II SO/Rz 5/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i o ustanowienie adwokata przed wystąpieniem ze skargą na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian do operatu ewidencji gruntów i budynków - postanawia – I. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości, II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.

Sygn. II SO/Rz 5/18 U Z A S A D N I E N I E J.K. zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika adwokata argumentując, że jest osoba starszą, sytuacja materialna nie pozwala mu na skorzystanie z usług adwokata, pobiera emeryturę w kwocie 1300 zł, co nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jako majątek wskazał dom o pow. 220 m² o wartości 600 000 zł przed zniszczeniem oraz nieruchomość rolną o pow. 1,53 ha i las o pow. 0,56 ha, dwa budynki gospodarcze. Wnioskodawca oświadczył, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z emerytury w wymienionej kwocie 1300 zł. Jako stałe zobowiązania wyszczególnił opłaty za media, raty pożyczki, zaznaczając- "jak w poprzednim wniosku". Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Instytucja prawa pomocy, uregulowana w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., obejmuje zwolnienie strony postępowania sądowoadministracyjnego od kosztów sądowych oraz możliwość ustanowienia zawodowego pełnomocnika adwokata i uzależniona jest od spełnienia przez wnioskodawcę zawartych w przepisach przesłanek do jej przyznania; w przypadku wnioskowania o prawo pomocy w zakresie całkowitym – jak w rozpoznawanej sprawie – strona powinna wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania i nie ma żadnych obiektywnych możliwości na zdobycie środków z przeznaczeniem na prowadzenie postępowania sądowego. Powołane we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty powinny uzasadniać ową wyjątkową sytuację, w której poniesienie jakichkolwiek kosztów zachwieje sytuacją materialną i bytową strony w takim stopniu, że nie będzie w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. W takim przypadku ciężar dowodu spoczywa na stronie składającej taki wniosek. Analiza wniosku PPF oraz faktów dotyczących wniosku w sprawie II SAB/Rz 105/17 prowadzi do konkluzji, że skarżący spełnia przesłanki do zastosowania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Posiłkując się wyjaśnieniami i dodatkowymi informacjami udzielonymi przez pełnomocnika- żonę skarżącego do sprawy II SAB/Rz 105/17 wynika, że skarżący choruje przewlekle, przy czym nie udokumentowano wysokości kosztów ponoszonych na ochronę zdrowia przez skarżącego. Pożyczka na zakup opału na zimę wskazuje, że skarżący ma problem z jednorazowym wydatkowaniem większych kwot pieniężnych, z relacji pełnomocnika wynika, ze podupadł na zdrowiu, a to stanowi o przesłankach częściowego przyznania w sprawie prawa pomocy. Z kolei z analizy rachunku wnioskodawcy wynika, że jego dochody charakteryzują się regularnością wpływu, zabezpieczają stałe wydatki. Skoro zabezpieczone są podstawowe potrzeby bytowe wnioskodawcy, wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w kontekście sytuacji materialnej, nie spełnia przesłanek ustawowych. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym przysługują gwarancje procesowe przewidziane w art. 134 § 1 i art. 140 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem art. 57 a, który w sprawie nie znajduje zastosowania). Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę. Jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Ponadto stronom działającym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego obecnym przy ogłoszeniu wyroku (skarżący posiada pełnomocnika w osobie żony, która może go zastąpić) udziela wskazówek o terminie i sposobie wniesienia środka zaskarżenia od orzeczeń sądowych (art. 140 § 1 P.p.s.a). Wreszcie skarżący może ubiegać się o przyznanie prawa pomocy niejednokrotnie, szczególnie gdy zmieni się jego sytuacja życiowa i materialna Podsumowując należy stwierdzić, że wnioskodawca spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, w pozostałym zakresie jego wniosek należało oddalić. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.