III FNP 2/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Jacek Pruszyński, Sędzia WSA (del.) Anna Juszczyk-Wiśniewska, po rozpoznaniu w dniu 27 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku o wyłączenie sędziego NSA Jacka Brolika zawartego w skardze H. S. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2023 r., sygn. akt III FZ 255/23, w przedmiocie oddalenia zażalenia H. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 listopada 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 990/19, w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi H. S. w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osób trzecich postanawia odrzucić wniosek.

1. W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.06.2023 r., III FZ 255/23, H. S. (dalej: skarżący) wystąpił z wnioskiem o wyłączenie sędziego NSA Jacka Brolika. W uzasadnieniu wniosku o wyłączenie sędziego skarżący wyjaśnił, że nie może on orzekać w sprawie, ponieważ "nie jest znana stronie podstawa prawna powołania lub decyzja powołania ww. asesora przez ówczesną I Prezes SN – Gersdorf". 2. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 2.1. Wniosek o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny i jako taki podlega odrzuceniu. Przepisy ustawy z 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) w art. 18-24 p.p.s.a. przewidują wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a.) oraz wyłączenie przez sąd – na żądanie sędziego lub na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.). Na mocy art. 193 p.p.s.a. przepisy te mają odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Instytucja wyłączenia sędziego, zarówno z mocy prawa, jak i na żądanie sędziego bądź na wniosek strony, jest istotną gwarancją procesową, która ma zapewnić rozpoznanie sprawy przez sąd w takim składzie orzekającym, którego sędziowie nie pozostają w relacjach osobistych ze stronami oraz nie mieli określonych wcześniej związków z rozpoznawaną sprawą. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego we wszystkich procedurach sądowych sprowadza się do eliminowania przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami, co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Skarżący złożył wniosek o wyłączenie sędziego NSA Jacka Brolika w sprawie o sygn. III FZ 255/23. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że sprawa ta została już zakończona przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, ponieważ postanowieniem z 27.06.2023 r. o sygn. III FZ 255/23 Naczelny Sąd Administracyjny, w którym sędzią sprawozdawcą i przewodniczącym był sędzia NSA Jacek Brolik, oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie WSA w Warszawie z 30.11.2022 r. o sygn. III SA/Wa 990/19, wydane w przedmiocie odrzucenia zażalenia skarżącego. Zgodnie z art. 194 § 1 p.p.s.a., zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego, gdy ustawa wyraźnie przewiduje możliwość wniesienia zażalenia oraz na postanowienia wymienione w art. 194 § 1 pkt 1-10 p.p.s.a. Powyżej powołana ustawa nie przewiduje środków odwoławczych od orzeczeń (zarówno wyroków, jak i postanowień) Naczelnego Sądu Administracyjnego. Orzeczenia tego Sądu stają się prawomocne z chwilą ich wydania i nie przysługują od nich żadne środki odwoławcze, w tym także zażalenie (art. 168 § 1 p.p.s.a.). Skoro postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym się nie toczy, ponieważ sprawa już została rozpoznana, uznać należy, że wniosek skarżącego o wyłączenie sędziego Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie jest niedopuszczalny, nie ma on bowiem na celu zagwarantowania rozpoznania sprawy przez bezstronny sąd, a taki jest cel instytucji wyłączenia sędziego. Niedopuszczalne byłoby merytoryczne rozpoznanie wniesionego wniosku, skoro aktualnie sprawa jest już zakończona prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27.06.2023 r., III FZ 255/23. Jednocześnie 26.09.2023 r. sędzia NSA Jacek Brolik oświadczył (k. 198), że nie zachodzi jakakolwiek okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w przedmiotowej sprawie. 2.2. Mając na uwadze powyższe okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 64 § 3 i art. 193 p.p.s.a., orzekł o odrzuceniu wniosku o wyłączenie sędziego. sędzia WSA A. Juszczyk-Wiśniewska sędzia NSA S. Bogucki sędzia NSA J. Pruszyński