II SAB/Wr 45/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Olga Białek Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi M. T. w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę D. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. oddala skargę w całości.

Skarżący wniósł w dniu [...].04.2018 r. przez pocztę skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ (art. 32 p.p.s.a.), która wpłynęła w dniu [...].05.2018 r. Wniósł o stwierdzenie, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, co miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie mu grzywny w wysokości [...] zł i przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości [...] zł. Skarżący podał, że wprawdzie organ w dniu [...].04.2018 r. załatwił sprawę przez wydanie decyzji, co wyklucza żądanie zobowiązania go do jej wydania, jednak pozwala na wydanie pozostałych rozstrzygnięć zawartych w art. 149 p.p.s.a. (patrz wyroki II OSK 891/13, I OSK 3287/15, II OSK 591/15, II OSK 1031/12). Jak wskazał, wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP został złożony pismem z dnia [...].10.2008 r. Skarżący jest następcą prawnym uczestniczki postępowania zmarłej w dniu [...].09.2008 r. Organ w dniach [...].03.2010 r., [...].06.2013 r. i [...].07.2014 r. zawiadamiał o niemożności załatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., wyznaczając termin do dnia [...].06.2015 r. Jednak dopiero pismem z dnia [...].03.2016 r. organ wezwał skarżącego do uzupełnienia braków wniosku. Po złożeniu zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie, organ wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia [...].05.2018 r. Postanowieniem z dnia [...].01.2018 r. organ dokonał pozytywnej oceny spełnienia wymogów ustawowych. Skarżący złożył operat szacunkowy w dniu [...].03.2018 r. Skarżący w obszernym wywodzie omówił pojęcie przewlekłości postępowania. W rzeczywistości organ podjął czynności w sprawie dopiero w marcu 2016 r. (wezwanie do uzupełnienia wniosku), a następnie w czerwcu 2016 r. występując do innych organów o informacje. Organ wyższy uznał wprawdzie zażalenie na przewlekłość za bezzasadne, ale było to stanowisko nieuzasadnione i zaskakujące, skoro nieco wcześniej uwzględnił zażalenie na bezczynność. Kolejno skarżący omówił pojęcie rażącego naruszenia prawa (patrz wyroki I OSK 675/12, III SAB/Gd 13/13, II SAB/Łd 124/14) oraz uzasadnił wnioski skargi. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu [...].10.2008 r. Twierdził jednak, że obecnie, wobec zakończenia postępowania decyzją z dnia [...].04.2018 r. skarga jest bezzasadna. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Treść akt administracyjnych potwierdza prawdziwość przytoczeń procesowych stron, że organ w dniu [...].04.2018 r., czyli przed wniesieniem skargi na przewlekłość, załatwił sprawę przez wydanie decyzji. Przy formułowaniu skargi pełnomocnik zawodowy skarżącego pominął orzecznictwo tut. Sądu w sprawach ze skarg na bezczynność i przewlekłość postępowania, jak gdyby przyjmując założenie, że wykazanie znajomości orzecznictwa sądu, do którego wnosi się skargę, nie jest niezbędne. Tymczasem w orzecznictwie tym tut. sąd wyraził szereg poglądów prawnych, których pod wpływem skargi w nin. sprawie nie musiał przemyśleć od nowa. W szczególności tut. sąd uważa, że wniesienie skargi na przewlekłość postępowania po wydaniu przez organ decyzji, uzasadnia ocenę o bezzasadności skargi w całości, to jest bez możliwości wykorzystania innych rodzajów rozstrzygnięć poza zobowiązaniem do wydania decyzji, zawartych w art. 149 p.p.s.a. (patrz wyrok II SAB/Wr 24/15, do którego uzasadnienia należy odesłać). Można dodać, że tut. sąd w sposób drobiazgowy omawiał specyfikę stanów bezczynności i przewlekłości postępowania w sprawach rekompensaty (patrz wyrok II SAB/Wr 57/16 i orzecznictwo tam podane) oraz problematykę rażącego naruszenia prawa (tamże oraz w wyroku II SAB/Wr 14/14, II SAB/Wr 54/16). Być może brzmienie nowych przepisów, których w nin. sprawie nie stosowano, potwierdza aktualność tej wykładni, bowiem znowelizowany art. 37 § 1 k.p.a. określa bezczynność gdy sprawy "nie załatwiono" (czas przeszły), zaś przewlekłość, gdy postępowanie "jest prowadzone". Nadal nie ma podstaw do zmiany utrwalonego poglądu prawnego orzecznictwa (czyli normy prawnej), że o zasadności skargi w tych sprawach decyduje stan sprawy z daty wniesienia skargi, polegający na niewydaniu decyzji, zaś dopiero wydanie decyzji po wniesieniu skargi uzasadnia częściowe umorzenie postępowania i wydanie pozostałych rozstrzygnięć (por. wyroki VII SAB/Wa 56/17, II OSK 2966/17, II SAB/Sz 100/17, IV SAB/Wr 361/17, II SAB/Kr 214/17, II SAB/Wa 335/17). Skarga na bezczynność lub przewlekłość postępowania jest zatem bezzasadna w całości, jeżeli stan bezczynności lub przewlekłości nie istniał w dacie wniesienia skargi. Po wydaniu decyzji strona może kwestionować jej zasadność wnosząc odwołanie, a następnie skargę do sądu administracyjnego. Z dniem wydania decyzji następuje jednak utrata przez stronę możności domagania się od sądu wydania rozstrzygnięć z art. 149 p.p.s.a. w kwestii opieszałości organu, grzywny lub sumy pieniężnej. Wydanie decyzji po wniesieniu skargi nie przekreśla oceny o zasadności skargi, a jedynie czyni zbędnym zobowiązanie organu. Wydanie to oznacza rodzaj uwzględnienia zasadnej skargi, co oprócz umorzenia postępowania w zasadniczej części uzasadnia orzeczenie na korzyść strony w zakresie żądań dodatkowych, a przynajmniej ocenę ich zasadności. Oczywiście zagadnienie powyższe, podobnie jak szereg innych, rozstrzygane jest przez sądy niejednolicie i nie znajduje rozwiązania przez podjęcie uchwały w składzie powiększonym. W nin. sprawie skarga wniesiona została po zakończeniu postępowania administracyjnego, co wyklucza orzekanie przez sąd o istnieniu i skutkach opieszałości organu. Z tych względów i zgodnie z art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.