II SO/Wr 6/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dominik Dymitruk po rozpoznaniu w dniu 11 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II w sprawie z wniosku K. L. o wymierzenie grzywny Wojewodzie Dolnośląskiemu za nieprzekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: I. wymierzyć Wojewodzie Dolnośląskiemu grzywnę w kwocie 300 (słownie: trzysta) złotych; II. zasądzić od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2025 r. K. L. (dalej: skarżąca) wniosła o ukaranie Wojewody Dolnośląskiego (dalej: organ) grzywną na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) za nieprzekazanie w terminie skargi do Sądu na przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i zasądzenie od organu kosztów postępowania. Wskazała, że skarga została złożona organowi 17 lutego 2025 r., jednakże w dalszym ciągu nie wpłynęła do Sądu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o jej oddalenie w całości, wskazując, że nieprzekazanie skargi w terminie jest skutkiem ogromnej ilości wniosków składanych w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim przez cudzoziemców oraz konieczności równoczesnego procedowania w wielu różnych sprawach, a także odpływ pracowników merytorycznych prowadzących postępowania i brak możliwości szybkiego uzupełnienia niedoborów kadrowych. Powołując się natomiast na treść art. 100c ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 337 z późn. zm., dalej: ustawa pomocowa) uznał za nieuzasadnione nałożenie na niego grzywny, skoro ustawodawca wyłączył możliwość wymierzania organowi grzywny i zasądzania sum pieniężnych. Sądowi z urzędu wiadomym jest, że skarga wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi wpłynęła do Sądu w dniu 2 lipca 2022 r. i została zarejestrowana pod sygn. akt III SAB/Wr 871/25. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania. W razie niewykonania tego obowiązku, Sąd na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., na wniosek skarżącego, może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest zatem niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. i złożenie wniosku o ukaranie organu przez stronę skarżącą. Grzywna uregulowana w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny. Ma ona bowiem na celu, oprócz dyscyplinowania organu, stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki. Wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny (por. uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA z 2010 r., nr 1, poz. 2). Służy bowiem nie tylko zmuszeniu organu do przekazania skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy, lecz również ma na celu wywarcie na organie presji za niedopełnienie tej czynności w wyznaczonym przepisami terminie oraz zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukaranego jak i przez inne organy. Kwestia orzeczenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. pozostawiona została uznaniu Sądu. Oznacza to, że rozstrzygając w tym przedmiocie, Sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj. przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił, wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Należało uwzględnić, że w myśl art. 54 § 1 i § 1a p.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie natomiast do treści § 3 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 27 maja 2019 r. w sprawie szczegółowego sposobu oraz szczegółowych warunków przekazywania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego (Dz.U. 2019, poz. 1003), skargę organ przekazuje w formie lub postaci, w jakiej została ona sporządzona. W niniejszej sprawie jest bezspornym, że organ naruszył powołane przepisy prawa przez nieprzekazanie akt administracyjnych tutejszemu Sądowi wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę w ustawowym terminie. Organ przekazał akta administracyjne sprawy, skargę i odpowiedź na skargę, dopiero przy piśmie z dnia 30 czerwca 2025 r. (nadanym w placówce operatora pocztowego 1 lipca 2025 r.), co stanowi znaczące opóźnienie w wywiązaniu się z terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., mając na względzie, że skarga wpłynęła do organu 19 lutego 2025 r. W tym miejscu Sąd podkreśla, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu administracji publicznej, który wyklucza jakąkolwiek swobodę organu w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego tam przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie NSA z dnia 11 stycznia 2011 r., sygn. akt I OZ 996/10, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Uwzględniając powyższe Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył organowi grzywnę w wysokości 300 zł. Określając wysokość grzywny Sąd miał na uwadze treść wniosku i charakter sprawy będący przedmiotem skargi (bezczynność), a także brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających taki stan rzeczy. Nie mogły stanowić usprawiedliwienia postawy organu tłumaczenia, związane z trudnościami organizacyjnymi, problemami kadrowymi i dużą ilością wpływających wniosków. Właściwa organizacja zadań i zapewnienie odpowiedniej kadry należy bowiem do zadań publicznych, które nie mogą być realizowane ze szkodą dla jednostki. Sąd wskazuje również, że w niniejszej sprawie nie mogły znaleźć zastosowania regulacje z art. 100c ust. 3 pkt 2 powołanej przez organ ustawy z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa. Zdaniem Sądu, jego treści odsyła wprost do uprawnień Sądu określonych w art. 149 § 2 p.p.s.a., a więc możliwości wymierzenia organowi grzywny lub przyznania od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Na tej podstawie nie sposób wywodzić, że norma na znajdzie zastosowanie także w przypadku określonym w art. 55 § 1 p.p.s.a. Z tych wszystkich względów oraz mając na uwadze nie tylko dyscyplinujący, ale także restrykcyjny charakter omawianej instytucji, Sąd stwierdził, że celowym i zasadnym jest nałożenie na organ grzywny za nieprzekazanie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. Wymiar grzywny został wyliczony na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 z późn. zm.). Na koszty postępowania złożyły się: kwota 100 zł uiszczona tytułem wpisu sądowego od wniosku o wymierzenie grzywny, koszty zastępstwa procesowego (480 zł) i opłata skarbowa (17 zł).