II SAB/Wr 1565/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda (sprawozdawca) Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 maja 2023 r sprawy ze skargi M. K. reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych O. K. i O. K. 1 na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego w przedmiocie zezwolenia na pobyt stały postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) złotych.

Wnioskiem z dnia 4 sierpnia 2021 r. obywatel U. M. K. reprezentowany przez przedstawicieli ustawowych O. K. i O. K.(1) (dalej jako skarżący) zwrócił się do Wojewody Dolnośląskiego (dalej Wojewoda, organ) o udzielenie zezwolenia na pobyt stały. W aktach sprawy znajdują się kopie stron paszportu skarżącego, jego akt urodzenia, umowy związane z zatrudnieniem i zakupem lokalu mieszkalnego przez jego opiekunów prawnych, wcześniejsze decyzje pobytowe. Pismem z dnia 26 kwietnia 2022 r. opiekunka prawna skarżącego zwróciła się do Wojewody o informację o stanie sprawy. Skarżący ponaglił Wojewodę pismem datowanym na 10 października 2022 r. W aktach sprawy widnieje decyzja załatwiająca sprawę skarżącego datowana na dzień 24 czerwca 2022 r. Skarga w przedmiocie bezczynności i przewlekłego prowadzenia postępowania przez Wojewodę Dolnośląskiego wpłynęła dnia 31 października 2022 r., za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuty skargi są następujące: 1) stwierdzenie bezczynności i przewlekłości w postępowaniu Wojewody Dolnośląskiego, 2) stwierdzenie rażącego naruszenia prawa, 3) zobowiązanie organu do wydania decyzji w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi, a w przypadku wydania decyzji zgodnie z wnioskiem, t. j. 3 lata od daty wnioskowania – o zobowiązanie Wojewody do udzielenia skarżącemu zezwolenia na pobyt czasowy na okres 3 lat od faktycznej daty wydania decyzji w sprawie, 4) przyznanie skarżącemu sumy pieniężnej w wysokości 4 000 zł, 5) rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, 6) zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie tłumacząc, że sprawa skarżącego została załatwiona decyzją z dnia 24 czerwca 2022 r., a dalej Wojewoda podnosi uwarunkowania organizacyjne powodujące opieszałość w załatwianiu spraw cudzoziemców. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259.; dalej jako "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przyczyną odrzucenia skargi w niniejszym postępowaniu jest jej wniesienie już po załatwieniu sprawy przez organ administracji, co oznacza, że nie istniał, w momencie wniesienia skargi, przedmiot zaskarżenia. Zakres kognicji sądu administracyjnego kreuje art. 3§2-3 w związku z art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej p.p.s.a.) wyznaczając przedmiot kontroli sprawowanej nad administracją publiczną. W przepisach art. 3§2-3 p.p.s.a. ustawodawca wymienia takie zachowania organów administracyjnych, które poddane są kontroli sądowoadministracyjnej, natomiast w przepisie art. 5 p.p.s.a. wskazuje sprawy, w których sądy administracyjne nie są właściwe. Należy wyjaśnić, że badanie przez sąd administracyjny dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Badaniu sądu podlega więc na początku istnienie przedmiotowej przesłanki zaskarżenia (dopuszczalności skargi w zakresie przedmiotowym), tzn. określenia czy na zaskarżoną formę działalności administracji publicznej lub jej zaniechania (bezczynności, przewlekłego prowadzenia postępowania) przysługuje skarga objęta zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 p.p.s.a. Jeżeli postępowanie administracyjne, którego prowadzeniu postawiono zarzut przewlekłości względnie bezczynności uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Tym samym zachodzi niedopuszczalność skargi z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.). Taki pogląd wyraził Sąd Naczelny w uchwale z dnia 7 marca 2022 r. (sygn. II OPS 1/21, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji o Sprawach, CBOIS), i znajduje on pełną akceptację składu orzekającego w niniejszej sprawie. Również w literaturze prawniczej prezentowane jest analogiczne stanowisko: zakończenie postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga na bezczynność (przewlekłość) przed wniesieniem tej skargi sprawia, że prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować (zob. T. Woś, (w:) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016 s. 528). Zbieżną koncepcję wyraził Naczelny Sąd Administracyjny również w uchwale z dnia 22 czerwca 2019 r. (sygn. II OPS 5/19, CBOIS) stwierdzając, że wniesienie skargi na bezczynność po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd Naczelny uzasadnił, że kontrolowany w wyniku skargi na bezczynność (przewlekłość) stan bezczynności (przewlekłości) musi być w dacie wniesienia skargi aktualny (a nie historyczny). Przeciwna interpretacja pozostawałaby w opozycji do istoty skargi na bezczynność (przewlekłość), czyli potrzeby zmobilizowania organu do załatwienia sprawy, a nadto naruszałaby przyjęty w procedurze system wnoszenia środków zaskarżenia, co do zasady ograniczony terminami. W realiach sprawy skargę wniesiono dnia 31 października 2022 r. W aktach administracyjnych widnieje decyzja załatwiająca sprawę skarżącego datowana na 24 czerwca 2022 r. Ponadto z przesłanej przez Wojewodę dokumentacji (k. 40 akt administracyjnych) wynika, że dnia 9 września 2022 r. (a nie – jak omyłkowo wskazał Wojewoda – 9 grudnia 2022 r., k. 35) cudzoziemcowi wydano kartę pobytu. Wydanie karty pobytu jest czynnością materialno – techniczną następującą po wydaniu decyzji zezwalającej na pobyt, a więc w chwili wygenerowania tego dokumentu w obrocie prawnym musiała istnieć adekwatna decyzja administracyjna. Z tak ukształtowanej chronologii sprawy klarownie wynika, że skargę wniesiono już po załatwieniu sprawy, a więc po myśli art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. została ona potraktowana przez Sąd jako niedopuszczalna, i w konsekwencji odrzucona (pkt I sentencji postanowienia). O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (pkt II sentencji postanowienia).