II SO/Wa 41/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o wymierzenie grzywny Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych za nieprzekazanie w terminie skargi M. M. z dnia [...] czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia: oddalić wniosek.

M. M. (dalej: "Wnioskodawca") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Naczelnemu Dyrektorowi Archiwów Państwowych (dalej: "Dyrektor") za nieprzekazanie w terminie skargi M. M. z dnia [...] czerwca 2022 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek Dyrektor wskazał, że w przedmiotowej sprawie przekazał skargę, odpowiedź na skargę oraz akta sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu [...] sierpnia 2022 r. przy piśmie nr [...]. Ponadto wyjaśnił, że w dniu 27 czerwca 2022 r. Wnioskodawca, poprzez platformę ePUAP, wniósł pismo zatytułowane "skarga do WSA w Warszawie". Nie zawierało ono jednak żadnej treści, wskazywało jedynie, że skarga stanowi załącznik do pisma. Natomiast skarga nie została dołączona do ww. pisma. Dyrektor podał, że jego prośna o przesłanie skargi pozostała bez odpowiedzi. W związku z powyższym Dyrektor stwierdził, że nie miał możliwości zapoznania się z treścią skargi i postawionych zarzutów co oznacza, że nie mógł ustosunkować się do nich w odpowiedzi na skargę, a w konsekwencji przesłać skargi wraz z odpowiedzią na skargę i kompletnymi aktami sprawy. Dyrektor wskazał, że dopiero z chwilą doręczenia skargi przez Sąd, przy piśmie z dnia 19 sierpnia 2022 r., mógł zaznajomić się z jej treścią, zaprezentować stanowisko w sprawie i w ustawowym terminie wynikającym z przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej przekazać do Sądu kompletne akta sprawy, co też uczynił w dniu 31 sierpnia 2022 r. W związku z powyższym Dyrektor stwierdził, że wniosek o wymierzenie grzywny należy uznać za bezpodstawny i pozbawiony racji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do przepisu art. 54 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Wskazania wymaga przy tym, że w sprawie niniejszej, w odniesieniu do terminu, w którym powinno nastąpić przekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zastosowanie znajduje przepis szczególny, tj. art. 21 pkt 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 902). Przedmiotem skargi z dnia 27 czerwca 2022 r. było bowiem przewlekłe prowadzenie postępowania przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych w sprawie z wniosku z dnia [...] kwietnia 2022 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zgodnie z powołanym przepisem przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Ustawodawca postanowił zatem, że w przypadku spraw dotyczących informacji publicznej podmiot, do którego wpłynęła skarga skierowana do sądu administracyjnego, obowiązany jest przekazać ją wraz z aktami sprawy i odpowiedzią w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania. Z kolei w myśl art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Postępowanie sądowe o wymierzenie organowi grzywny za niedopełnienie obowiązków, wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a., wszczęte na wniosek skarżącego na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., jest odrębnym postępowaniem sądowym zmierzającym do ustalenia faktu przekazania bądź nieprzekazania Sądowi przez organ administracji publicznej wniesionej za jego pośrednictwem skargi w sprawie sądowoadministracyjnej wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Ponadto należy zauważyć, że w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 Sąd stwierdził, że grzywna z art. 55 § 1 P.p.s.a. ma mieszany tj. dyscyplinująco-restrykcyjny charakter. Jej celem jest nie tylko doprowadzenie do tego, by organ przekazał sądowi administracyjnemu skargę wraz z aktami sprawy i swoim stanowiskiem, ale także ma ona być sankcją za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Ponadto ma ona również funkcję prewencyjną, której celem jest zapobieżenie naruszeniom prawa w przyszłości. Zwrócić uwagę jednak należy na konstrukcję art. 55 § 1 P.p.s.a., z którego wynika, iż "sąd może orzec" o wymierzeniu grzywny. Oznacza to, iż przepis ów ma charakter fakultatywny i Sąd nie jest, nawet przy spełnieniu ustawowych przesłanek, zobligowany do wymierzenia grzywny organowi za nieprzekazanie w określonym terminie skargi wraz z odpowiedzią na nią i aktami sprawy. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku skarżącego Sąd obowiązany jest wziąć pod rozwagę wszystkie okoliczności sprawy, w szczególności przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II GZ 31/2007 r., postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 11 kwietnia 2006 r., sygn. akt II SA/Bk 171/05). W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. i art. 55 § 1 P.p.s.a., dlatego też wniosek o wymierzenie grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sądowych sprawy o sygn. II SAB/Wa 579/22 wynika, że skarga, złożona za pośrednictwem ePUAP, wpłynęła do Dyrektora w dniu 19 sierpnia 2022 r., po przekazaniu jej przez Sąd przy piśmie II DK/Wa 137/22 z tej samej daty. Powyższe oznacza, że od tej daty rozpoczął bieg piętnastodniowy termin do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Termin ten upłynął z dniem 5 września 2022 r., gdyż 15 dniem był dzień 3 września 2022 r., jednakże była to sobota. Termin, do którego obowiązek winien być wykonany uległ zatem przesunięciu (art. 83 § 2 P.p.s.a.). Skarga z dnia 27 czerwca 2022 r. (zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 579/22) przekazana została do Sądu przy piśmie organu z dnia 31 sierpnia 2022 r. (nadanym w urzędzie pocztowym w tym samym dniu), które wpłynęło do biura podawczego Sądu w dniu 2 września 2022 r. Z powyższego zestawienia dat wynika, że organ nie przekroczył terminu do wniesienia skargi. W ocenie Sądu wskazane powyższej okoliczności nie uzasadniają zastosowania przewidzianego rygoru wymierzenia organowi grzywny. Z tych też względów, na podstawie art. 151 w zw. z art. 166 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia