III FSK 1206/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Brolik (sprawozdawca), Sędzia NSA Dominik Gajewski, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent, po rozpoznaniu w dniu 21 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 779/18 w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę kasacyjną.

III FSK 1206/21 Uzasadnienie Zaskarżonym wyrokiem z 9 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Gl 779/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M.P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 26 kwietnia 2018 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji o odmowie uchylenia decyzji zmieniającej decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2013 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan sprawy: Decyzją z dnia 7 lutego 2018 r. Prezydenta Miasta M. odmówił uchylenia własnej ostatecznej decyzji z 18 maja 2015 r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2013 r. Decyzja ta została doręczona stronie w dniu 9 lutego 2018 r. Pismem z dnia 28 lutego 2018 r., złożonym osobiście w dniu 9 marca 2018 r. w siedzibie organu I instancji, strona wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Kolegium uznając, że odwołanie strony zostało wniesione z uchybieniem 14-dniowego terminu, wskazało na treść art. 223 § 2 pkt 1, art. 12 § 1 i art. 228 § 1 pkt 2 O.p. i stwierdziło, że wobec doręczenia stronie decyzji w dniu 9 lutego 2018 r. termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 lutego 2018 r. Tym samym odwołanie złożone w dniu 9 marca 2018 r. zostało wniesione po upływie terminu wynikającego z ww. przepisu art. 223 § 2 pkt 1 O.p. W skardze na powyższe postanowienie skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 162 § 1 O.p. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż wniosła odwołanie po upływie przewidzianego prawem terminu do jego złożenia, podczas gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy, co dostatecznie uprawdopodobniła w trakcie toczącego się postępowania wskazując na swoją chorobę, w związku z czym w niniejszej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu, a ponadto złożyła do organu wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie uchybiając terminowi do jego złożenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wymienił okoliczności niesporne, a mianowicie, że doręczenie decyzji miało miejsce w dniu 9 lutego 2018 r., decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 23 lutego 2018 r., natomiast odwołanie od tej decyzji skarżąca złożyła osobiście 9 marca 2018 r. Następnie Sąd wyjaśnił, że pismem z 19 lutego 2018 r. skarżąca zwróciła się do organu I instancji o wydłużenie terminu do wniesienia odwołania, które ostatecznie zostało przez organ potraktowane jako wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skarga strony - na postanowienie odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 7 lutego 2018 r. o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta M. z 18 maja 2015 r. w sprawie zmiany decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2013 r. - była przedmiotem rozpoznania przez Sąd, który wyrokiem z 9 stycznia 2019 r. w sprawie o sygn. akt I SA/GI 780/18 oddalił skargę. Istotą postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest jedynie ustalenie faktu, czy zostało wniesione w terminie, a zatem czy w kontrolowanej sprawie organ odwoławczy miał podstawy do uznania naruszenia terminu. Przepis art. 228 § 1 pkt 2 O.p. nakłada na organ odwoławczy obowiązek badania terminowości wniesienia odwołania i stwierdzenia w formie postanowienia uchybienia terminowi do jego wniesienia. Samo stwierdzenie uchybienia terminowi nie stoi oczywiście na przeszkodzie rozpoznaniu ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. P. zaskarżając orzeczenie w całości. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie: 1) art. 1 § 1 i 2 oraz art. 3 § 1 p.p.s.a poprzez nienależyte wykonanie prawa kontroli w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na braku rozpoznania i dokonania oceny prawnej podniesionego przez skarżącą w skardze zarzutu naruszenia art. 121 § 1 o.p. poprzez prowadzenie przez organ postępowania w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego; 2) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 187, art. 191 oraz art. 122 o.p. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo, że postanowienie to zostało wydane bez wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie wskazanych przez skarżącą na etapie postępowania okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a mianowicie choroby skarżącej oraz osób upoważnionych do prowadzenia jej spraw, pomimo, iż powyższe okoliczności zostały przez nią wskazane i uprawdopodobnione w wystarczający sposób w piśmie z dnia 19 lutego 2018 r.; 3) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 121 §1 o.p. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, pomimo tego, że organ prowadził postępowanie w sposób podważający zaufanie do organu podatkowego przejawiające się faktem, iż w przedmiotowym postępowaniu, w tym w piśmie z 19 lutego 2018 r. skarżąca w sposób dostateczny uprawdopodobniła przyczynę braku złożenia odwołania w terminie, którą stanowiła choroba skarżącej oraz osób upoważnionych do prowadzenia jej spraw, zaś organ podatkowy w zaskarżonej decyzji wskazał, iż okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu nie zostały przez nią uprawdopodobnione; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 62 § 1 o.p. poprzez uznanie, że okoliczności wskazane przez Skarżącą w piśmie z 19 lutego 2018r., nie stanowią uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi podczas gdy Skarżąca dostatecznie je uprawdopodobniła wskazując na swoją chorobę, jak również osób do prowadzenia jej spraw, zatem w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu. Mając na uwadze powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2) rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym, 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest oczywiście niezasadna. Sformułowane w niej zarzuty sprowadzają się do twierdzenia, że Sąd I instancji rozpoznając skargę na postanowienie organu odwoławczego stwierdzające uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, nie uwzględnił okoliczności złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, chociaż zdaniem skarżącej powinien był tą okoliczność uwzględnić niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Zgodnie z art. 228 § 1 pkt 2 o.p., który stanowił podstawę prawną zaskarżonego postanowienia, organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Sąd I instancji prawidłowo zinterpretował cytowany przepis stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i niezależną od uznania tego organu. Dla rozpoznawanej sprawy istotne jest to, że ów obiektywny charakter uchybienia terminowi oraz kategorycznie skierowany do organu nakaz stwierdzenia tego faktu przejawia się także w tym, że przywołany przepis (ani inne przepisy Ordynacji podatkowej), nie uzależniają obowiązku wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi, od tego czy uchybienie terminowi było zawinione. Nie ma również znaczenia to, czy strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu i czy wniosek ten wywołał zamierzony przez stronę skutek w postaci przywrócenia terminu. Z przedstawionych w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ustaleń faktycznych dotyczących daty doręczenia decyzji i daty wniesienia odwołania, nie podważonych skardze kasacyjnej wynika jednoznacznie, że termin do wniesienia odwołania został przekroczony. To zaś zobowiązywało organ odwoławczy do zastosowania cytowanego przepisu. Wyjaśnić należy, że kwestia ewentualnego przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia odwołania jest przedmiotem odrębnego postępowania podatkowego i sądowoadministracyjnego (sprawa oznaczona sygn. akt III FSK 1207/21). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329) oddalił skargę kasacyjną. sędzia Dominik Gajewski sędzia Jacek Brolik sędzia Mirella Łent