II SO/Lu 4/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. P. o wymierzenie Zarządowi Ochotniczej Straży Pożarnej w Przytocznie grzywny za nieprzekazanie do sądu skargi p o s t a n a w i a I. wymierzyć Zarządowi Ochotniczej Straży Pożarnej w Przytocznie grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Ochotniczej Straży Pożarnej w Przytocznie na rzecz A. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

A. P. (wnioskodawczyni, skarżąca) złożyła w dniu 5 czerwca 2025 r. (data wpływu do Sądu) – na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej jako: p.p.s.a.), wniosek o wymierzenie Zarządowi Ochotniczej Straży Pożarnej (dalej jako: OSP) w Przytocznie grzywny za nieprzekazanie skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w ustawowym terminie. Wnioskodawczyni stwierdziła, że skierowała do Zarządu OSP w Przytocznie skargę, która do dnia złożenia wniosku o wymierzenie grzywny nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi, udzielonej pismem z 7 lipca 2025 r. Zarząd OSP w Przytocznie wniósł o oddalenie wniosku, podnosząc, że stowarzyszenie jest organizacją społeczną, jedynie w niewielkim zakresie finansowaną ze środków pochodzących z budżetu państwa lub samorządu terytorialnego. Organ stwierdził, że skarżąca była członkiem stowarzyszenia, a jej działania stanowią formę zemsty i woli dokuczenia członkom organizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga do sądu administracyjnego jest wnoszona za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi (art. 54 § 1 p.p.s.a.). Obowiązkiem organu jest przekazanie sądowi skargi, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, zasadniczo w terminie 30 dni od daty jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). W sprawach dotyczących udostępnienia informacji publicznej obowiązują przepisy szczególne, modyfikujące termin przekazania skargi wraz z aktami do sądu. Jak wynika z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902, ze zm.; dalej jako: u.d.i.p.), przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Wniosek A. P. o wymierzenie Zarządowi OSP w Przytocznie grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie Sądowi skargi zasługuje na uwzględnienie. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy (w tym dołączonych kopii dokumentów z akt II DK/Lu 32/25) wynika bezspornie, że skarżąca skierowała za pośrednictwem organu skargę na bezczynność Zarządu OSP w Przytocznie w zakresie rozpoznania jej wniosku o udostępnienie informacji publicznej z 22 stycznia 2025 r. Skarga, wysłana za pośrednictwem operatora pocztowego, została doręczona organowi w dniu 25 lutego 2025 r. (w dniu 12 maja 2025 r. Sąd przekazał do organu skargę złożoną przez skarżącą ponownie – bezpośrednio do sądu). Dopiero w dniu 7 lipca 2025 r., po doręczeniu wniosku skarżącej o wymierzenie grzywny, organ wysłał do sądu odpowiedź na skargę, jednakże nie przekazał ani samej skargi, ani akt administracyjnych sprawy (obejmujących korespondencję prowadzoną ze skarżącą w sprawie jej wniosku z 22 stycznia 2025 r.). Z powyższego wynika niewątpliwie, że organ nie dopełnił obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie 15 dni, od dnia kiedy do organu wpłynęła skarga (od 25 lutego 2025 r.). Naruszenie powyższego obowiązku uzasadnia uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny organowi. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest już pogląd, że grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny (por. przykładowo postanowienia NSA z 17 kwietnia 2013 r., I OZ 232/13; z 25 kwietnia 2013 r., I OZ 278/13; z 12 lutego 2014 r., I OZ 72/14; z 6 marca 2014 r., I OZ 141/14; z 22 lipca 2014 r., I OZ 489/14; z 23 września 2014 r., I OZ 759/14). Ma służyć nie tylko zmuszeniu organu do wykonania ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi do sądu, ale także napiętnowania już popełnionych zaniedbań w tym zakresie, tak aby nie powtarzały się one w przyszłości. W zakresie wymiaru grzywny ustawodawca nie wskazał konkretnych dyrektyw orzekania, poza górną jej granicą - dziesięciokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim. Jak trafnie zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu 17 stycznia 2014 r. (I OZ 1259/13), sąd administracyjny - rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość - może brać pod uwagę takie okoliczności, jak m.in. charakter, pozycję i sytuację organu administracji; przykład, jaki postępowanie tego organu daje innym; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; a wreszcie i to, czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ dyspozycji art. 54 § 2 p.p.s.a. W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie zasadne jest wymierzenie organowi grzywny w symbolicznej w istocie kwocie 100 zł. Sąd określając wymiar grzywny wziął pod uwagę fakt, że adresat skargi nie jest typowym organem administracji publicznej, jakkolwiek może być zobowiązany do udostępniania informacji publicznej, jako podmiot dysponujący majątkiem publicznym – w zakresie, w jakim korzysta ze środków pochodzących z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego realizowania tych funkcji (art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). Ma to znaczenie o tyle, że w jakimś zakresie usprawiedliwia brak wiedzy organu o zasadach dotyczących przekazywania skarg do sądu administracyjnego. Zarząd OSP nie stosuje form działania administracji publicznej, nie ma również wyspecjalizowanej obsługi prawnej, która służyłaby pomocą w realizacji obowiązków związanych z udostępnianiem informacji publicznej. Nie zwalnia to Zarządu z obowiązku przekazania skargi do sądu administracyjnego, gdyż ocena merytoryczna sprawy – czy Zarząd był zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej, może być dokonana wyłącznie przez sąd administracyjny, w wyroku wydanym po rozpoznaniu skargi na bezczynność. Rolą organu nie jest dokonywanie oceny zasadności skargi. Tym niemniej jednak, w ocenie Sądu nie istnieje realne niebezpieczeństwo, że błąd organu, który pojawił się w rozpoznawanej sprawie, stanie się przyczynkiem do pojawienia się praktyki naruszania przez organ obowiązku przekazywania skargi do sądu. Uwzględnienie wniosku i wymierzenie grzywny będzie zatem miało funkcję sygnalizacyjną, wskazującą Zarządowi na obowiązki, jakie spoczywają na nim w związku ze sprawami o dostęp do informacji publicznej. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania oparto na treści art. 200 i 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął kwotę 100 zł uiszczoną tytułem wpisu od wniosku.