II SO/Rz 19/18

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K.D. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wystąpieniem ze skargą na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy

Sygn. II SO/Rz 19/18 U Z A S A D N I E N I E W niniejszej sprawie K.D. (dalej: "Wnioskodawca") wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego argumentując, że przebywa w zakładzie karnym, a jego sytuacja materialno-finansowa nie pozwala mu ustanowić pełnomocnika z wyboru oraz ponieść kosztów sądowych. We wniosku wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, która jak podał w chwili obecnej nie posiada majątku (ruchomości, nieruchomości) i jest na utrzymaniu rodziny. On sam także nie ma żadnych wartościowych rzeczy, w zakładzie karnym zarabia 170 zł miesięcznie. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Prawo pomocy może zostać udzielone stronie, na której ciąży obowiązek poniesienia kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem wysokości tych obciążeń i jej możliwości finansowych. Dlatego przepisy regulujące kwestię zwolnień – ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. przewidują przyznanie prawa pomocy w zakresie jaki obejmował wniosek, tj. zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika – gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 §1 pkt 1 P.p.s.a.). Rozpoznając żądanie Wnioskodawcy należy odwołać się do sprawy o sygn. II SO/Rz 7/18, rozpoznawanej postanowieniami referendarza sądowego w dniu 14 maja 2018 r. i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie w dniu 11 czerwca 2018 r, w której zwracał się on również o prawo pomocy w takim samym zakresie. Z zadeklarowanych, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (art. 233 § 1 w zw. z § 6 Kodeksu karnego) danych wynika, że żona pozostaje na jego utrzymaniu, a ponoszone na ten cel wydatki to 1100 zł – składka do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oraz 400 zł – media. Odpowiadając na wezwanie o podanie dodatkowych informacji podał, że w zakładzie karnym pracuje, otrzymując z tego tytułu 300 zł miesięcznie. Jego żona jest osobą niepełnosprawną i nie pobiera jakiegokolwiek świadczenia, pozostając na jego wyłącznym utrzymaniu. Wydatki wymienionej w skali miesiąca to: wyżywienie – 400 zł, gaz – 350 zł, energia elektryczna – 90 zł, woda – 70 zł, wywóz śmieci – 24 zł, Internet i telefon – 108 zł. Wnioskodawca podał, że jako osoba prowadząca działalność gospodarczą obowiązany jest do opłacania wymienionych wyżej składek do ZUS. W sprzeciwie od postanowienia referendarza sądowego odmawiającego przyznania prawa pomocy Wnioskodawca podał, że wskazane przez niego koszty utrzymania żony ponosi rodzina z czego będzie musiał się rozliczyć. Podkreślił, że jedyne źródło jego utrzymania to wynagrodzenie za pracę w zakładzie karnym w wysokości 300 zł, które wystarcza wyłącznie na jego niezbędne potrzeby. Z kolei z decyzji Wojewody [...], którą wnioskodawca zamierza zaskarżyć wynika, że również żona Wnioskodawcy, rzekomo pozostająca na utrzymaniu Wnioskodawcy, aczkolwiek finansowanym przez rodzinę, przebywa w jednostce penitencjarnej od dnia 20 maja 2016 r.(koniec jej kary obliczono na 14 kwietnia 2028 r.) Zatem nie pozostaje na utrzymaniu wnioskodawcy ani rodziny. Co ważne w tej sprawie, to również to, że jak wynika z bazy przedsiębiorców Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, Wnioskodawca posiada status aktywnego podmiotu gospodarczego, zajmującego się sprzedażą hurtową i detaliczną samochodów osobowych i furgonetek pod adresem, z którego decyzją orzeczono o jego wymeldowaniu z pobytu stałego, a którą chce zaskarżyć do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skoro Wnioskodawca utrzymuje prowadzoną na wolności działalność gospodarczą, która z założenia powinna generować dochody i nie wskazuje tego we wniosku, twierdzi, że zapewnia utrzymanie żonie, która nie ma źródeł dochodu (za pomocą rodziny) i podaje koszty tego utrzymania, a faktycznie żona również przebywa w warunkach izolacji więziennej, to taki wniosek jest niewiarygodny i nie zasługuje na uwzględnienie w jakimkolwiek zakresie. Wnioskodawca ma własne dochody (wynagrodzenie za pracę w więzieniu), których wysokość pozwoli nadać bieg ewentualnej skardze na wymienioną w sentencji postanowienia decyzję, ponieważ wpis od skargi w takiej sprawie jest stały i wynosi 100 zł. Dodać należy, że w ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest reguły, zgodnie z którą udział pełnomocnika w sprawie jest potrzebny już na etapie wnoszenia skargi (czynność wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie jest objęta tzw. "przymusem adwokackim"). W postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd zatem bada wnikliwie sprawę bez względu na fachowość, treść i konstrukcję skargi lub wniosku sporządzonych przez stronę, jest uprawniony z urzędu uwzględnić inne zarzuty. Stronie działającej bez pełnomocnika z wyboru, która na skutek pozbawienia wolności była nieobecna przy ogłoszeniu wyroku, sąd z urzędu w ciągu tygodnia od ogłoszenia wyroku doręcza odpis jego sentencji z pouczeniem o terminie i sposobie wniesienia środka odwoławczego. Na koniec zauważyć także należy, że decyzję, którą Wnioskodawca planuje zaskarżyć, organ w postępowaniu administracyjnym doręczył pełnomocnikowi K.D. radcy prawnemu M.S. W tym postępowaniu także żona Wnioskodawcy była reprezentowana przez pełnomocnika – adwokata. W takiej sytuacji nasuwa się wniosek, że faktyczna sytuacja finansowa Wnioskodawcy jest odmienna niż deklarowana we wniosku, a w takich okolicznościach brak jest przesłanek do zastosowania prawa pomocy w jakimkolwiek zakresie. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.