II SAB/Wr 1240/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Adam Habuda Sędzia WSA Władysław Kulon po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi K. W. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia w przedmiocie wniosku z dnia 16 kwietnia 2025 r. o wznowienie postępowania administracyjnego oddala skargę w całości.

K. W. (dalej: strona, strona skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia (dalej: PINB, organ) w sprawie wniosku z dnia 16 kwietnia 2025 r. o wznowienie postępowania administracyjnego. Jak wynika z treści skargi oraz akt administracyjnych w dniu 16 kwietnia 2025 r. do organu wpłynął wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia 26 lipca 2021 r. Nr 1785/2021. Pismem z dnia 4 czerwca 2025 r., zawiadomiono skarżącą, że z uwagi na wysoki stopień skomplikowania i wielowątkowość sprawy oraz brak kompletu dokumentacji wniosek o wznowienie postępowania zostanie rozpatrzony w terminie miesiąca od dnia pozyskania kompletu dokumentów, nie później niż do 15 lipca 2025 r. Pismem z dnia 2 lipca 2025 r. PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem o zwrot, a w przypadku braku takiej możliwości - wypożyczenie na czas rozpatrzenia wniosku akt sprawy (dot. decyzji Nr 1785/2021). Z kolei pismem z dnia 7 lipca 2025 r. PINB zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o zwrot lub wypożyczenie akt sprawy [...]. Pismem z dnia 8 lipca 2025 r. PINB uzyskał informację, że nie jest możliwe wypożyczenie akt administracyjnych ze względu na wyznaczony termin rozprawy w dniu 16 września 2025 r. Pismem z dnia 14 lipca 2025 r. skarżąca wniosła ponaglenie. Pismem z 16 lipca 2025 r. organ poinformował skarżącą, że jej podanie zostanie rozpatrzone w terminie miesiąca od dnia pozyskania kompletu dokumentacji sprawy stanu technicznego budynku przy ul. [...]-[...] we W., nie później jednak niż do 30 września 2025 r. W treści skargi strona wniosła o: zobowiązanie organu do wszczęcia postępowania administracyjnego; przyznanie od organu na rzecz skarżącej sumy. pieniężnej; stwierdzenie, że do bezczynności doszło z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie kosztów sądowych. W doręczonej Sądowi odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, szczegółowo opisując stan sprawy – w tym liczne wnioski skarżącej dotyczące nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...]-[...] we W. Postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu z dnia 10 października 2025 r., sygn. akt II SAB/Wr 1240/25, II SPP/Wr 48/25 przyznano stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie toczącej się pod sygnaturą akt II SAB/Wr 1240/25. Pismem z dnia 27 marca 2026 r. skarżąca wniosła o uchylenie decyzji PINB nr 1785/21 z dnia 26 lipca 2021 r.; stwierdzenie nieważności decyzji PINB nr 1785/21 z dnia 26 lipca 2021 r.; nakazanie PINB powołania dwóch biegłych z zakresu statyki konstrukcji budynku i instalacji CO; nakazanie PINB wznowienia postępowania administracyjnego; nakazanie PINB niezwłocznego wszczęcia postępowania i przeprowadzenia postępowania po otwarciu 11 dużych dziur wyciętych nad mieszkaniem skarżącej w dachu budynku; nakazanie wydania decyzji PINB po otrzymaniu 2 opinii biegłych; nakazanie PINB zapewnienia skarżącej statusu strony zgodnie z prawomocnymi wyrokami. W piśmie z dnia 13 kwietnia 2026 r. strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę oraz jednocześnie wniosła o uchylenie zaskarżonych działań, stwierdzenie nieważności decyzji PINB nr 1785/21 z dnia 26 lipca 2021 r. i wymierzenie organowi grzywny za matactwo procesowe i wieloletnią bezczynność. W piśmie tym wniesiono jednocześnie o: "dołączenie dokumentacji i dowodów". W dniu 27 maja 2026 r. do Sądu wpłynął wniosek strony skarżącej o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym, w postępowaniu uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie ze wskazanym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli: przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Co jednak istotne nawet złożenie przez stronę wniosku o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu jawnym nie pozbawia sądu ustawowego uprawnienia do rozpoznania sprawy na posiedzeniu niejawnym. Decyzja o ewentualnym skierowaniu sprawy na rozprawę należy zawsze do uznania sądu i ewentualne wnioski stron postępowania nie mają dla sądu charakteru wiążącego (por wyrok NSA z dnia 16 maja 2023 r., sygn. akt I FSK 1278/20, publ. CBOSA). Podstawą prawną skargi jest art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z którego wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Skarga na bezczynność i/lub przewlekłość postępowania ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ze stanu bezczynności lub przewlekłości organu administracji publicznej wynikają określone uprawnienia procesowe (art. 149 p.p.s.a.) oraz materialnoprawne (art. 77 ust. 1 Konstytucji RP). Wydany w oparciu o art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wyrok stwierdzający zaistnienie w przeszłości stanu bezczynności lub przewlekłości postępowania ma charakter deklaratoryjny, bowiem niezależnie od tego czy na dzień wniesienia skargi postępowanie zostało zakończone czy też nie, wyrok taki stwierdza retrospektywnie dopuszczenie się przez organ bezczynności i/lub przewlekłości w określonym czasie trwania postępowania i pozwala na zapewnienie stronie skarżącej pełnej i skutecznej ochrony warunkującej możliwość dochodzenia roszczeń odszkodowawczych na drodze postępowania cywilnego, niezależnie od czasu ustania tego stanu przez wydanie decyzji ostatecznej (uchwała siedmiu sędziów NSA z dnia 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OPS 5/19, publ. CBOSA). "Bezczynność" postępowania administracyjnego zdefiniowana została w art. 37 § 1 pkt 1 k.p.a. Wynika z niego, że "bezczynność" wystąpi wówczas, gdy "nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1". Natomiast pojęcie przewlekłości postępowania zostało zdefiniowane w art. 37 § 1 pkt 2 k.p.a. ("postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy").Nadto, należy sięgnąć do ogólnych zasad postępowania administracyjnego i regulacji dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. Ocenie podlega zatem zachowanie terminów określonych w art. 35 k.p.a. i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc trzeba, że - w myśl art. 12 k.p.a. - organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia. Stosownie zaś do art. 36 § 1 k.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia. W rezultacie koniecznym stało się rozważenie, czy w dacie wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub też dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania. W rozpoznawanej sprawie w dniu 16 kwietnia 2025 r. do organu wpłynął wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją PINB z dnia 26 lipca 2021 r. Nr 1785/2021. Kolejno pismem z dnia 4 czerwca 2025 r., zawiadomiono skarżącą, że z uwagi na wysoki stopień skomplikowania i wielowątkowość sprawy oraz brak kompletu dokumentacji wniosek o wznowienie postępowania zostanie rozpatrzony w terminie miesiąca od dnia pozyskania kompletu dokumentów, nie później niż do 15 lipca 2025 r. Organ we wskazanym piśmie precyzyjnie poinformował skarżącą o przyczynach wyznaczenia nowego terminu wskazując, że akta sprawy od dnia 27 października 2021 r. znajdowały się poza siedzibą organu. Pismem z dnia 2 lipca 2025 r. PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z wnioskiem o zwrot, a w przypadku braku takiej możliwości - wypożyczenie na czas rozpatrzenia wniosku akt sprawy (dot. decyzji Nr 1785/2021). Z kolei pismem z dnia 7 lipca 2025 r. PINB zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o zwrot lub wypożyczenie akt sprawy [...]. Pismem z dnia 8 lipca 2025 r. PINB uzyskał informację, że nie jest możliwe wypożyczenie akt administracyjnych ze względu na wyznaczony termin rozprawy w dniu 16 września 2025 r. Pismem z dnia 16 lipca 2025 r. organ poinformował skarżącą, że jej podanie zostanie rozpatrzone w terminie miesiąca od dnia pozyskania kompletu dokumentacji sprawy stanu technicznego budynku przy ul. [...]-[...] we W., nie później jednak niż do 30 września 2025 r. Mając na uwadze zaprezentowaną sekwencję zdarzeń oraz podejmowanych przez organ czynności, a także dysponując materiałem aktowym sprawy Sąd uznał, że sprawa zainicjowana wnioskiem strony skarżącej należała do spraw wymagających postępowania wyjaśniającego, tym bardziej, że w dacie złożenia wniosku przez skarżącą organ nie dysponował pełnymi aktami sprawy. W konsekwencji sprawa powinna być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., przy uwzględnieniu, że zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. do terminów określonych w art. 35 § 1 i § 3 k.p.a. nie wlicza się, między innymi, okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu. W rozpoznawanej sprawie doszło zdaniem Sądu właśnie do takiej sytuacji, co było równoznaczne z opóźnieniem, które wystąpiło z przyczyn niezależnych od organu, a w konsekwencji zgodnie z art. 35 § 5 k.p.a. miało wpływ na bieg terminu. W szczególności Sąd miał na uwadze, że akta sprawy, które okazały się wspólne m.in. dla spraw o sygn. akt II SA/Wr 15/22, II SA/Wr 653/22 oraz II SA/Wr 115/22 przekazane zostały do Naczelnego Sądu Administracyjnego i do dnia wniesienia przedmiotowej skargi organ nimi nie dysponował. Szczególnie istotne okazało się pismo Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2025 r., w którym wskazano, że: "nie jest możliwe wypożyczenie akt administracyjnych niniejszej sprawy (sygn. akt II OSK 657/23, II SA/Wr 115/22), bowiem w sprawie został wyznaczony termin rozprawy w dniu 16 września 2025 r." Nie można w rezultacie pomijać podnoszonych w odpowiedzi na skargę okoliczności niemożności sporządzenia uwierzytelnionej kopii akt, co bezpośrednio przełożyło się na brak możliwości zbadania zasadniczych dla złożonego wniosku kwestii formalnych związanych z dopuszczalnością ewentualnego wznowienia postępowania. Mając na względzie przedstawione wyżej okoliczności faktyczne Sąd stwierdził, że co prawda na dzień wniesienia skargi sprawa z wniosku skarżącej o wznowienie postępowania nie została załatwiona, ale nie można też uznać że organ pozostawał w tym dniu w bezczynności, czy też przewlekłości. Co istotne Sąd rozpoznając skargę na bezczynność czy przewlekłe prowadzenia uprawniony jest do oceny, czy w okolicznościach sprawy fakt zrealizowania obowiązku o którym mowa w art. 36 § 1 k.p.a. uznać można za wyłączający stan bezczynności organu (por. wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt I OSK 1984/19, publ. CBOSA). W niniejszej sprawie na uwadze należy mieć, że organ dwukrotnie przedłużając termin załatwienia sprawy podejmował szereg czynności zmierzających do pozyskania akt sprawy. W ocenie Sądu nie można zatem stwierdzić, aby organ prezentował bierną postawę wobec strony. Brak możliwości załatwienia sprawy do dnia wniesienia skargi wynikał z okoliczności zasadniczo niezależnych od organu i wynikał z braku kompletnych akt sprawy, które znajdowały się w Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Jednocześnie nie może umykać z pola widzenia, że organ wyznaczając nowe terminy załatwienia sprawy każdorazowo wiązał je z datą pozyskania kompletnych akt sprawy. Wszystkie dotychczas przytoczone okoliczności uzasadniały oddalenie skargi, co nastąpiło na podstawie art. 151 p.p.s.a. Na marginesie Sąd wskazuje tylko, że z urzędu wiadome mu jest, iż wobec działań skarżącej organ od lat zajmuje się kwestią stanu technicznego budynku przy ul. [...]-[...] we W., co znalazło swój wyraz już w 2015 r., kiedy to decyzją z dnia 17 lutego 2015 r. Nr 449/2015 nakazano Spółdzielni Mieszkaniowej im. [...] we W. w określonym terminie usunięcie nieprawidłowości w stanie technicznym budynku przy ul. [...]-[...] we W. poprzez wykonanie określonych działań. Co więcej – jak wynika z akt sprawy – postanowieniem Nr 2705/2025 organ odmówił wznowienia postępowania administracyjnego wskazując, że wniosek skarżącej został złożony po upływie 43 miesięcy i 10 dni od dowiedzenia się o wydaniu decyzji Nr 1785/2021. Postanowienie to zostało następnie utrzymane w mocy rozstrzygnięciem Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lutego 2026 r. (Nr 188/2026), a obecnie jest przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, która zarejestrowana została pod sygn. akt II SA/Wr 349/26. Sąd nie uwzględnił wniosków dowodowych strony skarżącej, gdyż przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie przyczyniłoby się do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Wobec treści art. 106 § 3 p.p.s.a., jest to przesłanka niezbędna, aby przeprowadzić dowód uzupełniający z dokumentu.