II SO/Bk 14/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku Wydziału II: Barbara Romanczuk, po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego sprawy ze skargi T. W. w przedmiocie nieudzielenia dostępu do akt przez Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w K. p o s t a n a w i a 1. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, 2. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego.

T. W. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Skarżący podniósł, iż samotnie prowadzi gospodarstwo domowe. Jego dochód stanowi renta chorobowa w wysokości 930 zł oraz dochód z umowy o pracę na okres próbny (3 miesiące od [...] kwietnia 2018 r.) w kwocie 1.560 zł, z czego skarżący jest zobowiązany opłacić alimenty na rzecz byłej małżonki i dzieci w kwocie 3.100 zł. W związku z powyższym skarżący mieszka w domu rodzinnym wraz z siostrą i bratem, którzy go utrzymują i pomagają mu w spłacie zobowiązań alimentacyjnych. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W konkluzji skarżący wywiódł, iż nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Niniejsza sprawa dotyczy udostępnienia akt dotyczących pomocy społecznej. W konsekwencji skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych i nie musi uiszczać tych kosztów w sprawie niniejszej z mocy samej ustawy. Postępowanie zatem w tym zakresie jest bezprzedmiotowe i zasadnym jest jego umorzenie (vide postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2013 r. sygn. akt I OZ 482/13 publ. www.cbois.nsa.gov.pl). Dlatego też, na podstawie art. 249 a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie I sentencji. Z uwagi na powyższe wniosek złożony przez skarżącego podlegał rozpoznaniu w części przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Zgodnie z art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Warunkiem przyznania przedmiotowego uprawnienia stronie, jest wykazanie przez nią, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów postępowania bez wywołania uszczerbku koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę powyższe, sytuacja materialna skarżącego oraz ustalone w sprawie okoliczności uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ze względu na to, iż nie jest on w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie. Należy bowiem stwierdzić, iż wnioskodawca jest osobą samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Jego łączny dochód obecnie wynosi 2.490 zł, choć faktycznie całość musi iść na pokrycie zobowiązań alimentacyjnych wobec byłej żony i dzieci w kwocie 3.100 zł. Wnioskodawca nie posiada w chwili obecnej żadnych nieruchomości, zgromadzonych oszczędności oraz przedmiotów wartościowych. W bieżącym utrzymaniu pomagają mu brat i siostra, u których zamieszkuje. Powyższe okoliczności, a w szczególności niski stały dochód skarżącego w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami, w tym alimentami oraz w połączeniu z brakiem zgromadzonych oszczędności pozwalają na stwierdzenie, iż ustanowienie przez skarżącego we własnym zakresie radcy prawnego, stanowi zbyt duże obciążenie finansowe i może spowodować uszczerbek w jego utrzymaniu koniecznym. Poza tym skarżący nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, majątku ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby posłużyć do uzyskania dodatkowych środków finansowych. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w punkcie II sentencji.