II SO/Go 8/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku małoletniej M. C. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych J. S. i G. C.. w przedmiocie wymierzenia grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] za nieprzekazanie sprzeciwu do sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a.) postanawia: 1. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywnę w wysokości 100 zł (sto złotych), 2. odrzucić wniosek o przyznanie sumy pieniężnej. # 2

Pismem z dnia [...] marca 2026 r. małoletnia M. C. reprezentowana przez przedstawicieli ustawowych J. S. i G. C., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z wnioskiem o wymierzenie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w [...] grzywny za nieprzekazanie do Sądu w ustawowym terminie jej sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku szkolnego. We wniosku wskazano, że organ otrzymał sprzeciw w dniu 14 listopada 2025 r., natomiast – według ustaleń strony – na dzień 1 grudnia 2025 r. akta pozostawały jeszcze w organie. Ponadto strona wniosła o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej jako rekompensaty za opóźnienie i naruszenie praw strony. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że sprzeciw wpłynął w dniu 14 listopada 2025 r., zatem czternastodniowy termin do przekazania go do Sądu upłynął z dniem 28 listopada 2025 r. Z uwagi na znaczną ilość rozpatrywanych spraw przesłał sprzeciw wraz z aktami do Sądu w dniu 1 grudnia 2025 r. Zdaniem organu strona nie poniosła żadnej szkody poprzez jednodniowe uchybienie w przekazaniu przedmiotowego sprzeciwu do Sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny należało uznać za zasadny. Zgodnie z art. 64c § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji. W myśl art. 64c § 4 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 2, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania. Z kolei art. 64c § 6 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w § 4, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z powyższych regulacji wynika, że wymierzenie organowi grzywny z art. 64c § 6 p.p.s.a. uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: stwierdzenia uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi sprzeciwu wraz z aktami sprawy oraz złożenia stosownego wniosku przez stronę. Wymierzenie grzywny nie jest obligatoryjne, o czym świadczy użycie przez ustawodawcę słów "może orzec". Oznacza to, że Sąd powinien, nawet przy przekroczeniu terminu, uwzględniać specyfikę i charakter danej sprawy, a także przyczyny i rozmiary zwłoki w przekazaniu sprzeciwu. Podobnie jak w przypadku grzywny wymierzanej na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., również grzywna wymierzana na podstawie art. 64c § 6 ustawy ma charakter represyjno-dyscyplinujący. Z jednej strony stanowi sankcję za niewykonanie obowiązków przekazania sprzeciwu wraz z kompletem akt sądowi, w ściśle określonym terminie, z drugiej zaś dyscyplinuje organ na przyszłość (por. uchwała NSA z dnia 16 kwietnia 2024 r., sygn. akt III OPS 1/23). W niniejszej sprawie bezspornym jest, że sprzeciw małoletniej M. C. reprezentowanej przez przedstawicieli ustawowych J. S. i G. C. wpłynął do organu w dniu 14 listopada 2025 r. Zatem organ miał obowiązek przekazać sprzeciw wraz z aktami sprawy do Sądu najpóźniej w dniu 28 listopada 2025 r. Tymczasem organ nadał przesyłkę na poczcie w dniu 1 grudnia 2025 r., a więc już po upływie wyznaczonego przez ustawę terminu. Wobec powyższego stwierdzić należy, że ziściły się przesłanki wymierzenia grzywny z art. 64c § 6 p.p.s.a., bowiem przepis ten dotyczy wyłącznie niedotrzymania przez organ ustawowego terminu przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Dodać jeszcze należy, że sąd orzeka o grzywnie według swego uznania i wymierza ją w wysokości adekwatnej do stopnia niewypełnienia przez organ obowiązku przesłania sprzeciwu wraz z aktami sprawy w ustawowym terminie, z uwzględnieniem okresu, w jakim organ pozostawał w zwłoce oraz okoliczności faktycznych, które legły u podstaw uchybienia przez organ temu obowiązkowi. Wymierzając grzywnę w wysokości 100 zł Sąd wziął pod uwagę, że organ nieznacznie przekroczył wskazany w ustawie termin, a ponadto przekazał sprzeciw wraz z aktami administracyjnymi przed rozpatrzeniem przedmiotowego wniosku. Sprawa została zarejestrowana w Sądzie pod sygnaturą II SA/Go 695/25 i zakończona prawomocnym już wyrokiem z dnia 2 kwietnia 2026 r., uchylającym zaskarżoną decyzję. W tej sytuacji grzywna, choć nie może mieć charakteru dyscyplinującego, skoro organ wykonał już obowiązek nałożony nań ustawą, spełni swą rolę represyjną i prewencyjną. Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 64c § 6 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji. Odnosząc się do wniosku strony o przyznanie na jej rzecz sumy pieniężnej Sąd zauważa, że przepisy dotyczące wymierzenia organowi grzywny z tytułu nieprzekazania sprzeciwu wraz z aktami sprawy do sądu, nie przewidują możliwości przyznania od organu sumy pieniężnej z tego tytułu. Rozważenie jej przyznania na podstawie art. 154 § 6 p.p.s.a. może nastąpić jedynie w ramach skargi na bezczynność organu w rozpoznaniu sprawy, w odrębnym postępowaniu sądowym (por. postanowienie WSA w Białymstoku z 7 maja 2026 r., sygn. akt II SO/Bk 1/26; postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp. z 16 kwietnia 206 r., sygn. akt II SO/Go 4/26). Wobec powyższego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji. ----------------------- # 2