III FSK 1035/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej R.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1413/22 w sprawie ze skargi R.S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 14 kwietnia 2022 r., nr 1401-IEW3.4121.20.2021.EGO w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia: 1. odrzucić skargę kasacyjną; 2. zwrócić ze środków budżetowych Naczelnego Sądu Administracyjnego na rzecz R.S. kwotę 250 (słownie: dwieście pięćdziesiąt) złotych tytułem uiszczonego wpisu od skargi kasacyjnej.

Wyrokiem z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1413/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę R.S. (dalej: "Skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z 14 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich. Od ww. orzeczenia Skarżący (reprezentowany przez radcę prawnego) wywiódł za pośrednictwem Sądu I instancji skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 marca 2023 r. wezwano pełnomocnika Skarżącego do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy - w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi strony w dniu 3 kwietnia 2023 r. W dniu 7 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Skarżącego złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o przeprowadzenie rozprawy w sprawie ze skargi od wyroku WSA w Warszawie z 18 stycznia 2023 r., sygn. akt III SA/Wa 1413/22. Następnie 28 kwietnia 2023 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesłał ww. korespondencję pełnomocnika Skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie według właściwości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 180 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.; dalej: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny na posiedzeniu niejawnym odrzuci skargę kasacyjną, jeżeli ulegała ona odrzuceniu przez wojewódzki sąd administracyjny, albo zwróci ją temu sądowi w celu usunięcia dostrzeżonych braków. Według art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zgodnie z art. 176 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać: oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. W świetle art. 176 § 2 p.p.s.a. poza wymaganiami, o których mowa w § 1 tego artykułu, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. W niniejszej sprawie wezwanie wystosowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do usunięcia braków formalnych skargi kasacyjnej doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 3 kwietnia 2023 r., zatem siedmiodniowy termin do jego wykonania upływał 11 kwietnia 2023 r., albowiem ostatni dzień terminu wypadał na 10 kwietnia 2023 r. czyli dzień ustawowo wolny od pracy (Poniedziałek Wielkanocny). Tymczasem odpowiedź na to wezwanie (tj. pismo z 7 kwietnia 2023 r.) została przez pełnomocnika Skarżącego nadana bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego z pominięciem WSA w Warszawie. Błąd polegający na skierowaniu pisma do niewłaściwego sądu (tj. Naczelnego Sądu Administracyjnego) obciąża Skarżącego. Wiążąca jest data przekazania (nadania) przedmiotowego pisma właściwemu sądowi, czyli Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, co nastąpiło 28 kwietnia 2023 r., bowiem w tym dniu sąd niewłaściwy przesłał Sądowi I instancji korespondencję pełnomocnika Skarżącego. Dotychczasowe orzecznictwo potwierdza jednocześnie, że skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie. W przypadku wniesienia skargi kasacyjnej bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego sąd ten powinien przekazać ją do wojewódzkiego sądu administracyjnego, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie, a dla oceny zachowania terminu do wniesienia skargi kasacyjnej decydująca jest data nadania (przekazania) tej skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu (np. post. NSA z 29 stycznia 2015 r., sygn. akt II OZ 59/15, CBOSA). W opinii Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd ten znajdzie również zastosowanie w przypadku, gdy pismo stanowiące uzupełnienie braków formalnych skargi kasacyjne zostanie nadesłane wprost do Naczelnego Sądu Administracyjnej, z pominięciem prowadzącego postępowanie międzyinstancyjne wojewódzkiego sądu administracyjnego. Ubocznie warto zaznaczyć, że w takim stanie faktycznym nie znajdzie zastosowania art. 53 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego i wywiedzenie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego są czynnościami prawnymi zasadniczo różniącymi się od siebie (np. w kontekście przymusu adwokackiego i wymogów formalnych). Art. 177 § 1 p.p.s.a. wprowadza jasną regułę, zgodnie z którą skargę kasacyjną wnosi się do sądu, który wydał zaskarżony wyrok lub postanowienie (a nie do Naczelnego Sądu Administracyjnego), w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Przepis ten szczegółowo i kompleksowo reguluje postępowanie w sprawie skargi kasacyjnej. Natomiast zakresem działania art. 53 § 4 p.p.s.a. została objęta czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego zamiast, jak nakazuje przepis prawa, do organu. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zostało uregulowane zarówno wniesienie skargi, jak i skargi kasacyjnej, zatem nie ma podstaw, by przepisy dotyczące wniesienia skargi stosować do wniesienia skargi kasacyjnej. Zawarte w art. 193 p.p.s.a. odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy nie ma szczególnych przepisów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym (por. postanowienie NSA z 25 czerwca 2021 r., sygn. akt III FZ 430/21; CBOSA). Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak formalny skargi kasacyjnej nie został uzupełniony w sposób prawidłowy w ustawowym terminie, zgodnie z wezwaniem Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 180 w zw. z art. 178 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O zwrocie wpisu uiszczonego od skargi kasacyjnej orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.