III FSK 141/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 107/23 w sprawie ze skargi S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 14 listopada 2022 r., nr 2401-IEE.711.973.2022.2/LF/ UNP: 2401-22-253552 w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od S. sp. z o.o. z siedzibą w S. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonym wyrokiem z 5 lipca 2023 r., sygn. akt I SA/Gl 107/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę S. sp. z o.o. z siedzibą w S. (dalej: "Skarżąca" lub "Spółka") na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: "Organ") z dnia 14 listopada 2022 r. w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych. Wymieniony wyrok, jak również inne przytoczone w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych, publikowane są na stronach internetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego (www.nsa.orzeczenia.gov.pl). Skarżąca reprezentowana przez radcę prawnego zaskarżyła powyższe rozstrzygnięcie w całości zarzucając: naruszenie art. 145 § 1, pkt 1, lit. c i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), w związku art. 62 § 1 w związku z art. 63 § 1 oraz w związku z art. 71a § 9 i 71b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479 ze zm., dalej jako: "u.p.e.a."), przez ich błędne zastosowanie, poprzez akceptację wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności S2. Sp. z o.o. wobec S. Sp. z o.o. w sytuacji, gdy organ ten nie prowadzi egzekucji z tej wierzytelności, a egzekucję tę prowadzi łącznie tylko Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. W oparciu o tak postawiony zarzut, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał zaskarżony wyrok, a nadto o rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego, poprzez zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącej niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto oświadczyła, że zrzeka się rozprawy. W zakreślonym ustawowo terminie Organ reprezentowany przez radcę prawnego wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej oraz zasądzenie od Spółki na rzecz Organu kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przypisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw, a zatem nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w tej sprawie nie zachodzi. Z tego względu, przy rozpoznaniu niniejszej sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej, która oparta została na podstawie kasacyjnej określonej w art. 174 p.p.s.a. pkt 2, gdzie wskazuje się, że chodzi o naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna opiera się na jednym zarzucie, tj: naruszenia art. 145 § 1, pkt 1, lit. c i art. 151 p.p.s.a., w związku art. 62 § 1 w związku z art. 63 § 1 oraz w związku z art. 71a § 9 i 71b u.p.e.a., przez ich błędne zastosowanie, poprzez akceptację wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności. Uzasadniając ten zarzut Skarżąca wskazała, iż w przypadku wystawienia tytułu wykonawczego wobec dłużnika zajętej wierzytelności na podstawie art. 71b u.p.e.a., egzekucja z majątku tego dłużnika prowadzona jest w ramach dotychczasowego postępowania egzekucyjnego. Powoduje to, że organem egzekucyjnym w tym zakresie jest organ prowadzący egzekucję do tego prawa majątkowego. Organem tym nie jest Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., lecz Dyrektor Oddziału ZUS. W konsekwencji, zdaniem Spółki, tylko Dyrektor oddziału ZUS może wydać postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty wierzytelności w trybie art. 71a § 9 u.p.e.a. i tylko ten organ egzekucyjny może wystawić tytuł wykonawczy umożliwiający ściągnięcie wierzytelności od dłużnika zajętej wierzytelności w trybie art. 71b tej ustawy. Według Spółki oczywistym jest, że dwa różne organy egzekucyjne nie mogą ściągać tej samej zajętej wierzytelności w sytuacji, gdy egzekucję do tej wierzytelności prowadzi łącznie tylko Dyrektor Oddziału ZUS. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Organ wskazał, że w wyniku zbiegu egzekucji Dyrektor Oddziału ZUS prowadził egzekucję tylko ze środka egzekucyjnego, co do którego nastąpił zbieg. Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wraz z jego uzasadnieniem w pełni podziela stanowisko wyrażone przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, w którym wskazano, że rozstrzygnięcie w pierwszej instancji winien wydać Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., gdyż to on jest gospodarzem tego postępowania. Jak wynika z akt sprawy, to ten organ egzekucyjny dokonał zajęcia dochodzonych należności z tytułu podatków. Na sumę dochodzonych należności, wskazaną w każdym z powyższych zawiadomień, składały się kwota należności głównej, kwota odsetek, koszty upomnienia oraz koszty egzekucyjne, dochodzone na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. zawiadomieniem z 15 stycznia 2020 r. nr 2429-SEE.711. 14633057.2020.1.PW/162, dokonał także zajęcia na rzecz należności ZUS. Jednak z uwagi na fakt, że organ egzekucyjny tego wierzyciela sam dokonał zajęcia tej wierzytelności, czynność została w dniu 2 lipca 2020 r. uchylona. Dyrektor Oddziału ZUS w S., w wyniku zbiegu egzekucji prowadzi egzekucję tylko ze środka egzekucyjnego, do którego nastąpił zbieg. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pozostał organem egzekucyjnym właściwym w pozostałym zakresie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela także w tym względzie pogląd wyrażony przez ten Sąd w wyroku z 23 września 2014 r., sygn. akt II FSK 2274/12, który przywołał również Organ w odpowiedzi na skargę kasacyjną. W przywołanym judykacie Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do kwestii dotyczącej właściwości organu, który wydaje postanowienie stosownie do art. 71a § 9 u.p.e.a uznał, że ,,(...)organem właściwym do wydania tego postanowienia, a wcześniej do przeprowadzenia kontroli, o której mowa w § 1 art. 71a ww ustawy – jest organ, który dokonał zajęcia wierzytelności u dłużnika zajętej wierzytelności, nie zaś organ który w wyniku zastosowania przepisów dotyczących zbiegu egzekucji, stał się właściwy do łącznego prowadzenia tych egzekucji wobec zobowiązanego, czyli wierzyciela zajętej wierzytelności’’. Mając na uwadze powyższe rozważania oraz stan faktyczny należało uznać zarzut Skarżącej za bezzasadny. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie sprowadzało się do zbadania kwestii czy w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do wydania Spółce, jako dłużnikowi zajętej wierzytelności, postanowienia określającego wysokość nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu kwoty na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. przez Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. Jak wynika z powyższych rozważań, postanowienie zostało wydane prawidłowo, zaś Dyrektor Oddziału ZUS w S., w wyniku zbiegu egzekucji prowadzi egzekucję tylko ze środka egzekucyjnego, do którego nastąpił zbieg. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. pozostał organem egzekucyjnym właściwym w pozostałym zakresie, a więc zarówno zaskarżone orzeczenie Sądu I instancji jak i postanowienie Organu odpowiadają prawu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. i art. 209 p.p.s.a. Jacek Pruszyński Stanisław Bogucki Paweł Borszowski (spr.)