II SAB/Wr 55/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2025 r. sprawy ze skargi Y. H. na bezczynność Wojewody Dolnośląskiego w przedmiocie wydania zaświadczenia potwierdzającego, że toczy się postępowanie o udzielenie zezwolenia na pobyt I. stwierdza, że Wojewoda Dolnośląski dopuścił się bezczynności w prowadzonym postępowaniu; II. stwierdza, że bezczynność Wojewody Dolnośląskiego ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje Wojewodę Dolnośląskiego do wydania aktu lub dokonania czynności w terminie 7 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 100 (słownie: sto) złotych; V. zasądza od Wojewody Dolnośląskiego na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Skargą z dnia 19 grudnia 2024 r. Y. H. (dalej: skarżący) zarzucił Wojewodzie Dolnośląskiemu (dalej: organ) bezczynność w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że wobec skarżącego toczy się postępowanie administracyjne. Jak wynika z akt sprawy, w dniu 1 sierpnia 2023 r. skarżący wystąpił do Wojewody Dolnośląskiego z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Następnie w dniu 16 lipca 2024 r. pełnomocnik skarżącego wystąpił z wnioskiem o wydanie zaświadczenia, że w sprawie toczy się postępowanie przed Wojewodą Dolnośląskim. Pełnomocnik skarżącego w dniu 7 sierpnia 2024 r. wystąpił z wnioskiem o przyspieszenie wydania zaświadczenia, a w dniu 26 sierpnia 2024 r. złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie, a pismem nadanym w dniu16 grudnia 2024 r. pełnomocnik złożył skargę. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: stwierdzenia bezczynności organu, stwierdzenia, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku, przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w kwocie 5.000 złotych, zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, przedstawiając tok postępowania w sprawie wniosku o wydanie zezwolenia na pobyt czasowy, nie odnosząc się zaś do żądania wydania zaświadczenia. Z akt sprawy nie wynika, aby żądane zaświadczenie zostało wydane. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że skarga na bezczynność lub przewlekłość w sprawie wydania zaświadczenia jest dopuszczalna. Zgodnie z tym stanowiskiem brak jest również podstaw do zastosowania w tego rodzaju sprawach art. 100c ustawy z 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2003 r., poz. 103), w tym art. 100c ust. 4 tej ustawy (zob. wyroki NSA z 9 stycznia 2024 r., sygn. akt II OSK 784/23 i II OSK 785/23). Przesądzenie kwestii dopuszczalności niniejszej skargi pozwoliło Sądowi stwierdzić, że w kontrolowanym postępowaniu wystąpiła bezczynność (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.), o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku. Sądowa kontrola dokonana została na dzień wniesienia skargi, wobec czego zbadano w sprawie działalność organu (bezczynność) uwzględniając stan prawny obowiązujący do dnia wniesienia skargi. Bezczynność organu w sprawie dotyczącej wydania zaświadczenia miała również charakter rażącego naruszenia prawa. Przyjdzie bowiem wskazać, że w rozpoznawanej sprawie wniosek o wydanie zaświadczenia wpłynął do organu w dniu 16 lipca 2024 r., zatem powinien - na podstawie art. 217 § 3 k.p.a. zostać przez organ załatwiony najpóźniej do dnia 23 lipca 2024 r. Kontrola sądowa bezczynności w niniejszej sprawie obejmuje zaś okres do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce w dniu 19 grudnia 2024 r. Zestawiając powyższe terminy należało stwierdzić, że zwłoka organu już na dzień wniesienia skargi była znaczna, wynosiła bowiem 5 miesięcy, a z odpowiedzi na skargę nie wynika, aby wniosek został w ogóle załatwiony. W orzecznictwie wskazuje się, że kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie uznania go za przekroczenie rażące (vide wyrok NSA z 5 czerwca 2023 r., sygn. akt II OSK 2059/22). W rezultacie Sąd stwierdził (pkt II sentencji wyroku), że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Z uwagi na fakt, że z akt sprawy nie wynika, aby wniosek o wydanie zaświadczenia został załatwiony do dnia wydania wyroku w niniejszej sprawie, Sąd zobowiązał organ do załatwienia wniosku w terminie 7 dni, od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt III sentencji wyroku). Jak wynika z art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., w przypadku uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość sąd może z urzędu lub na wniosek strony wymierzyć organowi grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości pięciokrotnego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w roku poprzednim. W konsekwencji suma pieniężna może być przyznana w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłości lub bezczynności o szczególnym charakterze, uzasadniającym zastosowanie wobec strony środka kompensacyjnego. Odnosząc się do uzasadnienia wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej we wskazanej w skardze wysokości, należy wskazać, że pomimo powołania się przez pełnomocnika na bezpodstawne przedłużanie postępowania, utratę zaufania do organów władzy publicznej i obawy skarżącego o legalność lego pobytu, które miały powstać w wyniku opieszałości organu, to negatywne konsekwencje bezczynności nie zostały w żaden sposób wykazane. Nie zostały bowiem w skardze podane konkretne okoliczności, które mogły skutkować negatywnymi skutkami dla skarżącego. Brak jest wyjaśnień jakie szkody skarżący poniósł, wymagające kompensacji, w wyniku braku zaświadczenia o złożeniu wniosku. Negatywne odczucia w postaci stresu, niepokoju i obaw strony stanowią kwestię subiektywną, która oczywiście uzasadniać będzie potrzebę kompensaty skarżącemu, jednak w kontekście charakteru czynności materialno-technicznej, jaką jest wydanie zaświadczenia i braku wykazania, że jej niewydanie wywołało bezpośrednio wymierne konsekwencje w życiu skarżącego, nie można przyjąć, że okoliczności sprawy uzasadniały przyznanie sumy pieniężnej w wysokości wyższej niż sto (sto) złotych. Raz jeszcze należy wskazać, że wniosek o przyznanie sumy pieniężnej winien zawierać uzasadnienie, w którym strona skarżąca, domagająca się przyznania sumy pieniężnej powinna wskazać na zakres uszczerbku, straty lub krzywdy wywołanej bezczynnością. Aktywność sądu jest w takim przypadku uwarunkowana przede wszystkim wskazaną przez stronę skarżącą argumentacją. O kosztach (pkt V sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.