II SAB/Wr 1529/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale II sprawy ze skargi D. M. na bezczynność i przewlekłość Starosty Strzelińskiego w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją zmieniającą decyzję zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem uiszczonego wpisu od złożonej skargi.

Pismem z 08.11.2022 r. (data wpływu do organu 16.11.2022 r.) skarżąca D. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłość Starosty Strzelińskiego oraz Starosty Świdnickiego w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Strzelińskiego z 19.11.2013 r., nr 402/2013, którą zmieniona została decyzja Starosty Strzelińskiego z 07.04.2009 r., nr 128/2009 zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na budowę. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 01.12.2022 r. rozdzielono skargę D. M. na bezczynność i przewlekłość Starosty Strzelińskiego oraz Starosty Świnickiego, jako dwie odrębne sprawy, rejestrując je odpowiednio pod sygn. akt: II SAB/Wr 1529/22 i II SAB/Wr 1530/22. W odpowiedzi na skargę zarejestrowaną pod sygn. akt II SAB/Wr 1529/22 Starosta Strzeliński wniósł o jej oddalenie wskazując, że postanowieniami tego organu z 05.04.2022 r. oraz z 05.05.2022r. wszyscy pracownicy Wydziału Urbanistyki, Architektury i Budownictwa Starostwa Powiatowego w Strzelinie zostali wyłączeni z postępowania administracyjnego powadzonego w sprawie wznowienia postępowania. Wojewoda Dolnośląski postanowieniem z 06.07.2022 r., nr IF-O.7840.1.163.2022.PF wyznaczył Starostę Świdnickiego do rozpatrzenia podania skarżącej w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty Strzelińskiego z 19.11.2013 r., nr 402/2013, którą zmieniono decyzję Starosty Strzelińskiego z 07.04.2009 r., nr 128/2009 zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna.. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm.) - dalej: p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 § 2 art. 3 p.p.s.a. lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a, tj. w sprawach gdy właściwy organ ma wydać decyzje, postanowienie, o jakim mowa w pkt 2 i 3, jak też wydać akt, czy dokonać czynności o których mowa w pkt 4. Rozpoznanie merytorycznej zasadności skargi wymaga uprzedniego zbadania przez sąd administracyjny dopuszczalności jej wniesienia. Sprawdzenie dopuszczalności skargi polega w pierwszej kolejności na ocenie, czy istnieje jej przedmiot należący do zakresu kognicji sądu administracyjnego określonej w art. 3 § 2 i 3 oraz art. 5 p.p.s.a. Jeżeli bezczynność organu administracyjnego względnie przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. Inaczej rzecz ujmując w takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować (por. T. Woś, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 6, art. 58, Warszawa 2016, s. 528). Powołując się na stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w dwóch uchwałach składu siedmiu sędziów: z 22.06.2020 r., sygn. akt II OPS 5/19 (w odniesieniu do bezczynności) oraz z 07.03.2022 r., sygn. II OPS 1/21 (w odniesieniu do przewlekłości), przyjdzie zauważyć, że zasadniczym celem skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ administracyjny postępowania jest doprowadzenie do usunięcia stanu bezczynności/przewlekłości, a więc załatwienie sprawy. W związku z powyższym, nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie skargi na bezczynność/przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania w danej sprawie w sytuacji, gdy została ona załatwiona. Celem skargi na bezczynność/przewlekłość nie przy tym również uzyskanie prejudykatu w procesie odszkodowawczym. Choć wskazane uchwały dotyczą wniesienia skarg na bezczynność/przewlekłość po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania poprzez wydanie decyzji ostatecznej, to jednak stanowią one ważną wskazówkę w zakresie koniecznego podejścia do sprawowania sądowej kontroli także w przypadku tych wszystkich skarg na bezczynność/przewlekłość postępowań administracyjnych zakończonych - przed wniesieniem takich skarg - w inny sposób niż przez wydanie aktu administracyjnego załatwiającego sprawę. Wobec powyższego należało stwierdzić, że na datę wniesienia skargi z 16.11.2022 r. Starosta Strzeliński nie prowadził już postępowania przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego organu z 19.11.2013 r., nr 402/2013, albowiem w wyniku podjęcia przez Wojewodę Dolnośląskiego niezaskarżalnego postanowienia z 06.07.2022 r., nr IF-O.7840.1.163.2022.PF, organ wyższego stopnia nad organem załatwiającym sprawę (gdy doszło do wyłączenia pracowników tego organu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a.) wyznaczył Starostę Świdnickiego jako organ właściwy do rozpatrzenia podania skarżącej w sprawie wznowienia podstępowania zakończonego opisaną decyzją z 19.11.2013 r. Starosta Strzeliński utracił zatem właściwość do załatwienia sprawy, którą przekazano Staroście Świdnickiemu. Podkreślić przy tym trzeba, że ocena wystąpienia każdego ze stanów opieszałości organu administracji dokonywana winna być przez sąd administracyjny każdorazowo na dzień wniesienia skargi. Skoro więc w ocenianej sprawie, w momencie wniesienia skargi nie występował zarzucany skargą stan bezczynności oraz przewlekłości Starosty Strzelińskiego, to w kontekście wskazanych wyżej uchwał, brak było podstaw do w merytorycznego rozpoznania takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie stwierdzania o tym, czy organ administracji dopuścił się bezczynności oraz przewlekłego prowadzenia postępowania (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). Z uwagi na stan sprawy, wniesiona skarga nie mogła zatem zmierzać do uchylenia zarzucanego stanu opieszałości organu administracyjnego, a zatem, nie mogła realizować przedstawionego wyżej celu tej skargi (jej istoty), co uzasadniało jej odrzucenie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29.09.2020 r., sygn. akt II OSK 26/20). W niniejszej sprawie zaistniała zatem sytuacja wskazana w przepisie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., stanowiącym, że sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Za inną przyczynę niedopuszczalności skargi należy uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako bezczynność/przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na utratę przez zaskarżony organ administracji kompetencji do rozstrzygnięcia sprawy w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi na opieszałość organu administracyjnego, którym jest nakazanie rozstrzygnięcia sprawy przez zaskarżony organ, skoro utracił on uprzednio możliwość wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie - w następstwie wystąpienia przesłanki wyłączenia pracownika i niezdolności organu do załatwienia sprawy, skutkiem czego doszło do wyznaczenia przez organu wyższego stopnia w trybie art. 26 § 2 k.p.a. innego podległego mu organu do załatwienia sprawy. Wniesienie w takim przypadku skargi na bezczynność lub przewlekłości stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego orzeczono w pkt 2 postanowienia, na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.