II SO/Wa 2/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: asesor sądowy Dorota Kozub-Marciniak (spr.) po rozpoznaniu dnia 20 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. M. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi P. M. z dnia [...] listopada 2024 r. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy postanawia: wymierzyć Ministrowi Obrony Narodowej grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych.

Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. P.M. (dalej, jako: skarżący) złożył wniosek o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi P.M. z dnia [...] listopada 2024 r. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy. W uzasadnieniu wniosku skarżący wyjaśnił, iż skarga na ww. postanowienie została wniesiona za pośrednictwem organu przy użyciu platformy ePUAP. Zarówno pismo przewodnie jak i skarga (dokument WORD) zostały podpisane profilem zaufanym. Skarżący wskazał na dotychczasową nieprawidłowa praktykę organu polegająca na przekazywaniu skarg w formie wydruku bez akt sprawy administracyjnej. Skarżący przytoczył treść art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.) i wniósł o zastosowanie wobec organu sankcji przewidzianej w art. 55 P.p.s.a. w maksymalnej wysokości. W odpowiedzi na wniosek Minister wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu Minister wyjaśnił, że skarga z dnia [...] listopada 2024 r. została przekazana do Sądu w terminie ustawowym, tj. w dniu [...] grudnia 2024 r. wraz z teczką akt administracyjnych sprawy w wersji papierowej. Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 20 grudnia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wezwał pełnomocnika organu, w terminie instrukcyjnym 7 dni od otrzymania wezwania, do "nadesłania dokumentu elektronicznego wniosku z dnia [...] lutego 2023 r. oraz skargi [...] P.M. z dnia [...] listopada 2024 r. w formie elektronicznej, tj. w formacie .xml wraz ze wszystkimi załącznikami jakie zostały do niego dołączone oraz w sposób umożliwiający Sądowi weryfikację podpisu elektronicznego złożonego przez skarżącego". Wezwanie zostało zrealizowane w dniu 31 grudnia 2024 r. w związku problemem odnowienia certyfikatu do podpisu kwalifikowanego pełnomocnika organu, co następczo było związane z brakiem komunikacji karty elektronicznej z systemem obiegu dokumentów poprzez EZD (Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją) w Ministerstwie Obrony Narodowej umożliwiające przesyłanie żądanych danych na elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu zlokalizowaną na platformie ePUAP. Powyższe okoliczności zostały telefonicznie zgłoszone do Sekretariatu Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z prośbą o dokonanie adnotacji w aktach sprawy o sygn. II SA/Wa 1987/24. Pismo przewodnie do Sądu (dokument elektroniczny) skarżącego zatytułowane "SKARGA. Skarga na postanowienie Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 2024 r." nie zawierała innych załączników oprócz wyżej wymienionej skargi z dnia [...] listopada 2024 r. w formacie docx.xml. Organ podał, że praktyka wnoszenia pism drogą elektroniczną przez skarżącego nie jest prawidłowa bowiem skarżący wysyła do Sądu za pośrednictwem organu tylko plik zawierający podpis w formacie docx.xml bez pliku źródłowego w formacie docx, co wynika z instrukcji "Microsoft Word (docx)-Podpisywanie dokumentów podpisem elektronicznym". Skutkiem powyższego sposobu wnoszenia pism drogą elektroniczną są komunikaty w systemie EZD Ministerstwa Obrony Narodowej (Elektroniczne Zarządzanie Dokumentacją), że plik jest nieczytelny. Zgodnie z wyżej wymienioną instrukcją, do urzędu należy przesyłać pismo wraz z podpisem (oba pliki). Organ wyjaśnił również, że "całość akt sprawy administracyjnej" polegała na przekazaniu w dniu 20 grudnia 2024 r. przez pełnomocnika organu jedynie potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii postanowienia Ministra Obrony Narodowej Nr [...] z dnia [...] września 2024 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wraz z dowodem doręczenia skarżącemu, ponieważ organ zamierzał przesłać wyżej wymienione postanowienie do Sądu wraz z dowodem jego doręczenia skarżącemu (a na dzień przekazywania odpowiedzi na skargę do Sądu takowego potwierdzenia nie posiadał). Z tych względów organ nie znalazł podstaw do uznania wniosku za zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Na podstawie art. 54 § 2 zd. 1 w zw. z § 1 P.p.s.a. organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, przekazuje ją sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w postaci papierowej lub elektronicznej w terminie 30 dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie z art. 55 § 1 P.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W świetle art. 154 § 6 p.p.s.a. grzywnę wymierza się do wysokości 10-krotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego (dalej: Prezes GUS) na podstawie odrębnych przepisów. Stosownie do komunikatu Prezesa GUS z 9 lutego 2024 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2023 r. (M.P. z 2024 r., poz. 110) przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2023 r. wyniosło 7155,48 zł. Wymierzając grzywnę, sąd bierze pod uwagę specyfikę i charakter danej sprawy, uwzględnia więc m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji, wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego, a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 P.p.s.a. (tak postanowienie NSA z dnia 17 stycznia 2024 r., sygn. akt I OZ 1259/13). Grzywna ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (tak postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06), jest podstawową gwarancją procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r.; Dz.U. z 1997 r, nr 78, poz. 483 ze zm.), ma służyć przede wszystkim zapobieganiu naruszeniom prawa przez organ w przyszłości i stanowić istotną dolegliwość, szczególnie w przypadkach, gdy organ notorycznie nie wywiązuje się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 P.p.s.a. Z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 1987/24, pod którą zarejestrowana została skarga z dnia [...] listopada 2024 r. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] września 2024 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenia sprawy wynika, że organ skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy przekazał do Sądu w dniu 4 grudnia 2024 r. Uczynił do jednak w sposób nieprawidłowy gdyż skarga została przekazana w formie wydruku, a nie w formie elektronicznej jak została wniesiona. Powyższe uniemożliwiało Sądowi weryfikację podpisu elektronicznego złożonego przez skarżącego. Dlatego też Sąd wezwał organ do nadesłania skargi z dnia [...] listopada 2024 r. w formie elektronicznej, tj. w formacie .xml wraz ze wszystkimi załącznikami jakie zostały do niego dołączone oraz w sposób umożliwiający Sądowi weryfikację podpisu elektronicznego złożonego przez skarżącego. Wezwanie Sądu zostało wykonane w dniu 30 grudnia 2024 r. Niewątpliwie zatem skarga z dnia [...] listopada 2024 r. została przekazana do Sądu w sposób prawidłowy dopiero w dniu 30 grudnia 2024 r., a więc po ustawowym terminie. Zauważyć należy, iż termin 30-dniowy wynikający z przepisów P.p.s.a. obliguje organ do określonego działania. Tym działaniem jest prawidłowe przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Chodzi bowiem o to aby skardze nadać bieg i zagwarantować stronie prawo do Sądu w rozsądnym terminie. Nieprzekazanie skargi w ogóle czy też nieprzekazanie jej w prawidłowej formie ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Ponadto okoliczność, że organ przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje ani bezprzedmiotowością postępowania, ani bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14). W ocenie Sądu okoliczności przedstawione w odpowiedzi na wniosek nie mogą stanowić podstaw usprawiedliwiających zaistniałą zwłokę. Ewentualne techniczne problemy organu nie mogą obciążać strony, która wniosła skargę w sposób zgodny z prawem. Dość zauważyć, że po wezwaniu Sądu, organ nie miał trudności w prawidłowym przekazaniu skargi (w formie elektronicznej). Stąd wniosek, że wbrew twierdzeniom organu – działanie skarżącego było właściwe i nie uniemożliwiało prawidłowego wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. W ocenie Sądu, uchybienie terminu do przekazania skargi w niniejszej sprawie jest oczywiste i nie zostało w sposób przekonujący uzasadnione. Sąd, wymierzając grzywnę, miał na uwadze przede wszystkim to, że opóźnienie w przekazaniu skargi nie było znaczne. Wymierzenie grzywny w kwocie 500 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi w sposób prawidłowy wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni rolę prewencyjną. Powyższa kwota zawiera się w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowił na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a. jak w sentencji.