III FSK 1399/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jacek Pruszyński po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku R. K. o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 stycznia 2024 r. nr 3123.27.2024 w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na 2024 r. w sprawie ze skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 22 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Łd 250/25 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 25 lutego 2025 r. nr SKO.4140.294.2024 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia odmówić wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy D. z dnia 25 stycznia 2024 r., nr 3123.27.2024.

W dniu 29 sierpnia 2025 r., za pośrednictwem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, wpłynęła skarga kasacyjna Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 22 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Łd 250/25 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z 25 lutego 2025 r., nr SKO.4140.294.2024 w przedmiocie ulgi płatniczej. W piśmie z 22 września 2025 r. stanowiącym odpowiedź na skargę kasacyjną, pełnomocnik R. K. (dalej: skarżący) wniósł o wstrzymanie w całości wykonania decyzji Wójta Gminy D. z 25 stycznia 2024 r., nr 3123.27.2024 w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2024, która stała się podstawą do wystawienia przez ten organ tytułu wykonawczego z 18 sierpnia 2025 r., nr [...]. W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że zgodnie z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Tym samym strona na etapie postępowania kasacyjnego jest uprawniona do złożenia wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Następnie wskazano, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzja odmawiająca umorzenia zaległości podatkowej. Jako akt o charakterze odmownym, nie podlega on wykonaniu, a wniosek o wstrzymanie jego wykonania byłby bezprzedmiotowy. Kluczowe znaczenie dla niniejszego wniosku ma jednak treść art. 61 § 3 zdanie trzecie p.p.s.a., który stanowi, że sąd może wstrzymać wykonanie aktów wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy". Zauważono, że w doktrynie pojęcie "sprawy" należy interpretować w ujęciu materialnym, a nie czysto formalnym. Oznacza to, że o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy można mówić, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową. W niniejszej sytuacji, w ocenie skarżącego, taka tożsamość bezsprzecznie zachodzi. Postępowanie w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego (zakończone decyzją wymiarową z 25 stycznia 2024 r.) oraz postępowanie w sprawie jego umorzenia (którego dotyczy skarga kasacyjna) dotyczą tego samego podmiotu (R. K.), tego samego organu oraz tego samego przedmiotu - konkretnego zobowiązania podatkowego. Są to zatem dwa odrębne formalnie postępowania, ale prowadzone w granicach tej samej materialnoprawnej sprawy. Wykonanie decyzji wymiarowej Wójta Gminy D. z 25 stycznia 2024 r., przed ostatecznym rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, narazi skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. W dalszej części uzasadnienia przedstawiono okoliczności i dokumenty na poparcie ww. twierdzenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarżący w przedmiotowej sprawie dotyczącej ulgi płatniczej domaga się wstrzymania wykonania decyzji innej niż zaskarżona tj. decyzji wymiarowej Wójta Gminy D. z 25 stycznia 2024 r., nr 3123.27.2024 dotyczącej ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2024. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wstrzymanie wykonania ww. decyzji mogłoby nastąpić w postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym decyzji ustalającej wysokość zaległości podatkowej, a nie decyzji odmawiającej umorzenia oraz rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości. Artykuł 61 § 3 p.p.s.a. rozszerza możliwość wstrzymywania zaskarżonych aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Przy definiowaniu pojęcia sprawy, w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktu bądź czynności, należy uwzględnić to, że ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym i jej tożsamość wyznaczają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczności podstawy prawnej. Użyte w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 p.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 p.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. będą objęte zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli (por. B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2024, art. 61). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie ma podstaw do uznania możliwości wnioskowania w postępowaniu wywołanym skargą na decyzję w przedmiocie ulgi płatniczej o wstrzymanie wykonania decyzji, w której wymierzono podatek objęty wnioskiem o zastosowanie ulgi mimo, że chodzi o tę samą należność. Wymienione decyzje nie mieszczą się w "granicach tej samej sprawy". Między obydwoma wymienionymi sprawami nie zachodzi tożsamość przedmiotowa, rozstrzygnięcia opierają się na różnych podstawach prawnych i dotyczą różnych spraw – związanej z wymiarem podatku i dotyczącej zastosowania ulgi podatkowej. Nie znajdując podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 193 w zw. z art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.