II SO/Wa 42/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Waldemar Śledzik po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. J. o wymierzenie grzywny Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w [...] za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi K. J. z dnia [...] września 2023 r., odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w [...] grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych); 2. zasądzić od Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] na rzecz K. J. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

K. J. (zwany dalej: "wnioskodawcą") pismem z dnia 30 października 2023 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosek o wymierzenie grzywny w kwocie 5000 zł Prezesowi Sądu Rejonowego [...] w [...] (dalej również: "organ") z uwagi na niewykonanie przez organ zobowiązania przesłania do Sądu skargi z dnia [...] września 2023 r. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek organ wyjaśnił, że skargi nie przekazano w ustawowym terminie wskutek omyłki pracownika. Jednoczenia wskazał, że skardze nadano bieg w dniu 22 listopada 2023 r. Organ wniósł o umorzenie postępowania, ewentualnie, w przypadku stwierdzenia braku podstaw do umorzenia postępowania, o obniżenie wysokości grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym. że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Przepis art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 tej ustawy, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (v. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt II OZ 621/10 publ. cbois.nsa.gov.pl). W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Rozstrzygając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi oraz, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Skarga K. J. z dnia [...] września 2023 r. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2023 r. o udostępnienie informacji publicznej wpłynęła do Prezesa Sądu Rejonowego [...] w [...] w dniu 19 września 2023 r., zatem od tej daty rozpoczął bieg piętnastodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął 4 października 2023 r. Skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 23 listopada 2023 r., a zatem 50 dni po upływie ustawowego terminu. W świetle powyższego, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zaszła podstawa do wymierzenia grzywny. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. W niniejszej sprawie wymierzenie grzywny ma przede wszystkim charakter represyjny, bowiem w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, została przekazana do Sądu ze wskazanym powyżej opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Grzywnę za naruszenie powyższego obowiązku, zgodnie z art. 154 § 6 P.p.s.a. w związku z art. 55 § 1 P.p.s.a., wymierza się w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Aktualnie stanowi o tym komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. ((M.P. z 2023 r., poz. 1251, 1429 i 1672), zgodnie z którym wynagrodzenie to wyniosło – 7.155,48 zł. Należy jednak podkreślić, że wysokość grzywny sąd miarkuje w zależności od stopnia winy organu w niedokonaniu czynności. Ustalając wysokość grzywny, Sąd wziął pod uwagę fakt, że skarga K. J. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania skargi sądowi oraz fakt, że opóźnienie organu w wykonaniu powyższego obowiązku było znaczne (ponad 50 dni). Jednocześnie Sąd uwzględnił okoliczność, że przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny organ ten obowiązek wypełnił. Z przyczyn wskazanych wyżej, w ocenie Sądu, wymierzenie grzywny w wysokości 500 złotych pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 postanowienia. O kosztach postępowania (pkt 2 postanowienia) Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a. i art. 205 § 1 P.p.s.a., uwzględniając uiszczony przez wnioskodawcę wpis w wysokości 100 zł.