II SO/Wa 61/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Łukasz Krzycki po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. L. o wymierzenie Dyrektorowi Instytutu [...] w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] września 2025 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. postanawia: 1. wymierzyć Dyrektorowi Instytutu [...] w [...] grzywnę w wysokości 500 zł (słownie: pięćset złotych), 2. zasądzić od Dyrektora Instytutu [...] w [...] na rzecz wnioskodawczyni – kwotę 100 zł (słownie: sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia [...] listopada 2025 r. K. L. (dalej: "Wnioskodawczyni") wystąpiła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem: - o wymierzenie Ośrodkowi Terapii [...] - Oddział [...] Instytutu [...] w Warszawie (dalej "Instytut") grzywny za nieprzekazanie skargi z [...] września 2025 r. na bezczynność Instytutu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r., o udostępnienie informacji publicznej, - zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania wedle norm przepisanych. W treści wniosku Wnioskodawczyni podniosła, że [...] września 2025 r., za pośrednictwem Instytutu, zgodnie z wymogami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143.; dalej: "P.p.s.a.") skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Instytutu, w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2025 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawczyni wskazała, że pomimo ciążącego na Instytucie obowiązku przekazania skargi w terminie 15 dni, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), skarga nie została do Sądu przekazana. W tej sytuacji zasadny jest wniosek o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. i art. 154 § 6 P.p.s.a. Zaznaczyła, że obowiązek przekazania złożonej skargi istnieje niezależnie od tego, czy wnioskodawca otrzymał sporządzoną następnie odpowiedź. W piśmie z dnia [...] grudnia 2025 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny - dyrektor Instytutu [...] w [...] (dalej "dyrektor Instytutu"), zobowiązał się do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej bez zbędnej zwłoki oraz wniósł o niewymierzanie grzywny. Dyrektor wyjaśnił, że zgodnie z posiadanymi przez niego informacjami wnioskodawczyni zwróciła się z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej do Ośrodka Terapii [...] - Oddział [...] w [...], który - jako komórka organizacyjna Instytutu - nie jest właściwy do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Organem właściwym w tym przedmiocie jest dyrektor Instytutu [...] w [...], który reprezentuje Instytut [...] w [...]. Komórka organizacyjna do której wpłynął wniosek o udostępnienie informacji publicznej, według stanu wiedzy na datę udzielania odpowiedzi, nie przekazała go dyrektorowi Instytutu, co uniemożliwiło udostępnienie informacji publicznej. Dyrektor Instytutu, zwrócił się także z wnioskiem o przywrócenie terminu na udzielenie odpowiedzi na skargę i przekazanie akt sprawy, jeżeli w dalszym ciągu będzie występowała przesłanka w tym zakresie. Jednocześnie do pisma, stanowiącego odpowiedź dyrektora Instytutu na wniosek o ukaranie grzywną, załączono pismo z [...] grudnia 2025 r., doręczające udostępnioną wnioskodawczyni informację publiczną, w zakresie posiadanym przez jednostkę. Sąd zważył co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Z kolei w myśl art. 21 pkt 1 u.d.i.p., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Jak stanowi zaś art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z 3 listopada 2009r. sygn. akt II GPS 3/09 (dostępny na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA") stwierdził, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany - dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). W ocenie Sądu, wniosek K. L. o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Z treści wniosku z [...] listopada 2025 r. wynika, że Wnioskodawczyni skierowała drogą elektroniczną, w dniach [...] maja 2025 r. oraz [...] czerwca 2025 r. (załącznik nr 1 do wniosku), do Instytutu wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Wnioskodawczyni, wobec braku reakcji na wniosek, czy to poprzez udostępnienie żądanej informacji publicznej, czy też wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej, zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. - w dniu [...] września 2025 r. skierowała do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Instytutu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej (załącznik nr 2 do wniosku). Przedmiotowa skarga, pomimo ciążącego na Instytucie obowiązku prawnego, nie została do dnia orzekania przekazana sądowi. Z treści pisma dyrektora Instytutu z [...] grudnia 2025 r. wynika, że przedmiotowa skarga wpłynęła do Instytutu, a konkretnie do jego komórki organizacyjnej, tj. Ośrodka [...] - Oddział [...] w [...], który nie przekazał wniosku podmiotowi właściwemu organizacyjnie do udostępniania informacji publicznej - dyrektorowi Instytutu. Struktura organizacyjna Instytutu [...] w [...], podległego Ministerstwu Zdrowia, jak wynika z jego statutu, który został uchwalony przez Radę Naukową Instytutu w drodze uchwały nr [...] z dnia [...] stycznia 2022 r. w sprawie uchwalenia statutu, obejmuje dyrekcję (dyrektor, zastępcy ds. naukowych i administracyjnych), kliniki psychiatryczne i neurologiczne, zakłady naukowe oraz liczne poradnie specjalistyczne. Instytut funkcjonuje jako ośrodek badawczo-leczniczy z oddziałami szpitalnymi i diagnostyką, a dyrektor zarządza instytutem i reprezentuje go na zewnątrz na podstawie przepisów ustawy o instytutach badawczych. Nie można wymagać od podmiotów zewnętrznych, w szczególności osób fizycznych wiedzy - która komórka organizacyjna Instytutu jest właściwa rzeczowo do rozpoznania danego wniosku. Za prawidłowy obieg dokumentów, w tym kierowanie wniosków do komórek właściwych rzeczowo do ich rozpoznania, odpowiada kierownictwo Instytutu. Nie budzi wątpliwości Sądu, że skarga skierowana przez wnioskodawczynię do Ośrodka Terapii [...] - Oddział [...] w [...], wpłynęła skutecznie do Instytutu [...] w [...], a dyrektor Instytutu obowiązany był ją przekazać do sądu wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.d.i.p. Sąd uznając za zasadne wymierzenie grzywny, przy ustalaniu jej wysokości wziął pod uwagę, że dyrektor Instytutu skierował do wnioskodawczyni pismo z [...] grudnia 2025 r. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, będącej w jego bezpośredniej dyspozycji oraz zobowiązał się udostępnić pozostałe, wymagające pozyskania informacji z archiwum. Jednocześnie, w ocenie Sądu, nie przekazanie przez dyrektora Instytutu skargi nie było przejawem złej woli organu, czy też próby bezprawnego uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku, a raczej wynikało z braku doświadczenia Instytutu - jako jednostki leczniczej - w przedmiotowych sprawach. Ważną okolicznością przy ustalaniu wysokości grzywny był także fakt, że Instytut pełni ważną rolę społeczną, a środki na jego funkcjonowanie pochodzą głównie ze środków publicznych, z czego kluczowym płatnikiem jest Narodowy Fundusz Zdrowia. Tym niemniej, Sąd obowiązany był przy wymierzaniu wysokości grzywny wziąć pod uwagę fakt, że organ - pomimo ciążącego na nim nadal obowiązku prawnego nadal nie przekazał - do dnia orzekania - skargi wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi. Biorąc pod uwagę przywołane powyżej okoliczności wymierzenie grzywny w kwocie 500 złotych jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia jakiego organ dopuścił się na skutek nieprzekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Ukaranie służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Mając powyższe na uwadze uznać należy, że taka wysokość wymierzonej grzywny będzie spełniać wszystkie wymienione powyżej funkcje, przy uwzględnieniu okoliczności, w jakich nastąpiło uchybienie obowiązkom zapisanym w art. 54 § 2 p.p.s.a. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 21 pkt 1 u.d.i.p., orzekł jak w sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 sentencji orzeczenia na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.