II SAB/Wr 6/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 19 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. D. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wykupu mieszkania komunalnego na własność postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia [...] stycznia 2021 r. H. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wykupu mieszkania komunalnego na własność, znajdującego się we Wrocławiu przy ul. [...][...]. W odpowiedzi na skargę z dnia [...] lutego 2021 r. organ wyjaśnił, że sprzedaż lokali mieszkalnych stanowiących własność Gminy [...] odbywa się na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami. Sprzedaż nieruchomości wymaga zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27 u.g.n.). Organ wskazał, że jest to sprawa cywilna i zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, pozostaje poza granicami kognicji sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazane w skardze przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta [...] w przedmiocie wykupu mieszkania komunalnego na własność – podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Kontroli sądowoadministracyjnej podlega tylko takie przewlekłe prowadzenie postępowania, kiedy organ nie wydaje w sprawie decyzji administracyjnej, jednego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Jeżeli chodzi o przepisy szczególne trzeba wskazać, że przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r., poz. 1990, dalej jako "u.g.n.") nie zawierają (w dziale dotyczącym gospodarowania nieruchomościami – Dział II) przepisów z zakresu sądowej kontroli administracji publicznej. Z akt niniejszej sprawy wynika, że H. D. złożyła wniosek o sprzedanie na odrębną własność lokalu mieszkalnego, w którym mieszka od 1956 r. Sprzedaż nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa lub własność jednostki samorządu terytorialnego albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz najemców lokali mieszkalnych następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 u.g.n). Z przepisów Działu II u.g.n. wynika, że sprawy o nabycie lokalu mieszkalnego nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego. Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla najemcy lokalu mieszkalnego konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprzedaż nieruchomości wymaga umowy w formie aktu notarialnego, który nie stanowi władczego rozstrzygnięcia, ale oświadczenie woli o charakterze cywilnoprawnym. Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność i przewlekłe prowadzenie sprawy wykupu mieszkania komunalnego na własność. Niniejsza sprawa nie należy zatem do właściwości sądu administracyjnego (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z 27 lutego 2018 r., II SAB/Wr 3/18; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach; dalej jako CBOSA). W kwestii niedopuszczalności skarg w sprawach o wykup lokali mieszkalnych wiele razy wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. Sądy konsekwentnie stoją na stanowisku, że w sprawach o wykup lokali mieszkalnych z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. NSA zauważa, że najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal mieszkalny, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (postanowienie NSA z dnia 23 marca 2010 r., I OSK 442/10; postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., I OSK 1644/12; postanowienie NSA z dnia 24 maja 2013 r., sygn. akt I OSK 914/13; CBOSA). Podkreślić należy też, iż Naczelny Sąd Administracyjny, w uchwale z 27 lipca 2009 r., I OPS 1/09 (ONSAiWSA z 2009 r. nr 5, poz.85; CBOSA) podjętej przez skład siedmiu sędziów, wskazał, iż unormowania ustawy o gospodarce nieruchomościami w zakresie dotyczącym obrotu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego, regulują czynności cywilnoprawne w sposób szczególny w stosunku do ogólnych zasad określonych w Kodeksie cywilnym. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia