II SAB/Wr 338/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi B. N. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi w przedmiocie wydania zaświadczenia o zakończeniu budowy postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącemu kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi.

Skargą datowaną na dzień 13 kwietnia 2026 r. B. N. (dalej: skarżący, strona skarżąca) zakwestionował bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Złotoryi (dalej: organ) w przedmiocie wydania zaświadczenia o zakończeniu budowy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie, względnie oddalenie. W piśmie z dnia 30 maja 2026 r. skarżący doprecyzował, iż zarzucana opieszałość dotyczy postępowania zainicjowanego zawiadomieniami skarżącego o zakończeniu budowy z dnia 18 listopada 2025 r. oraz 4 lutego 2026 r. oraz wnioskami z 20 marca 2026 r., a także 23 marca 2026 r. o wydanie zaświadczenia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Jak wynika z akt sprawy organ wydał w dniu 24 marca 2026 r. postanowienie (Nr PINB.5120.10.2026.6), którym odmówił wydania zaświadczenia o zakończeniu budowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Merytoryczne rozpatrzenie zasadności skargi poprzedzone jest w każdym postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn (niż określonych w pkt. 1-5 tej normy) wniesienie skargi jest niedopuszczalne. "Bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: k.p.a.). Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 k.p.a., niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Pojęcie przewlekłości postępowania zostało zaś zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy"). W rozpoznawanej sprawie, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy postanowienia z dnia 24 marca 2026 r. (Nr PINB.5120.10.2026.6), organ odmówił wydania zaświadczenia o zakończeniu budowy w związku z wnioskiem strony skarżącej z dnia 20 marca 2026 r. Natomiast w dniu 13 kwietnia 2026 r. skarżący wywiódł skargę na bezczynność i przewlekłość organu. Należy zatem wskazać, że w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, wyrażono pogląd, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Jak zaznaczył NSA w uzasadnieniu powołanej uchwały, zasadniczym celem skargi na bezczynność organu administracji publicznej, jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności. Natomiast tylko celem wtórnym jest uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Stąd też za niedopuszczalną należy uznać skargę na bezczynność wniesioną po zakończeniu postępowania administracyjnego. Odmienne rozumowanie oznaczałoby, że środek ten zamiast w swoim celu zmierzać do likwidacji stanu bezczynności, powiązany byłby zasadniczo z celem wykraczającym poza zakres postępowania administracyjnego, a więc z dążeniem do uzyskania prejudykatu. Z kolei, w uchwale składu siedmiu sędziów NSA z dnia 7 marca 2022 r., sygn. akt II OPS 1/21 stwierdzono, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego wniesiona po jego ostatecznym zakończeniu, poprzedzona ponagleniem złożonym w jego toku, podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Jakkolwiek powyższe uchwały traktują bezpośrednio o zakończeniu postępowania administracyjnego przez wydanie decyzji ostatecznej, przyjąć należy, że sformułowana w niej zasada dotyczy także zakończenia czynności przez organ administracji publicznej w inny przewidziany prawem sposób – a takim sposobem jest w szczególności wydanie postanowienia. Podsumowując, okoliczność, że strona skarżąca wniosła skargę na opieszałość organu już po wydaniu przez organ postanowienia o odmowie wydania żądanego zaświadczenia o zakończeniu budowy stanowi przeszkodę uniemożliwiającą merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi. Wobec tego skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., w świetle którego sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis w przypadku pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozpoczęcia rozprawy.