III FSK 133/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński, Sędzia NSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej A. sp. z o.o. z siedzibą w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 października 2021 r. sygn. akt I SA/Gl 1115/21 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w T. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 1 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od A. sp. z o.o. z siedzibą w T. na rzecz Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokiem z dnia 14 października 2021 r., sygn. akt I SA/Gl 1115/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej: skarżąca lub spółka) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor IAS) z dnia 1 lipca 2021 r. w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki. Skargę kasacyjną wywiodła spółka. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.) na skutek oddalenia skargi, mimo że zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, tj.: 1) art. 113 § 1 w związku z art. 126, art. 140 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.) na skutek utrzymania w mocy postanowienia prostującego błąd niebędący oczywistą omyłką, 2) art. 16 § 1 w związku z art. 140 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. na skutek utrzymania w mocy postanowienia o sprostowaniu oczywistej omyłki w toku postępowania zażaleniowego. Skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka zrzekła się rozprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie oraz o wydanie rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów postępowania, w tym zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Sprawa została skierowana na posiedzenie niejawne zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału III Izby Finansowej, wydanym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.), ze względu na konieczność rozpoznania jej bez zbędnej zwłoki oraz na ograniczenia związane z sytuacją pandemiczną. Strony zostały o tym powiadomione i pouczone o możliwości uzupełnienia argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej i odpowiedzi na nią w odrębnym piśmie procesowym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej są niezasadne. Wbrew prezentowanemu w niej stanowisku organ pierwszej instancji jest uprawniony do sprostowania, w trybie art. 113 § 1 K.p.a., wydanego przezeń postanowienia wówczas, gdy zostało wniesione na nie zażalenie. Przywołany przepis stanowi, że organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca ani w tym przepisie, ani w żadnym innym nie określił właściwości organu uprawnionego do sprostowania błędów pisarskich, rachunkowych lub innych oczywistych omyłek, jak uczynił to normując instytucję wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji, gdzie w art. 113 § 2 K.p.a. wskazał, iż właściwym jest organ, który wydał decyzję. Nie ma zatem żadnych prawnych ograniczeń odnośnie do prostowania postanowienia przez organ, który je wydał. Takie ograniczenie nie wynika ze wskazanego w petitum skargi kasacyjnej, jako naruszony, art. 16 § 1 K.p.a., czy wspomnianego w jej uzasadnieniu art. 15 K.p.a. Przewidziana w art. 16 § 1 K.p.a. zasada trwałości decyzji, która ma zastosowanie do postanowień mocą art. 144 K.p.a., dotyczy decyzji ostatecznych, natomiast postanowienie, które w niniejszej sprawie zostało sprostowane takiego przymiotu nie miało, bo zostało na nie złożone zażalenie. Przepis ten nie miał zatem zastosowania i tym samym nie mogło dojść do jego naruszenia. Skarżąca nie wyjaśniła w czym konkretnie upatruje naruszenie art. 16 § 1 K.p.a., niemniej jednak zastrzec można, że sprostowanie nie prowadzi ani do uchylenia ani do zmiany decyzji ostatecznej w sposób określony w tym przepisem, gdzie postanowiono, że skutek taki następuje w trybie nadzwyczajnym przewidzianym w kodeksie lub ustawach szczegółowych. Sprostowanie nie jest żadnym z takich trybów, nie prowadzi ono bowiem do zmiany decyzji, lecz do sprostowania oczywistej omyłki. Z kolei ustanowiona w art. 15 K.p.a. zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, jako że na postanowienie w sprawie sprostowania służy zażalenie, o czym stanowi art. 113 § 3 K.p.a. Błędne jest stanowisko skarżącej, iż organ pierwszej instancji naruszył tę zasadę poprzez wydanie postanowienia prostującego, podczas gdy na prostowane postanowienie zostało złożone zażalenie. Postanowienie w sprawie sprostowania w żaden sposób nie narusza bowiem merytoryczno-reformacyjnych kompetencji organu odwoławczego, w granicach których organ ten rozpoznaje zażalenie. W wyniku rozpoznania zażalenia organ odwoławczy nie może uchylić skarżonego postanowienia z tej przyczyny, że występuje w nim oczywista omyłka, która należy do kategorii nieistotnej wadliwości. Do usuwania tego typu wadliwości został przewidziany właśnie tryb rektyfikacji postanowienia, obejmujący m.in. sprostowanie. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Sądu pierwszej instancji, iż sprostowana w niniejszej sprawie omyłka jest oczywista. Polegała ona na podaniu jednej błędnej cyfry w ciągu cyfr stanowiących numer porządkowy tytułu wykonawczego. Dla stwierdzenia oczywistości pomyłki wystarczy proste porównanie zamieszczonego na tytule wykonawczym numeru z numerem wykazanym w postanowieniu w sprawie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Nie sposób zgodzić się ze skarżącą, że dokonane w niniejszej sprawie sprostowanie spowodowało zmianę przedmiotu postępowania. O tożsamości sprawy nie zaświadcza bowiem numer tytułu wykonawczego, lecz jego treść, tj. oznaczenie wierzyciela, dane zobowiązanego, treść podlegającego egzekucji obowiązku oraz inne elementy, które zgodnie z art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji powinien zawierać tytuł wykonawczy. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a. s. J. Pruszyński s. T. Zborzyński s. J. Sokołowska