II SAB/Wr 33/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Sędziowie: Sędzia WSA Władysław Kulon Asesor WSA Marta Pawłowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2022 r. w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. S. F. na bezczynność Prezydenta Miasta J. G. w przedmiocie udostępnienia dokumentów i udzielenia informacji I. stwierdza, że Wojewoda D. dopuścił się bezczynności; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania organu do załatwienia sprawy; IV. oddala skargę dalej idącą; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pismem z dnia [...] A. S. F. (dalej "skarżący) zwrócił się do Prezydenta J. G. o sporządzenie i przesłanie na jego adres kopii decyzji będącej podstawą wpisu (aktualizacji) użytków rolnych w ewidencji gruntów prowadzonej przez tej organ, dotyczącej działek nr [...], [...], [...] [...] obręb [...] [...] stanowiących jego własność. Wskazał, że nie wie kiedy decyzja ta była wydana, o zmianie klasyfikacji gruntu swych działek dowiedział się w roku [...], z decyzji w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości. Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do organu) skarżący wywiódł do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. za pośrednictwem Prezydenta Miasta J. G. ponaglenie na niezałatwienie prawy w terminie. Wskazał w nim, że sprawa jest bardzo prosta, nie wymagająca prowadzenia postępowania, a pomimo tego organ niemal miesiąc zwleka z jej załatwieniem. W tym samym dniu, [...] Prezydent Miasta J. G. skierował do skarżącego odpowiedź, informując go, że w [...] nie było prowadzone postępowanie dotyczące aktualizacji należących do niego gruntów, wobec czego nie może mu zostać wydana decyzja, która nie istniej. Nadto pointował skarżącego, od kiedy i na jakiej podstawie jest on właścicielem przedmiotowych gruntów oraz że na jego wniosek dokonano aktualizacji użytków gruntowych w [...]. Przesłał również ponaglenie do SKO. Pismem z dnia [...] SKO uznało ponaglenie za niezasadne i odmówiło wyznaczenia terminu do załatwienia sprawy, uznając, że żądanie skarżącego dotyczy niezaskarżalnej czynności materialno – technicznej. Skoro – wedle wywodów SKO – decyzja nie została wydana, organ nie mógł uczynić zadość żądaniu strony. Pismem z dnia [...] skarżący złożył odpowiedź na informację Prezydenta J. G. z dnia [...] , zarzucając, że jest to jedynie pozorne działanie organu, bowiem w swym wniosku zaznaczył wyraźnie, że nie wie kiedy i przez kogo decyzja ta została wydana, natomiast jest okolicznością bezsporną, że grunty jego nieruchomości zostały przekształcone z lasów na tereny rekreacyjno – wypoczynkowe. Ma on więc prawo do informacji na jakiej podstawie dokonana została taka aktualizacja. W tym samym dniu wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. na bezczynność Prezydenta J. G., wnosząc o zobowiązanie organu do wydania mu decyzji o którą wnioskował w piśmie z dnia [...], i udzielenia informacji kto i na jakiej podstawie dokonał aktualizacji należących do niego użytków, stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności w załatwieniu jego wniosku a bezczynność ta ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości 10 000 złotych oraz zasądzenia na jego rzecz od organu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że wniosek skarżącego został skierowany do załatwienia zgodnie z kolejnością wpływu i udzielono na niego odpowiedzi pismem z dnia [...]. Nadto organ wskazał, że w dniu [...] przekazano skarżącemu kopie decyzji Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...], na podstawie której - z powodu wniosku ówczesnych właścicieli nieruchomości – wprowadzono zmiany do rejestru gruntów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.) - dalej jako "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. "Bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.) – dalej jako "kpa". Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Zgodnie z art. 35 § 2 i 3 kpa, niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie zaś do art. 36 § 1 kpa, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W świetle przedstawionych okoliczności Sąd stwierdził, że zachowanie organu spełnia przesłanki bezczynności, bowiem do dnia wniesienia skargi sprawa wniosku skarżącego nie została załatwiona. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd skarżącego wyrażony w skardze, że pismo Prezydenta Miasta J. G. z dnia [...] miało charakter czynności pozornej. Zwraca uwagę okoliczność, że pismo to sporządzone zostało pod koniec ustawowego terminu na załatwienie sprawy, a co ważniejsze, w dniu w którym do organu wpłynęło ponaglenie na bezczynność organu wniesione przez skarżącego w związku z opieszałością organu. Pismo to zawiera również jedynie ogólnikowe stwierdzenie, że nie było w [...] prowadzone postępowanie i nie można doręczyć decyzji, która nigdy nie została wydana. Tymczasem skarżący wyraźnie we wniosku zaznaczył, że nie wiem kiedy doszło do wydania decyzji, ani przez jaki organ, prosi zatem o przesłanie decyzji stanowiącej podstawę do dokonania aktualizacji ściśle określonych gruntów w konkretny sposób. Organ nie dokonał jednak analizy treści pisma, udzielając odpowiedzi nie zawierającej informacji o jaką wnosiła strona. Okoliczności te wskazują, że organ dopuścił się bezczynności albowiem z akt sprawy wynika, że do dnia wniesienia skargi wnioskowana informacja nie została skarżącemu doręczona. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w sprawie wniesionego ponaglenia nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem Sąd nie jest nim związany. Wymóg uprzedniego wniesienia ponaglenia oznacza jedynie, że skarga spełnia warunki formalne, natomiast skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu nie jest obowiązany nawet oczekiwać na wynik rozpoznania ponaglenia. Sąd zauważa również, że po kolejnym piśmie skarżącego, niemal identycznym w swej treści, organ doręczył skarżącemu orzeczenie, którego dotyczył pierwotny wniosek. Nastąpiło to jednak dopiero w dniu [...]. Biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy, w tym mały stopień jej skomplikowania, zakres stwierdzonego naruszenia prawa Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ustawodawca nie zdefiniował bowiem kryteriów stanu rażącego naruszenia prawa pozostawiając dokonanie kwalifikacji bezczynności lub przewlekłości uznaniu sądu orzekającego a uznanie to cechuje brak sztywnych ram wartościowania danego stanu rzeczy i opiera się ono na analizie całokształtu okoliczności sprawy. Taka kwalifikacja będzie więc zasadna, gdy stan bezczynności czy przewlekłości jest oczywisty i nie daje się pogodzić z regułami demokratycznego państwa prawa. Jak podkreśla się w orzecznictwie, rażące naruszenie prawa musi posiadać dodatkowe cechy w stosunku do "normalnego" naruszenia prawa i wyraźnie odróżniać się wśród innych naruszeń prawa stanowiąc przypadek wyjątkowy na ich tle (zob. wyrok NSA z dnia 18 marca 2021 r., III OSK 495/21, CBOSA). Jest to więc stan w którym wyraźnie, ewidentnie, bezdyskusyjnie i drastycznie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Chodzi o sytuację w której bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w k.p.a. przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania, podejmowanych czynności i jego zakończenia, uwarunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy uzasadniają ustalenie, że organ dopuścił się rażącego naruszenia prawa w zakresie sposobu prowadzenia postępowania. Na gruncie badanej sprawy taka sytuacja nie zachodzi, ponieważ przekroczenie terminów załatwienia nie było wielkie, organ podejmował czynności oraz w dniu [...], a więc niespełna dwa miesiąca po wpływie wniosku ostatecznie doręczył wnioskowane dokumenty. Z tych też względów, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a, Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie wystąpiła bezczynność jednak nie miała ona miejsce z rażącym naruszeniem prawa (pkt I i II sentencji wyroku). Z tych samych względów Sąd oddalił skargę w zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny uznając, że charakter zaistniałej bezczynności nie uzasadnia nałożenia takiego środka. Sąd umorzył na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. postępowanie w sprawie zobowiązania organu do załatwienia wniosku skarżącego, bowiem z akt wynika, że informacje jakich domagał się skarżący, zostały mu przekazane w dniu [...], zatem orzekanie w tym przedmiocie stało się bezprzedmiotowe. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I – IV sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd postanowił zgodnie z art. 200 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku).