II SO/Wa 13/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o wymierzenie grzywny [...] w S. za nieprzekazanie skargi z dnia [...] listopada 2020 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć [...] w S. grzywnę w wysokości 1.000 zł (słownie: jeden tysiąc złotych), 2. zasądzić od [...] w S. na rzecz M. S. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

M. S. w dniu 21 marca 2022 r. złożył, za pośrednictwem platformy ePUAP, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Dyrektorowi [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność z dnia 20 listopada 2020 r. Ponadto wniósł o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że skarga na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] z dnia 20 listopada 2020 r. była już przedmiotem wniosku M. S. o wymierzenie organowi grzywny za jej nieprzekazanie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd rozpoznał wniosek i wymierzył organowi grzywnę. Postanowienie o wymierzeniu grzywny stało się prawomocne, zatem – w ocenie organu – orzeczenie to ma powagę rzeczy osądzonej. Organ pismem z dnia 24 maja 2022 r. wyjaśnił, że skarga M. S. została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do pisma została załączona kserokopia dowodu nadania korespondencji do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 p.p.s.a. organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Stosownie natomiast do art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, dalej u.d.i.p.), który stanowi w tym przypadku lex specialis w stosunku do art. 54 § 2 p.p.s.a., do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym, że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2022 r. (M. P. z 2022 r. poz. 175), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2021 r. wyniosło 5.662,53 zł. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Należy zauważyć, że zakreślenie przez ustawodawcę ram czasowych dopełnienia czynności przewidzianych w art. 54 § 2 p.p.s.a. stanowi odrębny, choć związany z pozostałymi powinnościami wskazanymi w tym przepisie, obowiązek działania organu, który wyklucza jakąkolwiek swobodę w tym zakresie. Wprawdzie potencjalne przekroczenie terminu nie spowoduje bezskuteczności dokonanej czynności, ale ma ono kluczowe znaczenie z punktu widzenia art. 55 § 1 p.p.s.a. i określonego w tym przepisie przedmiotu postępowania o wymierzenie grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 stycznia 2011 r. sygn. akt I OZ 996/10, dostępne na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest nie tylko funkcja dyscyplinująca (mająca na celu doprowadzenie do wykonania przez organ administracji ciążącego na nim obowiązku procesowego), ale również funkcja represyjna. Funkcja ta służy ochronie, wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, prawa strony do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ustawie (w niniejszej sprawie w art. 21 pkt 1 u.d.i.p.) (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. jak wyżej). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt niniejszej sprawy wynika, że wnioskodawca złożył w dniu 20 listopada 2020 r. skargę na bezczynność Dyrektora [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] października 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej, co potwierdza załączona do akt kserokopia potwierdzenia nadania skargi, której adresatem jest ww. organ. Natomiast, jak wynika z załączonego do skargi dokumentu "Śledzenie przesyłek – Tracking", korespondencja zawierająca skargę wpłynęła do organu w dniu 24 listopada 2020 r. Zatem skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej w dniu 9 grudnia 2020 r. Z uwagi na fakt, że skarga powyższa nie została przekazana przez organ do Sądu z upływem 15-dniowego terminu, o którym mowa w art. 21 ust. 1 u.d.i.p., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na wniosek skarżącego, postanowieniem z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 17/21 orzekł o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości 1.000 zł. Odpis prawomocnego orzeczenia został doręczony organowi w dniu 27 września 2021 r. (vide: akta sprawy o sygn. II SO/Wa 17/21). Jednak pomimo wymierzenia i uiszczenia grzywny oraz upływu 15-dniowego terminu, organ nadal nie wywiązywał się z obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, zatem wnioskodawca w dniu 21 marca 2022 r. ponownie złożył do Sądu wniosek o wymierzenie organowi grzywny z art. 55 p.p.s.a. Należy podkreślić, że przekazanie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy do wskazanego przez skarżącego sądu jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Odnosząc się do zarzutu organu, że orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 17/21 ma powagę rzeczy osądzonej, należy wskazać, że z uwagi na funkcję dyscyplinującą grzywny w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się dopuszczalność złożenia ponownego wniosku o jej wymierzenie, gdy organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków ustawowych w zakresie przekazania do sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi. Ponadto, kolejny okres pozostawania organu w zwłoce stanowi nowy element faktyczny, na którym można oprzeć roszczenie (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2021 r. sygn. akt I OZ 418/12, publ. jak wyżej). W rozpatrywanym przypadku dalsza zwłoka organu w wykonaniu ustawowego obowiązku - liczona od upływu 15 dni od daty doręczenia organowi prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lipca 2021 r., sygn. akt II SO/Wa 17/21, w dniu 27 września 2021 r., czyli od 13 października 2021 r. - wynosi niemal 8 miesięcy (łącznie, licząc od daty wpływu skargi do organu, ponad 17 miesięcy). Przekroczenie terminu do przekazania skargi jest zatem znaczne. Organ co prawda, jak wynika z załączonego do akt potwierdzenia nadania przesyłki do Sądu z dnia 23 maja 2022 r., przekazał do Sądu odpis skargi, jednak z uwagi na brak wykonania obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a., skardze nie mógł jeszcze zostać nadany bieg. W konsekwencji Sąd uznał, że rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie. Wymierzenie grzywny kolejny raz w kwocie 1.000 złotych jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego dopuścił się Dyrektor [...] Liceum Ogólnokształcącego w [...]. Określając wysokość grzywny w niniejszej sprawie, Sąd miał na względzie zarówno treść wniosku oraz charakter sprawy, będący przedmiotem skargi (bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej), okres uchybienia terminowi przekazania skargi, jak również fakt, że w dacie rozpoznawania wniosku nadal organ nie wykonał obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. (nadesłany do Sądu został jedynie odpis skargi). Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1 sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzekł, jak w pkt 2, działając w tym zakresie w oparciu o przepis art. 200 w związku z art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a.