności uwzględnienia w postanowieniu o zaliczeniu nadpłaty należnego Spółce oprocentowania. Biorąc powyższe pod uwagę strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA, 2) zasądzenie na rzecz Strony skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, oraz 3) rozpoznanie sprawy na rozprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest niezasadna. Patrząc na sprawę przedmiotowo i istotnościowo zarazem, zasadniczym zagadnieniem przedstawionym do oceny sądowi administracyjnemu drugiej instancji jest następująca kontrowersja: czy, na podstawie art. 76§ 1 ustawy Ordynacja podatkowa (O.p.), zaliczeniu na poczet zaległości podatkowych powinna podlegać również wartość oprocentowania nadpłaty podatkowej, której istnienie i wysokość (odpowiednio) ustalana i określana będzie w ocenianym postępowaniu zakończonym postanowieniem o zaliczeniu nadpłaty. Przywoływany w sprawie przepis art. 76§ 1 O.p. stanowi, co następuje: Nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek, kosztów upomnienia oraz bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi z urzędu, chyba że podatnik złoży wniosek o zaliczenie nadpłaty w całości lub w części na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych. Przedmiotem oraz istotą postępowania prowadzonego na podstawie art. 76§ 1 O.p. jest zaliczenie określonych wartości – sporną w sprawie wartością jest oprocentowanie nadpłaty podatku – na poczet zaległości podatkowych i/lub na bieżące zobowiązania podatkowe itd. Przedmiotem tego postępowania nie jest natomiast ustalanie istnienia oraz określanie wysokości oprocentowania nadpłaty podatkowej, które to oprocentowanie w sprawie niniejszej nie tylko nie było co do wysokości znane, ale także było sporne. W powyższym kontekście dodać należy, że na tym samym posiedzeniu, wraz ze sprawą niniejszą, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał 2 kolejne sprawy strony skarżącej, w których oddalił skargi kasacyjne skarżącej od wyroków sądu administracyjnego pierwszej instancji, które oddaliły skargi wniesione od wydanych w odrębnych postępowaniach podatkowych decyzji odmawiających stronie zwrotu oprocentowania od nadpłaty podatkowej (por. sprawy, sygn. akt: III FSK 3428/21, III FSK 3917/21). Przypomnieć bowiem trzeba, że spór odnośnie do istnienia i wysokości oprocentowania nadpłaty podatku, na podstawie art. 78 O.p., zgodnie z wolą ustawodawcy, prowadzony jest w adekwatnym do tego przedmiotu postępowaniu podatkowym, które kończy się wydaniem administracyjnej decyzji podatkowej, natomiast w odrębnym postępowaniu – art. 76§ 1 O.p. i art. 76a§ 1 O.p. - organ podatkowy rozstrzyga postanowieniem: w obszarze zaliczenia nadpłaty podatku i zaliczenia oprocentowania nadpłaty podatkowej. Z tych powodów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną oddalił. s. Bogusław Dauter s. Jacek Brolik s. Bogusław Woźniak