II SAB/Wr 325/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Asesor WSA Marta Pawłowska po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi T. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę oddala skargę w całości.

Skargą z 10 VII 2023 r. T. A. (obywatelka F.) zarzuciła Wojewodzie Dolnośląskiemu przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie z wniosku o udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Jak wynika ze skargi oraz akt administracyjnych, strona w dniu 19 V 2022 r. złożyła do organu wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę. Pismem z 23 V 2023 r. strona wniosła ponaglenie. Pismem z dnia 27 VII 2023 r. (a więc już po wniesieniu skargi na przewlekłość) organ zwrócił się do właściwych służb o przedstawienie w terminie 30 dni stanowiska w przedmiocie wniosku strony. Mając powyższe okoliczności na względzie w skardze zażądano: stwierdzenia przewlekłości, zobowiązania organu do załatwienia sprawy w terminie 14 dni, przyznania sumy pieniężnej w maksymalnej kwocie i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zwracając uwagę, że mocą przepisów szczególnych wstrzymany został bieg terminów załatwiania spraw o udzielenie cudzoziemcom zezwoleń na pobyt. Nadto, w ocenie wojewody długość zwłoki w konkretnej sprawie nie daje podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 VIII 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634, ze zm.) - dalej jako "ppsa", z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Dokonując tak rozumianej kontroli procedowania organu w konkretnej sprawie stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W okolicznościach sprawy istotne znaczenie ma stan prawny obowiązujący w momencie zakwestionowanego skargą stanu przewlekłości. W szczególności w sprawie należało wziąć pod uwagę obowiązujące już wówczas regulacje art. 100c ust. 1 i art. 100d ust. 1 ustawy z 12 III 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz. U. z 2022 r. poz. 583, ze zm.) – dalej jako "ustawa pomocowa". Jak wynika z obowiązującego od dnia 15 V 2022 r. art. 100c ust. 1 ustawy pomocowej, do dnia 31 XII 2022 r. bieg terminów na załatwienie spraw dotyczących cudzoziemców nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu. Z dniem 1 I 2023 r. wszedł zaś w życie art. 100d ustawy pomocowej, który w ramach ust. 1 wprowadził kontynuację zawieszenia biegu terminów do dnia 24 VIII 2023 r., a następnie – na skutek kolejnej nowelizacji - do 4 III 2024 r. Zgodnie zaś z art. 100c ust. 4 jak i art. 100d ust. 4 ustawy pomocowej, zaprzestanie czynności przez organ prowadzący postępowanie w sprawach, o których mowa w ust. 1, lub ich dokonywanie z opóźnieniem, w okresie, o którym mowa w ust. 1, nie może być podstawą wywodzenia środków prawnych dotyczących bezczynności, przewlekłości lub naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez zbędnej zwłoki. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono stanowisko, że art. 100c i art. 100d ustawy pomocowej mają zastosowanie nie tylko do cudzoziemców, którzy są obywatelami Ukrainy, w tym zwłaszcza opuszczającymi terytorium tego państwa w związku wojną, ale także do wszystkich innych cudzoziemców. W powołanych przepisach mówi się bowiem o "cudzoziemcu", a nie "obywatelu Ukrainy". Lege non distinguente, przepisy te dotyczą każdego cudzoziemca, czyli osoby, która nie posiada obywatelstwa polskiego. Trzeba też wskazać na szeroki zakres spraw, których dotyczą przepisy art. 100c i 100d ustawy pomocowej. Znaczna część tych spraw nie ma jakiegokolwiek związku z pomocą udzielaną obywatelom Ukrainy w związku z wojną (np. zezwolenia na pobyt stały, nie wspominając już o postępowaniach dotyczących cofnięcia posiadanych już zezwoleń). Ponadto należy wskazać, że powołane przepisy zawierają szereg rozwiązań w sposób istotny ograniczających prawa cudzoziemców, w tym ich prawa do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Na gruncie interpretacji tych przepisów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony został pogląd wskazujący na brak powodów do racjonalnego uzasadnienia tezy, że ustawa pomocowa wprowadza rozwiązania pogarszające sytuację prawną wyłącznie tej grupy cudzoziemców (zob. wyrok NSA z 5 VI 2023 r., II OSK 2059/22 – publ. CBOSA). W świetle tak ukształtowanego stanu prawnego, biorąc pod uwagę okoliczność złożenia przez stronę wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt w okresie, w którym nastąpiło wstrzymanie rozpoczęcia biegu terminu dla załatwienia takiej sprawy, wykluczona została możliwość uwzględnienia w postępowaniu sądowym skargi i stwierdzenia stanu bezczynności lub przewlekłości organu, co uzasadnia oddalenie niniejszej skargi na podstawie art. 151 ppsa. Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 ppsa.