II SO/Po 13/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu [...] r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. C. w przedmiocie wymierzenia grzywny Dyrektorowi Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia: wymierzyć Dyrektorowi Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. grzywnę w kwocie [...]zł (słownie: [...] złotych). /-/ E. Podrazik

Pismem z dnia [...] r. M. C. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosek o wymierzenie grzywny Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), z powodu nieprzekazania do sądu skargi na bezczynność tego organu. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Dalej wyjaśnić należy, że ratio legis komentowanej normy jest – z uwagi na przyjęty pośredni tryb wnoszenia skargi – zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej. Odbywa się to przez dyscyplinowanie organu do terminowego wykonywania obowiązku określonego w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania sądowi administracyjnemu – w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi – skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten istnieje przy tym niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Następnie wyjaśnienia wymaga, że sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Przy rozstrzygnięciu wniosku sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków i czy zobowiązany wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że jak wynika z przekazanych akt administracyjnych, skarga sporządzona przez M. C. na bezczynność organu kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej dla Dzieci i Młodzieży ze Specjalnymi Potrzebami Edukacyjnymi w P. wpłynęła do tego organu w dniu [...] r., o czym świadczy prezentata na odwrocie koperty, w której nadano skargę (k. nienumerowana akt adm.). Organ był zatem zobowiązany przekazać sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia otrzymania skargi, tj. najpóźniej do dnia [...] r. Tymczasem organ tego obowiązku nie zrealizował, bowiem dopiero w odpowiedzi na przesłany przez Sąd wniosek o wymierzenie grzywny, organ w dniu [...] r. (k. 40 akt sąd.) przesłał do Sądu skargę wraz z aktami administracyjnymi. W odpowiedzi na wniosek organ podkreślił, że wskazana skarga nie została faktycznie skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Dalej argumentował, że w realiach przedmiotowej sprawy nie miała miejsca bezczynność organu, treść pism kierowanych przez skarżącą była enigmatyczna, zaś cała sprawa orzeczenia o potrzebie nauczania indywidualnego została ostatecznie zakończona. Również sama skarga została zredagowana w sposób na tyle niejednoznaczny, że można było dokonać błędnej kwalifikacji pisma. Zdaniem Sądu podniesione przez organ okoliczności nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia na organ grzywny. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że na mocy art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się właśnie za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi i to organ przekazuje tę skargę sądowi. Wobec tego wnioskodawczyni prawidłowo nadała skargę do organu. Dalej wskazać należy, że w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu to rolą sądu, a nie organu, jest ocena, czy w sprawie doszło do bezczynności, czy też nie. Dlatego też obowiązek przekazania skargi do sądu nie jest uzależniony od jej zasadności – w każdym przypadku wniesienia skargi, organ jest zobowiązany do jej przekazania sądowi, o czym wprost stanowi art. 54 § 2 P.p.s.a. Co zaś się tyczy "niejednoznaczności skargi" wskazać należy, że sposób redakcji pisma z dnia [...] r. nie pozostawia żadnych wątpliwości co do intencji jej autora. Po pierwsze, pismo zatytułowane "skarga na bezczynność" kierowane jest do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jedynie za pośrednictwem organu. Po drugie, jako podstawę pisma skarżąca powołała art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., który określa, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., czyli w sprawach załatwianych w drodze decyzji administracyjnych, postanowień lub innych aktów. Reasumując, uchybienie terminu przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi do sądu jest niewątpliwe, a wyjaśnienia organu w zakresie zwłoki nie przemawiają za odstąpieniem od nałożenia na organ grzywny. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek skarżącej za uzasadniony i na podstawie art. 154 § 6 w zw. z art. 55 § 1 P.p.s.a. wymierzył grzywnę w wysokości [...] zł. Sąd określając wysokość grzywny miał na uwadze brak obiektywnych okoliczności usprawiedliwiających zwłokę w przekazaniu skargi. Jednocześnie jednak Sąd wziął pod uwagę, że organ, którego dotyczy wniosek, nie jest wyspecjalizowanym organem administracji publicznej, który na co dzień zajmuje się załatwianiem spraw administracyjnych i może on nie mieć działu prawnego wyspecjalizowanego w obsłudze skarg wniesionych zgodnie z ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik