II SO/Gl 1/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu R. P. od postanowienia starszego referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2018 r. sygn. akt II SO/Gl 1/18 w sprawie dotyczącej odpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi postanawia: zmienić postanowienie starszego referendarza sądowego z dnia 25 stycznia 2018 r. w ten sposób, że: 1. zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić wnioskodawcy radcę prawnego.

Wnioskiem z dnia 11 stycznia 2018 r. R. P. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że jest osobą samotna utrzymującą się z renty w wysokości 1130 zł miesięcznie. Zwrócił uwagę, że cierpi na schorzenia neurologiczne i laryngologiczne. Nadto, znajduje się pod stalą opieką Poradni Zdrowia Psychicznego. Jego stan zdrowia wymaga pomocy ze strony osób trzecich w codziennym funkcjonowaniu. Nie jest zatem w stanie sporządzić skargi na kwestionowaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, dotyczącą odpłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W ramach ponoszonych miesięcznie stałych wydatków wnioskodawca wskazał na orientacyjne kwoty, tj. wyżywienie (600 zł), opał (100 zł), leki (200 zł), transport (50 zł), telefon (50 zł), energia elektryczna (60 zł), gaz (90 zł) i środki czystości (30 zł). Wnioskodawca wskazał w formularzu, że jest właścicielem domu o powierzchni ok. 100 m2 i wartości ok. 100.000 zł oraz gruntów rolnych o łącznym areale 6 ha, obecnie nieuprawiane. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r. referendarz sądowy oddalił powyższy wniosek. Wskazał, że w sytuacji w której wzięto by pod uwagę jedynie dochód wnioskodawcy i jego wydatki to w istocie spełniałby on przesłanki do uwzględnienia złożonego wniosku. Zdaniem referendarza, należy jednakże uwzględnić również fakt, że wnioskodawca jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 6 ha, która nie jest użytkowana i zamiast przynosić dodatkowe korzyści generuje wydatki w postaci obciążeń podatkowych. Referendarz uznał, że skoro wnioskodawcę stać na utrzymanie tej nieruchomości to znaczy, że jego sytuacja materialna nie jest bardzo trudna. W ustawowym terminie wnioskodawca wniósł sprzeciw od tego postanowienia. Wyjaśnił m.in. że posiadane gospodarstwo rolne wydzierżawił osobie trzeciej, która płaci podatki za tę nieruchomość. Wskazał również, że w przyszłym roku, z chwilą uzyskania pełnoletności przez bratanka, chce przekazać mu owe gospodarstwo. Ponownie zaznaczył, że wymaga pomocy innych osób, gdyż leczy się m.in. psychiatrycznie. Do sprzeciwu załączone kserokopię decyzji określającej wysokość łącznego zobowiązania podatkowego za 2018 r., która potwierdza, że podatki związane z nieruchomością rolną obowiązany jest płacić dzierżawca. Nadesłano także zaświadczenie z Poradni Zdrowia Psychicznego wskazujące na objęcie wnioskodawcy opieką zdrowotną placówki. W dalszym piśmie procesowym wnioskodawca wyjaśnił dodatkowo, że nie uzyskuje żadnych, poza rentą, korzyści z dzierżawy nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., zwanej dalej Ppsa) sąd rozpatrując sprzeciw wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność, a sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Z kolei art. 245 Ppsa stanowi, że przyznanie prawa pomocy może nastąpić bądź w zakresie całkowitym, bądź częściowym. W rozpatrywanej sprawie skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. I tak, w myśl art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 Ppsa, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego, następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o przedstawione kryteria oraz analizę okoliczności podanych we wniosku, a także w dodatkowych pismach procesowych i w przedłożonych dokumentach, Sąd doszedł do przekonania, że w odniesieniu do skarżącego zachodzi przesłanka do przyznania mu wnioskowanego uprawnienia w zakresie całkowitym. Zauważyć wymaga, że po wydanym przez referendarza rozstrzygnięciu wnioskodawca udzielił wyczerpujących wyjaśnień, popartych stosowną dokumentacją, z których wynika, że nieruchomość o powierzchni 6 ha została przez niego wydzierżawiona w zamian za rentę, a zobowiązania podatkowe ponosi dzierżawca. Tym samym nieaktualna stała się argumentacja referendarza, w ramach której upatruje on podstawy do odmowy uwzględnienia rozpatrywanego wniosku właśnie w przeświadczeniu, że wnioskodawca sam opłaca podatki związane z w/w nieruchomością. Jednocześnie Sąd zgodził się z twierdzeniem referendarza, że zestawienie dochodów i wydatków wnioskodawcy wskazuje na jego trudną sytuację finansową. Mając na względzie przytoczoną argumentację, Sąd działając w trybie art. 260 Ppsa, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa, orzekł jak w sentencji.