III FSK 1356/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz, , po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 724/23 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 2 stycznia 2023 r., nr 1401-IOM.4104.199.2022.4/ZM w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia zawiesić postępowanie sądowe.

Zaskarżonym wyrokiem z 22 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Wa 724/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. W. (dalej: "Skarżąca", "Strona") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: "Dyrektor", "DIAS", "Organ II instancji") z dnia 2 stycznia 2023 r., nr 1401-IOM.4104.199.2022.4/ZM, uchylił przedmiotową decyzję z dnia 2 stycznia 2023 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego W. (dalej: "Naczelnik", "Organ I instancji") z dnia 27 września 2022 r., nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn, umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Dyrektora na rzecz Strony kwotę 7417 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od wyroku złożył Dyrektor. W skardze kasacyjnej postawiono m.in. zarzuty naruszenia prawa materialnego, o którym mowa w art. 174 pkt ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 6 ust. 4, art. 17a ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 205, dalej: "u.p.s.d."), poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek błędnej wykładni ww. przepisów polegającej na przyjęciu, że powstanie obowiązku podatkowego z chwilą zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia potwierdzającego fakt nabycia spadku, w rozumieniu art. 6 ust. 4 u.p.s.d., nie implikuje po stronie spadkobiercy obowiązku złożenia zeznania podatkowego, a w związku z tym w sprawie nie znajduje zastosowania art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm., dalej: "o.p."), podczas gdy art. 6 ust. 4, jak i art. 6 ust. 1 u.p.s.d., nie reguluje obowiązku składania zeznań podatkowych przez podatników podatku od spadków i darowizn, gdyż te kwestie reguluje wprost art. 17a ust. 1 u.p.s.d.; b) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. art. 6 ust. 4 u.p.s.d. w zw. z art. 68 § 1 i § 2 pkt 1 o.p., poprzez bezzasadne uchylenie zaskarżonej decyzji na skutek błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że w realiach rozpatrywanej sprawy doszło do odnowienia obowiązku podatkowego skutkującego skróceniem pierwotnego 5- letniego terminu przedawnienia prawa do ustalenia zobowiązania podatkowego, albowiem w takich okolicznościach uprawnienie do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe wygasa po upływie 3 lat, podczas gdy przepis art. 6 ust. 4 u.p.s.d. wprowadzony został w celu odzyskania kompetencji organu do ustalenia zobowiązania podatkowego a nie ich ograniczenia, 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 68 § 1 o.p., poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że w realiach rozpatrywanej sprawy termin uprawnienia wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od darowizn wynosi 3 lata; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), art. 145 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 6 ust. 4 p.p.s.a. w zw. z art. 17a ust. 1 u.p.s.d., w zw. z art. 68 § 2 pkt 1 o.p., poprzez uznanie braku podstaw do zastosowania przez organ ww. przepisów, w sytuacji gdy w realiach rozpatrywanej sprawy doszło do odnowienia obowiązku podatkowego, gdyż w dniu 10.03.2017 r. został zarejestrowany akt poświadczenia dziedziczenia (...), co spowodowało, że od tej daty rozpoczął bieg 5-letni termin przedawnienia, ponieważ z tą datą zaktualizował się obowiązek złożenia w terminie miesiąca, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego zeznania podatkowego o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Należy wyjaśnić, że postanowieniem z 5 marca 2025 r., sygn. akt III FSK 1588/23 Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości: "Czy powstanie obowiązku podatkowego na podstawie art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz.U. z 2018 r., poz. 644 z późn. zm.), przy nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze dziedziczenia, rodzi na podatniku tego podatku obowiązek złożenia zeznania podatkowego, o którym mowa w art. 17a ust. 1 tej ustawy i czy niezłożenie takiego zeznania w terminie wypełnia przesłankę z art. 68 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2022 r., poz. 2651 z późn. zm.)?". Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Przez odesłanie zawarte w art. 193 zd. 1 in principio p.p.s.a. przywołany przepis stosuje się odpowiednio do postępowania prowadzonego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Zagadnienie objęte pytaniem do składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczy kwestii prawnej mającej istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie, co w świetle przywołanego przepisu uzasadniało zawieszenie postępowania prowadzonego przed tym sądem do czasu rozstrzygnięcia wątpliwości prawnych. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił zawiesić z urzędu postępowanie w tej sprawie do czasu rozpoznania przedstawionego wyżej zagadnienia prawnego.