II SO/Łd 10/23

Dnia 17 października 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw po rozpoznaniu w dniu 17 października 2023 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku F. z siedzibą w W. o wymierzenie Rektorowi Społecznej Akademii Nauk w Łodzi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność tego organu w sprawie z wniosku z 19 czerwca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Rektorowi Społecznej Akademii Nauk w Łodzi grzywnę w kwocie 500 (pięćset) złotych; 2. zasądzić od Rektora Społecznej Akademii Nauk w Łodzi na rzecz F. z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ał

Pismem z dnia 4 sierpnia 2023 r. Fundacja im. L. z siedzibą w W. wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi o wymierzenie Rektorowi S. w Ł. grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. za nieprzekazanie w terminie skargi na bezczynność tego organu w sprawie z wniosku z 19 czerwca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej. Uzasadniając ten wniosek ww. Fundacja wskazała, że 12 lipca 2023 r. złożyła do organu skargę na bezczynność, a następnie dodała, że organ, zgodnie z informacją uzyskaną w sądzie, do dnia złożenia wniosku nie przekazał tej skargi, a powinien najpóźniej 27 czerwca 2023 roku. W odpowiedzi na ten wniosek Rektor S. w Ł. wniósł o jego odrzucenie w całości, a względnie – na wypadek nieuwzględnienia tego wniosku – o oddalenie wniosku względem S. oraz odrzucenie wniosku w stosunku do innych osób wskazanych jako strony niniejszego postępowania, a ponadto o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz strony zwrotu kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, a także o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania wywołanego przez wniesiony przez stronę postępowania wniosek o stwierdzenie bezczynności organu z 12 lipca 2023 r. Rektor S. w Ł. wyjaśnił, że przedmiotowy wniosek o ukaranie grzywną jest bezprzedmiotowy, bowiem nigdy nie doszło do wszczęcia postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Zdaniem Rektora S. w Ł., nawet, gdyby niezasadnie przyznać, że do wszczęcia takiego postępowania doszło, brak jest dowodu na to, że wnioskodawca w niniejszym postępowaniu pozostaje stroną (w rozumieniu art. 28 k.p.a.) w sprawie dostępu do informacji publicznej - a tylko strona w postępowaniu posiada interes prawny we wniesieniu skargi na bezczynność. Skoro jednak nie doszło do jego wszczęcia, to S. nie była zobowiązana do podjęcia jakichkolwiek działań w tym zakresie, poza opisanymi w odpowiedzi na wniosek. Jednocześnie Rektor S. w Ł. stwierdził, że wszystkie powyższe wątpliwości powinny zostać wyjaśnione przez Sąd w ramach postępowania wszczętego na skutek złożonego wniosku o dostęp do informacji publicznej, tym samym uzasadniony jest wniosek S. o zawieszenie niniejszego postępowania do czasu rozstrzygnięcia powyższej sprawy. Rektor S. w Ł. podniósł także, że na wypadek nieuwzględnienia przez Sąd powyższej argumentacji, skarga podlega oddaleniu w całości. Nadto, dodał, że terminy określona w ustawie o dostępie do informacji publicznej, mają charakter instrukcyjny, nie określono jakiegokolwiek rygoru ewentualnego niedotrzymania terminu. W ocenie Rektora S. w Ł., ewentualne przekroczenie terminu było nieznaczne, jeżeli terminy te w ogóle rozpoczęły swój bieg (ustawa o dostępie do informacji publicznej nie została wskazana jako "sprawa pilna", w zamkniętym katalogu przepisów określonych w art. 15zzs10 ust. 4 w zw. z art. 15zzzzzn1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902) (dalej: u.d.i.p.) – do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.) (dalej: p.p.s.a.), z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd może na wniosek skarżącego orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2023 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2022 r. i w drugim półroczu 2022 r. (M.P. 2023 r., poz. 218) przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej, pomniejszone o potrącone od ubezpieczonych składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, w 2022 r. wyniosło 5540,25 zł, a w drugim półroczu 2022 r. wyniosło 5783,75 zł. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym (art. 55 § 1 p.p.s.a.). Na gruncie tej regulacji prawnej judykatura podnosi, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności (por. postanowienie NSA z 7 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 343/14, LEX nr 1467276, postanowienie NSA z 12 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 158/14, LEX nr 1449949). Natomiast grzywna, o jakiej mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco-restrykcyjny, a wyłączną, materialnoprawną przesłanką wymierzenia grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z 23 września 2014 r., sygn. akt I OZ 759/14, LEX nr 1515135, oraz postanowienie NSA z 22 lipca 2014 r., sygn. akt I OZ 489/14, LEX nr 1492500). Ustalenie wysokości wymierzonej grzywny ustawodawca pozostawił uznaniu sądu, określając jedynie jej górną granicę w art. 154 § 6 p.p.s.a. Oznacza to, iż to sąd ocenia, jaka wysokość grzywny w danej sprawie będzie adekwatna do okoliczności uchybienia obowiązkowi prawem przez organ. Wniesiony w tej sprawie wniosek Fundacji o wymierzenie grzywny, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., jest zasadny. Sądowi z urzędu wiadome jest, że sprawa ze skargi Fundacji im. L. z siedzibą w W. na bezczynność Rektora S. w Ł. w sprawie z wniosku z 19 czerwca 2023 roku o udostępnienie informacji publicznej została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Łd 93/23. Z akt tej sprawy wynika, iż skarga z 12 lipca 2023 r. została wniesiona w tym samym dniu, tj. 12 lipca 2023 r. Wobec tego, stosownie do art. 21 pkt 1 u.d.i.p. przekazanie akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi, tj. najpóźniej do 27 lipca 2023 r. Tymczasem przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu dopiero 5 września 2023 r. (data nadania pocztą). Nie ulega zatem wątpliwości, iż Rektor S. w Ł. wypełnił obowiązek przekazania do Sądu skargi na bezczynność, złożonej przez ww. Fundację, z uchybieniem terminu wskazanego w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie skargi po terminie nie znajduje żadnego usprawiedliwienia w przedmiotowej sprawie. W postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ bądź podmiot, do którego skarga została skierowana wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 u.d.i.p. Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu p.p.s.a., albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Ocena, czy złożona skarga należy do sądu administracyjnego należy bowiem wyłącznie do kompetencji sądu administracyjnego, który będzie orzekał w oparciu o skargę, akta i odpowiedź na skargę złożoną przez organ (por. postanowienie NSA z 8 grudnia 2022 r., sygn. akt III OZ 732/22, LEX nr 3440148 i przywołane tam orzeczenie). Wymierzając Rektorowi S. w Ł. grzywnę za niedopełnienie obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy, Sąd wziął pod uwagę, iż ustawodawca pozostawił swobodę w decyzji co do wymiaru jej wysokości, tj. określił jedynie górną granicę jej wysokości. Sąd uznał, że wymierzona grzywna w wysokości 500 zł będzie adekwatna do stopnia naruszenia obowiązku ciążącego, a zarazem uczyni zadość funkcji prewencyjnej. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 oraz w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a. w punkcie 2 postanowienia.