II SO/Gl 13/16

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku R. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie dotyczącej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy

Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie fachowego pełnomocnika (adwokata lub radcy prawnego) z urzędu argumentując, że nie posiada środków finansowych na opłacenie usług fachowego pełnomocnika. Zadeklarował, że nie posiada żadnego majątku, natomiast posiada zadłużenie komornicze. Jego jedynym źródłem utrzymania się strony jest wynagrodzenie ze stosunku pracy w wysokości 1350 zł. W druku formularza wnioskodawca podkreślił, że około 900 zł miesięcznie pochłaniają wydatki na wyżywienie, około 100 zł na odzież, około 150 zł na dzieci, telefon 50 zł, noclegi i środki czystości – około 200 zł. Pismem z dnia 11 stycznia 2017 r. referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku poprzez : - wskazanie, czy skarżący dysponuje jakimkolwiek tytułem prawnym do lokalu położonego przy ul. [...] w B., - udokumentowania wydatków przeznaczanych na utrzymanie się, - przedłożenie dokumentu potwierdzającego wysokość zadłużenia komorniczego, - udokumentowanie wysokości dochodów osiąganych z tytułu umowy o pracę. W odpowiedzi, w piśmie procesowym z dnia 21 stycznia 2017 r. skarżący wyjaśnił, że nie posiada żadnego tytułu prawnego do wspomnianego lokalu mieszkalnego; nie dysponuje rachunkami za noclegi, wyżywienie lekarstwa itp.; nie posiada żadnych rachunków za media, gdyż nieposiada żadnego lokalu; od [...] r. pozostaje bez zatrudnienia. Do wspomnianego pisma dołączony został wyciąg z rachunku bankowego potwierdzający istnienie zajęcia komorniczego oraz zaświadczenie o dochodach pochodzące z dnia [...]r. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że skorzystanie z tej formy prawa pomocy zostało przewidziane dla osób, które znajdują się w wyjątkowo trudnym położeniu materialnym a z przedstawionych okoliczności wynika, że nawet przy najdalej idących wysiłkach nie są w stanie samodzielnie wygospodarować środków na ten cel. Tego rodzaju okoliczności nie zachodzą w przypadku rodziny wnioskodawczyni, co oznacza, że brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. W niniejszej sprawie sytuacja majątkowa strony była przedmiotem analizy zarówno referendarza sądowego (vide postanowienie z dnia 3 listopada 2016 r.) jak i Sądu (postanowienie z dnia 8 grudnia 2016 r.). W obu tych orzeczeniach nie uwzględniono wniosku strony, wskazując na szereg wątpliwości odnośnie rzeczywistej sytuacji materialnej strony. Mając na względzie treść aktualnie rozpatrywanego wniosku oraz wyjaśnienia wnioskodawcy udzielone w związku z wezwaniem referendarza sądowego, uwagi te zachowują swoją aktualność w całej rozciągłości. Skarżący po raz kolejny uchylił się od jednoznacznej odpowiedzi na temat miejsca zamieszkania oraz kosztów z tym związanych. Konsekwentnie podtrzymuje twierdzenie, że mieszka w samochodzie oraz w motelach, jednakże okoliczność ta nie została w najmniejszym stopniu uprawdopodobniona. Pozostaje ona zarazem w sprzeczności z informacją o zameldowaniu w należącym do rodziców strony budynku mieszkalnym, położonym przy ul. [...] w B., skoro zameldowanie jest poświadczeniem czyjegoś przebywania w danym miejscu z zamiarem stałego pobytu. Co istotne skarżący wyraźnie podał w piśmie z dnia 21 stycznia 2017 r., że "od [...]r. pozostaję bez pracy" co oznacza, że nie może zamieszkiwać w pojeździe należącym do jego uprzedniego pracodawcy ani też w motelach – skoro nie uzyskuje dochodu i nie może ponosić z tego tytułu wydatków. Powstaje więc zasadnicze pytanie, gdzie naprawdę skarżący zamieszkuje i na czyim utrzymaniu znajduje się obecnie. Wobec braku informacji w tym zakresie uznać trzeba, że okoliczności dotyczące rzeczywistej sytuacji materialnej i osobistej strony nie zostały wyjaśnione, a wobec tego brak jest podstaw do uznania, że zachodzą podstawy do uwzględnienia złożonego wniosku. To bowiem strona a nie referendarz sądowy ani tym bardziej Sąd, jest zobowiązana uprawdopodobnić okoliczności związane ze swoją sytuacją materialną. Nie ulega żadnej wątpliwości, ze art. 246 1 pkt 1 P.p.s.a. na wnioskodawcę nakłada obowiązek wyczerpującego przedstawienia informacji dotyczących realnej sytuacji materialnej strony, zawierającej przede wszystkim dokładne dane dotyczące wysokości otrzymywanych dochodów oraz poziomu i struktury wydatków. Jeżeli zaś informacje te budzą wątpliwości – to strona we własnym interesie winna przekonać rozpoznającego wniosek o ich prawdziwości – np. za pomocą stosownych dokumentów źródłowych. Obowiązujące przepisy nie przewidują zaś możliwości prowadzenia z urzędu postępowania w sprawie sytuacji majątkowej wnioskodawcy, jeżeli on sam nie wykaże istnienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie żądania prawa pomocy. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.