II SO/Wa 83/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Olga Żurawska – Matusiak po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia I. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 stycznia 2014 r. w sprawie z wniosku I. W. o wymierzenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 11 września 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. uchylić pkt 2 postanowienia z 7 stycznia 2014 r., 2. zasądzić na rzecz I. W. od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie kwotę 340 (słownie: trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. oddalić wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 7 stycznia 2014 r., sygn. akt II SO/Wa 83/13, uwzględnił wniosek I. W. o wymierzenie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z 11 września 2013 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W punkcie drugim powyższego postanowienia zasądził od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz I. W. kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że o kosztach rozstrzygnięto w oparciu o art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako P.p.s.a.). W zażaleniu na powyższe postanowienie I. W., reprezentowana przez pełnomocnika radcę prawnego M. N., wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zasądzenie dodatkowo od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz skarżącej poza dotychczas zasądzoną kwotą 100 zł, także kwoty 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa przez radcę prawnego. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 200 P.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, a w konsekwencji nieprzyznanie pełnego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa przez radcę prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu jest oczywiście zasadne. Zgodnie z art. 195 § 2 P.p.s.a., jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. W doktrynie sądowoadministracyjnej wskazuje się, że zwrot "oczywiście uzasadnione" był niejednokrotnie przedmiotem interpretacji Sądu Najwyższego (por. postanowienie tego Sądu z 20 maja 1999 r., sygn. akt II UZ 58/99, publ. OSNAPiUS 2000, nr 15, poz. 602) i nie można przy interpretacji tego pojęcia pomijać subiektywnego punktu widzenia sądu. Zażalenie jest "oczywiście uzasadnione", jeżeli sąd podziela zarzuty i żądania w nim zawarte, uznając swą pomyłkę w tym zakresie (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnego, Komentarz, Wydanie 2, LexisNexis, Warszawa 2006, s. 432). W niniejszej sprawie zachodzi ww. sytuacja, ponieważ w wyniku złożonego zażalenia Sąd dostrzegł, iż w pkt 2 postanowienia z 7 stycznia 2014 r. błędnie zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy oraz podniesionych w zażaleniu zarzutów, w ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zachodzą bez wątpienia okoliczności, które uzasadniają zasądzenie od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz I. W. kwoty 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stosownie do treści art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast zgodnie z art. 64 § 3 P.p.s.a. do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Z przepisu art. 205 § 2 P.p.s.a. wynika natomiast, że do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Nie ulega wątpliwości, że wynikająca z pkt 2 sentencji postanowienia z 7 stycznia 2014 r. zasądzona od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwota 100 zł nie wyczerpuje wszystkich kosztów postępowania należnych skarżącej zgodnie z art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Odpowiada ona bowiem jedynie sumie kwoty 100 zł uiszczonej tytułem wpisu od wniosku. Nie uwzględniono natomiast kwoty 240 zł należnej skarżącej tytułem wynagrodzenia przysługującego pełnomocnikowi z tytułu zastępstwa prawnego według § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 490). Dokonując ponownej analizy poniesionych przez I. W. kosztów postępowania Sąd uznał, że na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. stronie skarżącej przysługuje od organu zwrot kosztów w wysokości 340 zł. Na zasądzone koszty składają się następujące kwoty: 100 zł tytułem uiszczonego wpisu sądowego od wniosku oraz 240 zł tytułem wynagrodzenia należnego pełnomocnikowi z tytułu zastępstwa prawnego według § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) powołanego rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 w zw. z art. 195 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji postanowienia. Sąd oddalił wniosek o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego (pkt 3 sentencji postanowienia) z uwagi na brak podstawy prawnej do takiego rozstrzygnięcia. Należy bowiem zauważyć, że przepis art. 200 P.p.s.a. nie ma zastosowania w sytuacji skorzystania przez Sąd I instancji z uprawnień autokontrolnych w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. Nie ma więc podstaw do zasądzenia tych kosztów od organu. Ponadto brak jest przepisów prawa, które mogłyby stanowić podstawę prawną do przyznania takiego wynagrodzenia ze środków budżetowych sądu administracyjnego pełnomocnikowi ustanowionemu z wyboru. Tego rodzaju koszty są przyznawane pełnomocnikom z urzędu na podstawie art. 250 P.p.s.a. W takiej sytuacji znajduje zastosowanie ogólna reguła określona w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W niniejszej sprawie nie istnieje żaden szczególny przepis wyłączający powyższą ogólną regułę. Należy bowiem zauważyć, że zarówno w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak i Rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, ustawodawca nie przewidział możliwości zasądzenia zwrotu tych kosztów w sytuacji, gdy Sąd I instancji orzeka w trybie art. 195 § 2 P.p.s.a. Powyższy pogląd podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny. W postanowieniu z 21 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GZ 13/11 stwierdził, że zgodnie z art. 199 P.p.s.a. na stronach ciąży obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie, co oznacza, że każdą stronę obciążają poniesione przez nią koszty postępowania związane z jej udziałem w postępowaniu bez prawa domagania się zwrotu tych kosztów od innej strony. Odnosi się ona zarówno do postępowania przed sądem pierwszej instancji, jak i postępowania przed sądem drugiej instancji. Wyjątki od tej zasady, stanowiące podstawę do orzekania o zwrocie kosztów między stronami zostały ściśle unormowane w art. 200, 201, 203 i 204 P.p.s.a., poprzez związanie orzekania o zwrocie kosztów postępowania między stronami z tym, jakim orzeczeniem kończy się postępowanie sądowe. Z kolei art. 209 P.p.s.a. jednoznacznie stanowi, w jakich przypadkach sąd rozstrzyga o zwrocie kosztów postępowania między stronami. Powyższe oznacza że nie ma podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu wydawanym w postępowaniu zażaleniowym. Z tego względu wniosek ten podlega oddaleniu.