II SO/Gd 22/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie odbioru odpadów postanawia: 1. wymierzyć Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 200 zł (dwieście złotych); 2. zasądzić od Wójta Gminy na rzecz wnioskodawcy P. S. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z 17 grudnia 2021 r. P. S. wniósł o wymierzenie Wójtowi Gminy Tczew, w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 329) -zwanej dalej p.p.s.a., grzywny z powodu nieprzekazania do Sądu jego skargi na bezczynność Wójta Gminy Tczew w sprawie nieodebrania odpadów komunalnych. We wniosku wskazał, że organ nie wykonał postanowienia WSA w Gdańsku z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SO/Gd 8/21. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy wskazał, że skarga objęta wnioskiem została przekazana do Sądu 14 stycznia 2022 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wyjaśnił, że w dniu 12 listopada 2021 r. odnotował wpływ pisma z WSA w Gdańsku z 8 listopada 2021 r., w sprawie II SO/Gd 8/21, przy którym zwrócono przekazane wcześniej przez Wójta akta administracyjne sprawy z wniosku P. S. o wymierzenie organowi grzywny za nieprzekazanie Sądowi skargi na bezczynność Wójta Gminy Tczew w sprawie nieodebrania odpadów komunalnych. Akta zawierały skargę P. S. Prawomocnym postanowieniem z 16 czerwca 2021 r. WSA w Gdańsku w sprawie II SO/Gd 8/21 wymierzył Wójtowi grzywnę w wysokości 1000 zł za niezastosowanie się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Wobec przekazania w toku sprawy prowadzonej pod sygnaturą II SO/Gd 8/21 skargi oraz akt sprawy, Wójt Gminy uznał, że skarga będzie rozpatrzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w ramach odrębnego postępowania. Skarga została przekazana z opóźnieniem, bowiem została przekazana w oryginale do Sądu wraz z aktami sprawy do sprawy II SO/Gd 8/21. Dopiero z pisma Sądu z 12 stycznia 2022 r. organ powziął wiedzę, że skarga w dalszym ciągu nie została rozpoznana. Zdaniem organu, brak jest podstaw do wymierzenia kary grzywny, bowiem organ nie miał na celu ukrycia skargi i utrudnienia skarżącemu realizacji jego uprawnień. Nałożenie grzywny nie służy zastosowaniu represji wobec organu, lecz umożliwieniu rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329 - dalej "p.p.s.a.") w razie niezastosowania się organu do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu temu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Obowiązki, do których odnosi się powołany art. 54 § 2 p.p.s.a. to konieczność przekazania sądowi skargi wraz odpowiedzią na nią i aktami sprawy, w terminie 30 dni od dnia jej wniesienia. Powyższe prowadzi do wniosku, że materialnoprawną przesłanką do wydania orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Sąd podkreśla jednocześnie, że instytucja wymierzenia organowi grzywny w sytuacji braku wywiązania się z nałożonych na niego ustawowych obowiązków w zakresie postępowania sądowo-administracyjnego ma charakter dyscyplinujący, restrykcyjny i prewencyjny. Mobilizuje ona bowiem organ do niezwłocznego przekazania skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, a jednocześnie stanowi sankcję za niedokonanie tych czynności w wymaganym terminie. Zapobiega także naruszeniom tego obowiązku w przyszłości (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt I OZ 1702/17, z 6 czerwca 2014 r., sygn. akt I OZ 429/13 oraz z 12 lutego 2014 r., sygn. akt I OZ 72/14 - dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie jak i wszystkie pozostałe orzeczenia sądów administracyjnych przywołane w uzasadnieniu niniejszego postanowienia). Analizując zasadność wniosku o wymierzenie grzywny Sąd, w oparciu o akta niniejszej sprawy, jak również sprawy o sygn. akt II SAB/Gd 5/22 ze skargi P. S. na bezczynność Wójta Gminy Tczew oraz sprawy o sygn. akt II SO/Gd 8/21 z wniosku P. S. o wymierzenie organowi grzywny, dokonał następujących ustaleń. W dniu 19 czerwca 2020 r. (data stempla pocztowego) wnioskodawca nadał w urzędzie pocztowym na adres Urzędu Gminy Tczew przesyłkę kierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Wójta Gminy Tczew, zawierającą jego skargę na bezczynność Wójta Gminy Tczew w sprawie nieodbierania odpadów komunalnych z gospodarstwa G. [...]. Skarga ta wpłynęła do Urzędu Gminy Tczew w dniu 23 czerwca 2020 r. Tym samym, zgodnie z treścią art. 54 § 2 p.p.s.a., termin na przekazanie skargi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do tutejszego Sądu upływał dla Wójta Gminy Tczew 23 lipca 2020 r. Ponieważ organ nie wypełnił powyższego obowiązku, pismem z 19 kwietnia 2021 r. wnioskodawca wniósł do Sądu o wymierzenie organowi grzywny. Sprawa została przez Sąd rozpoznana pod sygnaturą II SO/Gd 8/21. Postanowieniem z 16 czerwca 2021 r. Sąd w tej sprawie wymierzył Wójtowi Gminy Tczew grzywnę w wysokości 1.000 zł. Powyższe postanowienie stało się przedmiotem zażalenia Wójta Gminy Tczew do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 55 § 1 P.p.s.a., poprzez nieuzasadnione wymierzenie grzywny w sytuacji, gdy Wójt Gminy Tczew przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku komplet dokumentów dotyczących skargi na bezczynność organu złożonej przez P. S. 10 czerwca 2021 r. (w tym w szczególności samą skargę). Zarzucane uchybienie nie było działaniem celowym, a wynikało z wielowątkowego postępowania skarżącego, zmierzającego do egzekucji swoich praw ustawowych poprzez kierowanie rozlicznych skarg do różnych podmiotów. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 30 września 2021 r., sygn. akt III OZ 683/21, oddalił zażalenie Wójta Gminy Tczew wniesione na powyższe postanowienie WSA w Gdańsku. Akta sprawy zostały zwrócone organowi 12 listopada 2021 r. Organ wykonał obowiązek przekazania Sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 14 stycznia 2022 r. - sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Gd 5/22. Odnosząc się do kwestii przekazania skargi wskazać należy, że niewątpliwie organ po otrzymaniu w dniu 12 listopada 2021 r. akt sprawy po uprawomocnieniu się postanowienia WSA w Gdańsku z 16 czerwca 2021 r., sygn. akt II SO/Gd 8/21 w przedmiocie wymierzenia grzywny z powodu nieprzekazania skargi dotyczącej bezczynności w sprawie odbioru odpadów błędnie przyjął, że skarga ta, nadesłana na żądanie Sądu w celu uzupełnienia akt administracyjnych, zostanie rozpoznana bez konieczności wypełnienia przez organ obowiązków wynikających z art. 54 § 2 p.p.s.a. Przekazanie zatem skargi do WSA w Gdańsku dopiero 14 stycznia 2022 r., w reakcji na otrzymany z Sądu odpis kolejnego wniosku skarżącego o wymierzenie organowi grzywny, nastąpiło z opóźnieniem, co uzasadnia zastosowanie art. 55 § 1 p.p.s.a. Powołane przez organ okoliczności nie świadczą o braku podstaw do wymierzenia grzywny, wpływają jednak na jej wysokość. Przepisy prawa umożliwiają wymierzenie grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzając grzywnę w wysokości 200,00 zł Sąd wziął pod uwagę, że oryginał skargi został dołączony przez organ do akt sprawy II SO/Gd 8/21, a akta sprawy zwrócone zostały organowi w dniu 12 listopada 2021 r. Przed tą datą zatem organ nie miał możliwości wypełnienia obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a. i przekazania skargi Sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Sąd uwzględnił również, że skarga wraz z odpowiedzią i aktami sprawy została przekazana do Sądu, a więc odpadła potrzeba odwoływania się do funkcji dyscyplinującej grzywny. Aktualna jednak pozostała funkcja represyjna, która istnieje niezależnie od tego, czy organ przesłał skargę, odpowiedź na skargę i akta przed posiedzeniem sądu czy też złożeniem wniosku, doręczeniem mu wniosku o wymierzenie grzywny czy też nie. W obu przypadkach spotyka go represja za niedopełnienie tej czynności w przepisanym terminie. Różnica sprowadza się do tego, że w pierwszym przypadku funkcja represyjna występuje obok funkcji dyscyplinującej, zaś w drugim już nie. Dlatego sąd, który wymierza grzywnę, mimo dopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 p.p.s.a. przed posiedzeniem sądu czy też przed złożeniem przez stronę lub doręczeniem organowi wniosku o wymierzenie grzywny, ale z uchybieniem terminu, wymierza ją wyłącznie za uchybienie terminu (por. uchwała NSA III GPS 3/09 z 3 listopada 2009 r.). Sąd wskazuje bowiem, że przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a. obejmuje nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., postanowił, jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie 2 postanowienia, stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., ustalając, że na poniesione przez wnioskodawcę koszty postępowania składa się uiszczony w sprawie wpis sądowy od wniosku w wysokości 100 zł.