II SO/Po 12/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Edyta Podrazik po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. B. o wymierzenie Staroście grzywny w związku z niezastosowaniem się do obowiązku przekazania skargi oraz akt sprawy i odpowiedzi na skargę postanawia wymierzyć Staroście grzywnę w wysokości [...] zł (słownie: [...] złotych). /-/ E. Podrazi

W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. W. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o wymierzenie grzywny Staroście w oparciu o art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), z powodu nieprzekazania do sądu skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. na bezczynność tego organu. W odpowiedzi na wniosek z dnia [...] kwietnia 2021 r. organ wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu organ przyznał, że nie przekazał do sądu skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. Nieprzekazanie skargi wynikało jednak z błędnego przekonania pracownika odpowiedzialnego za przekazanie skargi o braku konieczności przekazania skargi, na skutek okoliczności związanych ze sprawą. Skarga wpłynęła bowiem do organu w dniu [...] grudnia 2020 r., tj. po wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2020 r., która zaspokajała żądanie skarżącego. Wobec tego zdaniem organu skarga była bezprzedmiotowa i została potraktowana jako wniesiona omyłkowo. Jednocześnie organ wskazał, że pracownik odpowiedzialny za przekazanie skargi do sądu sporządzi i przekaże niezwłocznie odpowiedź na skargę z dnia [...] grudnia 2021 r. Przywołane w odpowiedzi na wniosek dokumenty znajdują się w aktach sprawy, które zostaną dołączone do odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2020 r. (k. 21-22 akt sąd.). Do dnia wydania niniejszego postanowienia Starosta nie przekazał do Sądu skargi na bezczynność Starosty w przedmiocie ponownego załatwienia sprawy po wznowieniu postępowania dnia [...] grudnia 2020 r. wraz z odpowiedzią na tę skargę. W Sądzie została zarejestrowana jedynie skarga W. B. z dnia [...] stycznia 2021 r. na bezczynność Starosty w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji – zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po [...] – oraz powiązany z nią wniosek o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie tej skargi do Sądu w terminie – zarejestrowany pod sygn. akt II SO/Po [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Wniosek okazał się zasadny. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Stosownie zaś do art. 54 § 2 P.p.s.a. organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania w terminie skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (art. 55 § 1 P.p.s.a.). Dalej wyjaśnić należy, że ratio legis komentowanej normy jest – z uwagi na przyjęty pośredni tryb wnoszenia skargi – zabezpieczenie sfery praw i interesów skarżącego przed dezorganizowaniem postępowania sądowoadministracyjnego przez organ administracji publicznej. Odbywa się to przez dyscyplinowanie organu do terminowego wykonywania obowiązku określonego w treści art. 54 § 2 P.p.s.a., tj. przekazania sądowi administracyjnemu – w terminie trzydziestu dni od dnia wniesienia skargi – skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i z odpowiedzią na skargę. Obowiązek ten istnieje przy tym niezależnie od tego, czy sprawa należy do właściwości sądów administracyjnych, czy też nie. Wymierzona grzywna stanowi więc sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy sądowoadministracyjnej bez nieuzasadnionej zwłoki, a jej wymierzenie pełni nie tylko funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości. Następnie wyjaśnienia wymaga, że sfomułowanie "sąd może orzec o wymierzeniu grzywny", użyte w § 1 powołanego przepisu wskazuje, że wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne i kwestia ta pozostawiona jest uznaniu sądu. Przy rozstrzygnięciu wniosku sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków i czy zobowiązany wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, skarga na bezczynność kierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu za pośrednictwem Starosty wpłynęła do tego organu w dniu [...] grudnia 2020 r. ( a nie w dniu [...] grudnia 2020 r., jak wskazał organ w odpowiedzi na wniosek – zob. k. 13 verte akt sąd.). Organ był zatem zobowiązany przekazać Sądowi przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę najpóźniej do dnia [...] stycznia 2021 r. Tymczasem do dnia wydania niniejszego postanowienia organ nie przekazał do Sądu wskazanej skargi, choć udzielając w dniu [...] kwietnia 2021 r. odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ deklarował, że skargę przekaże niezwłocznie. W dniu [...] kwietnia 2021 r. organ nadał do Sądu jedynie skargę W. B. z dnia [...] stycznia 2021 r., która została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Po [...] wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę (k. 3-14 akt sąd. II SAB/Po [...]). Organ w dalszym ciągu nie przekazał natomiast do Sądu skargi z dnia [...] grudnia 2020 r. wraz z odpowiedzią na tę skargę i aktami sprawy lub wskazaniem, że akta dla obydwu spraw są wspólne. Odnosząc się do wyjaśnień przekazanych w odpowiedzi Starosty na wniosek o wymierzenie grzywny Sąd zaznacza, że problemy, takie jak niewłaściwe rozeznanie pracownika organu co do jego obowiązków, czy okoliczności sprawy, w świetle których organ zakłada, że żądaniom skargi zadośćuczyniono, nie mogą co do zasady usprawiedliwiać organów administracji w zakresie wykonywania obowiązków przekazywania skarg do sądów administracyjnych. Chodzi bowiem o obowiązki, od których zależy uruchomienie procedury gwarantującej prawo do sądu. Okoliczności przedstawione przez Starostę mają natomiast znaczenie w procesie miarkowania nałożonej grzywny. Wedle wyjaśnień organu można założyć, że nieprzekazanie skargi nie było podyktowane intencjonalnym działaniem, ale okolicznościami postępowania. Tym niemniej Sąd musiał wziąć pod uwagę, że pomimo doręczenia organowi wniosku o wymierzenie grzywny w dniu [...] kwietnia 2021 r. (k. 20 akt sąd.), organ do dnia wydania niniejszego postępowania skargi nie przekazał i pozostaje w zwłoce począwszy od dnia [...] stycznia 2021 r. Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 i art. 16 § 2 P.p.s.a., postanowił, jak w sentencji. /-/ E. Podrazik