II SO/Gl 10/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia WSA Renata Siudyka po rozpoznaniu w dniu 15 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Wojewody Śląskiego o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny za nieprzekazanie akt w sprawie dotyczącej skargi na uchwałę w przedmiocie opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych i usuwanie odpadów komunalnych p o s t a n a w i a wymierzyć Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 500 zł (pięćset złotych).

Pismem z dnia 14 lipca 2025 r. Wojewoda Śląski złożył wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie skargi na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ustalenia górnych stawek opłat za opróżnianie zbiorników bezodpływowych lub osadników. Przedmiotową skargę Wojewoda złożył w dniu 14 lipca 2023 r. na skrzynkę ePUAP Gminy [...]. Mimo upływu dwóch lat od otrzymania skargi, organ ten nie przekazał jej Sądowi, tym samym wniosek o wymierzenie grzywny jest w pełni uzasadniony. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wyjaśnił, że działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz.935 – dalej p.p.s.a. ), w dniu 28 sierpnia 2023 r. Rada Gminy [...] wydała uchwałę nr [...] uwzględniającą zarzuty skargi i uchyliła § 1 i § 2 zaskarżonej uchwały nr [...]. Uchwała ta został przesłana Wojewodzie i 4 września 2023 r. opublikowana z dzienniku urzędowym Województwa Śląskiego. W konsekwencji brak wykonania obowiązku z wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynikał z niewłaściwej interpretacji przepisu i przekonaniu, że uwzględnienie skargi nie powoduje konieczności przekazania skargi. W związku z powyższym organ wnosi o nieuwzględnieniu wniosku i umorzenie postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Zgodnie zaś z art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Jakkolwiek powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny – kwestia ta jak i wysokość grzywny pozostawiona jest uznaniu sądu orzekającego (z zastrzeżeniem maksymalnej wysokości – art. 154 § 6 p.p.s.a), to przekroczenie terminu na przekazanie skargi sądowi administracyjnemu warunkuje wymierzenie organowi grzywny, bowiem wyłączną przesłanką orzeczenia takiego środka wobec organu jest uchybienie ustawowemu terminowi przekazania dokumentacji do sądu administracyjnego. Sąd nie może przy tym zadziałać w tej kwestii z urzędu, bez stosownego wniosku skarżącego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy zauważyć należy, że skarga na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] r. nr [...] została złożoną drogą elektroniczną w dniu 14 lipca 2023 r. i od tej daty rozpoczął się zatem bieg 30-dniowego terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarga została natomiast przekazana do Sądu po upływie dwóch lat. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek za uzasadniony i wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 500 zł. Przede wszystkim wskazać należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie. W uchwale z 3 listopada 2009 r. sygn. akt II GPS 3/09 NSA wskazała, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Podkreślić również należy, że powołany przepis nie obliguje sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiona jest jego uznaniu, o czym świadczy użycie sformułowania "sąd może" orzec o wymierzeniu organowi administracji grzywny. Oznacza to, że przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie grzywny należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku wypełnił obowiązek i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Wymierzenie organowi administracji grzywny ma bowiem na celu nie tylko jego dyscyplinowanie, lecz ma również stanowić sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Sąd wskazuje przy tym, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nadto, mimo uwzględnienia skargi przez organ w trybie samokontroli w oparciu o przepis art. 54 § 3 p.p.s.a., organ i tak jest zobligowany do przekazania właściwemu sądowi administracyjnemu skargi wraz z aktami sprawy. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że przedmiotowa skarga została złożona do organu drogą elektroniczną w dniu 14 lipca 2023 r. Skarga ta, mimo jednoznacznie brzmiącego przepisu p.p.s.a. nie została przez organ przesłana do Sądu. Określając wysokość grzywny Sąd miał na względzie wyjaśnienia organu przedstawione w piśmie w piśmie z 28 lipca 2025 r. Jak wynika bowiem z treści tego pisma, organ dokonał niewłaściwej wykładni przepisów ustawy p.p.s.a., co jednak nie może uzasadniać odstąpienia od wymierzenia grzywny. Sąd uwzględnił jednak, że organ działał w dobrej wierze, ponieważ uwzględniając skargę strony na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. wydał w dniu [...] r. uchwałę nr [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy, uznać zatem należy, że wystarczające jest wymierzenie grzywny w wysokości wskazanej w postanowieniu dla osiągnięcia celu dyscyplinującego i realizowania przez niego w przyszłości obowiązku. Wobec powyższego, na podstawie art. 55 § 1 i art. 154 § 6 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.