III FSK 1377/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Paweł Borszowski, Sędzia NSA Jacek Pruszyński (sprawozdawca), Protokolant Piotr Stępień, po rozpoznaniu w dniu 24 września 2024 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 8 marca 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 509/21 w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 29 czerwca 2021 r., nr SKO-53-259/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. oddala skargę kasacyjną.

1. Wyrok Sądu pierwszej instancji. Wyrokiem z 8 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Bd 509/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę E. S. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 29 czerwca 2021 r., nr SKO-53-259/21 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2021 r. Wyrok (podobnie, jak pozostałe powołane w uzasadnieniu orzeczenia) jest dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 2. Skarga kasacyjna. Skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji wniosła skarżąca. Działający w jej imieniu pełnomocnik na podstawie art. 173 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z poźn. zm., dalej: p.p.s.a.) zaskarżył wyrok w całości i na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucił mu: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 z późn. zm., dalej: o.p.) poprzez oddalenie skargi na decyzję SKO, w sytuacji gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomimo podnoszonych przez skarżącą istotnych okoliczności związanych ze stanem nieruchomości, co sąd dostrzegł, lecz uznał za niewystarczające, a w konsekwencji oddalił skargę w sytuacji gdy stan faktyczny nie został dokładnie wyjaśniony, 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 124 o.p. poprzez oddalenie skargi na decyzję SKO, w sytuacji gdy organ nie wyjaśnił dostatecznie zasadności przesłanek, który mi się kierował przy załatwieniu sprawy. Mając na uwadze powyższe zarzuty autor skargi kasacyjnej wniósł o: 1. uwzględnienie skargi i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. z ostrożności procesowej, wniósł o uwzględnienie skargi i orzeczenie co do istoty sprawy, 3. rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym po myśli art. 182 p.p.s.a., 4. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego od organu na rzecz skarżącej, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych, po myśli przepisu zawartego w art. 203 pkt 1 p.p.s.a., a także kosztów postępowania przed sądem pierwszej instancji, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych po myśli art. 200 p.p.s.a. SKO w Toruniu w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosło o oddalenie skargi kasacyjnej. Pełnomocnik skarżącej pismem z 19 maja 2022 r. wniósł o rozpoznanie sprawy na rozprawie z udziałem skarżącej po myśli art. 176 § 2 p.p.s.a. Skarżąca pismem z 8 września 2024 r. wniosła o odroczenie terminu rozprawy. Zarządzeniem z 16 września 2024 r. Przewodniczący Wydziału III Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku i odroczenia terminu rozprawy wyznaczonej na 24 września 2024 r. w sytuacji, gdy skarga kasacyjna oczekuje na rozpoznanie od 16 listopada 2022 r. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna jest niezasadna. Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie niniejszej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się okoliczności uzasadniających nieważność postępowania (art. 183 § 2 p.p.s.a.) i rozpoznał skargę kasacyjną w podstawach w niej wskazanych. Spór w sprawie dotyczy nieopodatkowania w decyzji skierowanej do skarżącej gruntów stanowiących działkę nr [...] położoną w [...] o powierzchni 0.0408 ha. W skardze kasacyjnej poniesiono zarzut naruszenia art. 122 o.p. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, pomimo podnoszonych przez skarżącą istotnych okoliczności związanych ze stanem własnościowym nieruchomości, nadto w ocenie skarżącej organ nie wyjaśnił dostatecznie zasadności przesłanek, którymi się kierował przy załatwieniu sprawy (art. 124 o.p.). Uzasadnienie zarzutów skargi kasacyjnej eksponuje okoliczność, że sąd pierwszej instancji błędnie zaaprobował stanowisko organu i nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sytuacji, gdy skarżąca wskazywała na dowód z treść umowy sprzedaży nieruchomości (gruntów oznaczonych numerami [...] i [...]) w formie aktu notarialnego z 16 kwietnia 1993 r., Rep. A nr [...], z którego wynika, że jest właścicielem gruntu oznaczonego numerem [...]. W zaskarżonym wyroku sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca jest samoistnym posiadaczem działki gruntu nr [...] o powierzchni 0.0547 ha i właścicielem budynku położonych w [...], natomiast działka gruntu nr [...] położona w [...] o powierzchni 0.0408 ha stanowi współwłasność Gminy Miasta C. i innych osób fizycznych, wśród których brak jest strony. Takie dane wynikają z rejestru gruntu i zostały również zapisane w księdze wieczystej. Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się z oceną sądu pierwszej instancji, że w przedmiotowej sprawie przedłożony przez skarżącą dowód w postaci aktu notarialnego z 16 kwietnia 1993 r. nie mógł skutecznie podważyć danych wynikających z aktualnych wpisów w rejestrze ewidencji gruntów i w księdze wieczystej. Prawidłowo sąd pierwszej instancji uzasadnił, że zmiany własnościowe, które miały miejsce kilkanaście lat wcześniej nie mogą podważać późniejszych zapisów wynikających z ewidencji gruntów i z księgi wieczystej. Z przedłożonego aktu notarialnego wynika, że skarżąca nabyła nieruchomości w 1993 r., natomiast z zapisów z księgi wieczystej wynika, że Skarb Państwa zasiedział działkę nr [...] na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w Toruniu XI Wydział Cywilny (sygn. akt [...]) o stwierdzeniu nabycia nieruchomości przez zasiedzenie w 2006 r., czyli już po dacie sprzedaży nieruchomości. Następnie dokonano wpisu na rzecz Gminy Miasto C. na podstawie decyzji Wojewody K. w B. z 9 stycznia 2008 r. (nr [...] ). Twierdzenie strony co do własności lub posiadania samoistnego przez skarżącą w 2021 r. działki o nr [...] nie ma zatem potwierdzenia w materialne dowodowym. Na podstawie art. 122 o.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, kierując się zasadą dochodzenia do prawdy materialnej. Wymagania wynikające z tej zasady zostały w tej sprawie spełnione. Organy podatkowe wskazały na podstawie jakich dowodów został ustalony stan faktyczny sprawy. W tym zakresie uwzględniono zapisy w ewidencji gruntów oraz księgi wieczystej. Do kompetencji organu podatkowego nie należy natomiast rozstrzyganie kwestii prawnych dotyczących własności nieruchomości. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2052 ze zm.) podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p., stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. W niniejszej sprawie dane dotyczące własności spornej nieruchomości wynikające z ewidencji gruntów wskazywały, że skarżąca nie jest jej właścicielem. Dodatkowo dane te odpowiadały informacjom zawartym w księdze wieczystej nieruchomości. Wpisy zawarte w księdze wieczystej objęte są rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych (art. 5 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 1984). Ewentualna niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może zostać usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym. Taka możliwość nie zachodzi w postępowaniu podatkowym. Powyższe kwestie zostały dostatecznie wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a następnie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w którym sąd zaaprobował stanowisko organu. Nie sposób zatem przyjąć, że została naruszona zasada przewidziana w art. 124 o.p. (przekonywania strony w postępowaniu podatkowym). Zasada ta nie polega na tym, że uzasadnienie decyzji lub postanowienia musi przekonać stronę do racji organu. Wystarczające jest to, aby organ w sposób jasny przedstawił swoją argumentację, a takie uzasadnienie zostało przedstawione przez organ podatkowy. Konkludując, w rozpatrywanej sprawie zebrany materiał dowodowy nie pozwalał na ustalenie skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2021 r. odnośnie spornej działki. Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają zatem prawu. Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił. sędzia NSA Paweł Borszowski sędzia NSA Stanisław Bogucki sędzia NSA Jacek Pruszyński [pic]