III FNP 2/23

Dnia 25 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Dauter po rozpoznaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi H. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III FZ 255/23, w przedmiocie oddalenia zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 990/19, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi H. S. na czynność Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 28 listopada 2018 r., nr 1438-SEW-1.4121.13.2018.MW.35, w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odrzucić skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia.

Postanowieniem z 27 czerwca 2023 r., III FZ 255/23, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 listopada 2022 r., III SA/Wa 990/19, w przedmiocie odrzucenia zażalenia uprzednio wniesionego w sprawie. Pismem z 12 lipca 2023 r. skarżący wniósł osobiście sporządzoną skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem wskazanego powyżej orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu wobec niespełnienia wymogów formalnych. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że w myśl art. 285l p.p.s.a. w przypadkach nieuregulowanych przepisami działu dotyczącego skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia do postępowania wywołanego jej wniesieniem stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej. Jednym z przepisów, który znajduje odpowiednie zastosowanie do wskazanego środka zaskarżenia, jest art. 175 § 1 p.p.s.a wprowadzający przymus adwokacko-radcowski. Powyższe oznacza, że skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia musi być sporządzona przez profesjonalnego pełnomocnika. Niespełnienie tego wymogu prowadzi do jej odrzucenia zgodnie z sankcją zawartą w art. 285f § 3 p.p.s.a., bez możliwości prowadzenia postępowania sanacyjnego wobec materialnoprawnego charakteru tego wymogu. W rozpoznawanej sprawie skarga została sporządzona i osobiście podpisana przez skarżącego, który nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 p.p.s.a., co stanowiło wystarczającą podstawę do jej odrzucenia. W dalszej kolejności należy zauważyć, że stosownie do art. 285e § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia winna zawierać oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem zakresu zaskarżenia (pkt 1), przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie (pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne (pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody spowodowanej przez wydanie orzeczenia, którego skarga dotyczy (pkt 4), wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto - gdy skargę wniesiono przy zastosowaniu art. 285a § 2 p.p.s.a. - że występuje wyjątkowy przypadek uzasadniający jej wniesienie (pkt 5), oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem (pkt 6). Wobec sformalizowanego charakteru omawianego środka zaskarżenia wszystkie wyszczególnione wymagania są samoistne, niezależne i nie mogą być nawzajem zastępowane ani pomijane (postanowienie SN z 25 sierpnia 2010 r., II BU 2/10; postanowienie NSA z 11 lipca 2012 r., II FNP 7/12; postanowienia NSA z 15 grudnia 2021 r., III FNP 3/21 i III FNP 4/21), zaś jakiekolwiek braki w omawianym zakresie, podobnie jak w przypadku niespełnienie wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego, nie podlegają uzupełnieniu w wyniku wezwania przewodniczącego, z wyjątkiem uchybień co do wymogów właściwych dla każdego pisma w postępowaniu (art. 285h § 1 p.p.s.a.). Poddana badaniu w niniejszym postępowaniu skarga większości wskazanych wymogów konstrukcyjnych nie spełnia. W jej treści nie określono zakresu zaskarżenia, co pozostaje wymogiem aktualnym również w przypadku skarg odnoszących się do orzeczeń oddalających skargę czy zażalenie inicjujące postępowanie sądowoadministracyjne w określonym zakresie. Chodzi o wyraźne wskazanie, w jakiej części strona upatruje niezgodności z prawem danego wyroku czy postanowienia, w sposób skorelowany następnie z wywodami uzasadnienia tej skargi. Nie został również spełniony warunek uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody spowodowanej wydaniem orzeczenia, którego dotyczy. Uprawdopodobnienie nie jest poddane ścisłym regułom dowodzenia, niemniej musi zachować walor wiarygodności w świetle reguł logiki i doświadczenia życiowego. Konieczne jest wskazanie czasu wyrządzenia szkody, jej postaci oraz związku przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem orzeczenia, czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Należy również zauważyć, że środek zaskarżenia analizowany w sprawie dotyczy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, od którego taka skarga co do zasady nie przysługuje. Przesłanką warunkującą dopuszczalność jej wniesienia w przypadku tego typu orzeczeń jest rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej, a brak powołania się na uchybienia przepisom unijnym czyni taką skargę niedopuszczalną. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 285f § 3 i art. 285h § 1 p.p.s.a. skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego podlegała odrzuceniu.