II SO/Gl 22/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 6 października 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. K. o wymierzenie Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywny za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy dotyczącej bezczynności w przedmiocie lokalizacji miejsc parkingowych postanawia: 1. wymierzyć Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywnę w wysokości 300 zł (trzysta złotych), 2. zasądzić od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz D. K. 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pismem z dnia 10 czerwca 2026 r. D. K. (dalej: "wnioskodawca") złożył wniosek o wymierzenie Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej p.p.s.a.) za naruszenie obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. oraz o przyznanie sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, na podstawie art. 55 § 1 zdanie drugie p.p.s.a. W uzasadnieniu wskazał, że 31 marca 2026 r. nadał w placówce pocztowej skargę do tut. Sądu na bezczynność organu, która została doręczona organowi 2 kwietnia 2026 r. Zaznaczył, że zgodnie z art. 54 § 2 p.p.s.a. organ miał obowiązek przekazać skargę wraz z kompletnymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do właściwego sądu w terminie 30 dni od jej otrzymania, czyli do 4 maja 2026 r. Wnioskodawca podkreślił, że do dnia 10 czerwca 2026 r. organ nie dopełnił swojego ustawowego obowiązku, jak również nie poinformował o przyczynie zwłoki. Odpis powyższego wniosku został doręczony organowi, celem ustosunkowania się dnia 22 czerwca 2026 r. W odpowiedzi ŚWINB wniósł o odstąpienie od wymierzenia grzywny. Poinformował, że przyczyną uchybienia terminu była zła organizacja pracy referenta sprawy wynikająca z dużego obciążenia Inspektoratu bieżącymi obowiązkami zawodowymi, w tym koniecznością odbywania wyjazdowych czynności kontrolnych. Zaznaczył, że przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią została przekazana do Sądu 18 czerwca 2026 r., czyli przed otrzymaniem odpisu wniosku. Postanowieniem z dnia 7 lipca 2026 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił wniosek o wymierzenie grzywny organowi. Postanowieniem z dnia 9 września 2026 r., po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez wnioskodawcę Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie z dnia 7 lipca 2026 r. oddalające wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Powyższy przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny – kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości – art. 154 § 6 p.p.s.a), to jednak przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. Wymierzenie grzywny może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. To, jakie przyczyny spowodowały nieprzekazanie skargi sądowi, pozostaje bez znaczenia w sprawie samego wymierzenia grzywny, a może mieć jedynie wpływ na jej wysokość (por. postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OZ 232/13, LEX nr 1309900). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że skarga na bezczynność Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach w zakresie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie usytuowania miejsc parkingowych została wniesiona do organu w dniu 2 kwietnia 2026 r. i od tej daty rozpoczął się zatem bieg 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Organ przekazał natomiast skargę wraz z odpowiedzią na skargę i z aktami administracyjnymi dopiero w dniu 19 czerwca 2025 r. (data wpływu do Sądu – 23 czerwca 2026 r.). Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył Śląskiemu Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w Katowicach grzywnę w wysokości 300 zł. Przede wszystkim wskazać należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie. NSA w uchwale z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Podkreślić również należy, że powołany przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd wskazuje przy tym, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Skarga ta, mimo jednoznacznie brzmiącego przepisu p.p.s.a. nie została w ustawowym terminie przez organ przekazana do Sądu. Określając wysokość grzywny Sąd miał na względzie wyjaśnienia organu przedstawione w piśmie z dnia 29 czerwca 2026 r. W powyższym piśmie organ wskazał jedynie, że przyczyną uchybienia terminu była zła organizacja pracy referenta sprawy wynikająca z dużego obciążenia Inspektoratu bieżącymi obowiązkami zawodowymi, w tym koniecznością odbywania wyjazdowych czynności kontrolnych. Odnosząc się do powyższego należy wskazać, że z orzecznictwa sądowego wynika, że na równi z zawinieniem strony traktuje się zawinienie osób, którym zleciła ona prowadzenie swoich spraw, w tym zatrudnionych pracowników (wyrok NSA z dnia 21.12.2006 r., sygn. akt I FSK 374/06). Sprawą wewnętrzną podmiotu jest taki dobór pracowników, aby zapewnić właściwe jej funkcjonowanie. (por.m.in. wyroki NSA: z 29 sierpnia 2017 r., sygn. akt II FSK 2003/15, LEX nr 2360866; z 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II GSK 2857/17, LEX nr 2428541). O braku winy w dopełnieniu wymogów procesowych nie mogą świadczyć nieprawidłowości organizacyjne oraz zaniedbania jej pracowników (wyrok NSA z 20 września 2001 r., sygn. akt IV SA 1340/99, LEX nr 54141; wyrok WSA w Warszawie z 11 lutego 2011 r., sygn. akt I SA/Wa 1420/10, LEX nr 1126503). Niemniej jednak organ przed wpływem wniosku D. K. o wymierzenie grzywny przekazał do tutejszego Sądu skargę wraz z aktami. Należy zauważyć, że organ przesłał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi po ponad miesiącu po jej wniesieniu przez skarżącego. W ocenie Sądu to organ jest odpowiedzialny za prawidłowe wypełnianie obowiązków i zadań wykonywanych przez pracowników. W okolicznościach niniejszej sprawy, w związku z powyższym, należy wymierzyć grzywnę w wysokości wskazanej w postanowieniu dla osiągnięcia celu dyscyplinującego i realizowania przez organ w przyszłości obowiązku. Wobec powyższego, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia. O kosztach w punkcie drugim postanowienia orzeczono zgodnie z art. 200, art. 205 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., zasądzając od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.