II SO/Wa 48/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu A. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 marca 2019 r., wydanego w zakresie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. P. na postanowienie Rektora Uniwersytetu [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z opłaty za studia postanawia utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.

A. P. – wnioskodawczyni w niniejszej sprawie, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek uzupełniła, składając formularz PPF. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że jest osobą niepełnosprawną, całkowicie niezdolną do pracy, po dwóch operacjach kręgosłupa, z wszczepionym implantem, oczekuje na leczenie szpitalne i "uzdrowiskowe", prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, a jej jedynym źródłem utrzymania jest stypendium specjalne dla osób niepełnosprawnych w kwocie 475 zł miesięcznie. Oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku ani oszczędności. Zarządzeniem referendarza sądowego z 31 października 2018 r. wnioskodawczyni została wezwana, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do nadesłania w terminie 7 dni, dokumentów i informacji, które umożliwiłyby prawidłową ocenę zdolności płatniczych strony, poprzez nadesłanie: dokumentu, z którego wynika wysokość uzyskiwanych obecnie przez skarżącą dochodów (np. kserokopii decyzji o przyznaniu stypendium dla osób niepełnosprawnych), oświadczenia o stałych (miesięcznych) niezbędnych kosztach utrzymania, oświadczenia w jakiej wysokości otrzymuje pomoc finansową od rodziny lub innych osób oraz oświadczenia o sytuacji finansowej osoby/osób, na utrzymaniu których faktycznie pozostaje. W piśmie z [...] listopada 2018 r. wnioskodawczyni wniosła o wyłączenie wyznaczonego do rozpoznania wniosku referendarza sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 12 grudnia 2018 r. oddalił wniosek o wyłączenie wyznaczonego referendarza od rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy, a Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 lutego 2019 r., sygn. akt I OZ 50/19, oddalił zażalenie skarżącej złożone na ww. postanowienie. Starszy referendarz sądowy postanowieniem z dnia 8 marca 2019 r. odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Stwierdził, że brak nadesłania żądanych informacji uniemożliwia ocenę spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy, tj. ocenę tego, czy wnioskodawczyni jest w stanie partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego, ewentualnie w jakim zakresie. Wnioskodawczyni złożyła sprzeciw od ww. postanowienia, podnosząc zarzut naruszenia art. 273 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2, art. 45, art. 69 i art. 176 Konstytucji, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W myśl art. 260 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 73 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r. poz. 658), rozpoznając sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego o odmowie przyznania prawa pomocy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. W sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, zaskarżone sprzeciwem postanowienie starszego referendarza sądowego z 8 marca 2019 r. jest prawidłowe. Jak zasadnie wskazano, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowo-bytowej wnioskodawczyni, należało przyjąć, że nie wykazała ona w niniejszej sprawie jakoby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Stosownie do przepisu art. 255 p.ps.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie wnioskodawczyni została wezwana do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczyniła, co wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowo-bytowej wnioskodawczyni, dało referendarzowi sądowemu uzasadnioną podstawę do stwierdzenia, że nie wykazała ona braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. W konsekwencji referendarz sądowy zasadnie odmówił wnioskodawczyni przyznania prawa pomocy we wskazanym przez nią zakresie. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 259 § 1 i art. 260 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji postanowienia.