II SAB/Wa 910/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 9 lutego 2026 r. sprawy ze skargi M. F. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. stwierdza, że Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, 2. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego M. F. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie zainicjowała skarga M. F. z dnia [...] września 2025r. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2024r. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że akta – po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2024r. – dotarły do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] stycznia 2025r. W dniu [...] marca 2025r. skarżący wniósł do organu ponaglenie. Następnie pismami z [...] kwietnia 2025r. i [...] maja 2025r. organ zobowiązywał uczestnika postępowania –tj. Komendanta Głównego Policji - do składania wyjaśnień dotyczących meritum sprawy. Wyjaśnienia stanowiące reakcję na powyższe wezwania organu, zawarte zostały w pismach KGP z [...]kwietnia 2025r. [...] czerwca 2025r. i [...] lipca 2025r. W dniu [...] sierpnia 2025r. organ powiadomił strony o zebraniu materiału dowodowego niezbędnego do wydania decyzji. W dniu [...] października 2025r. organ wydał w sprawie decyzję. W powołanej na wstępie uzasadnienia skardze M. F. zażądał zobowiązania Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do wydania decyzji w sprawie, zasądzenia od organu odszkodowania w kwocie 30.000,- zł. i zasądzenia kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wyjaśniając, że na długość trwania postępowania miał wpływ skomplikowany charakter sprawy oraz okoliczność, że Prezes UODO – jako jedyny w całym Kraju organ zajmujący się ochroną danych osobowych - jest niezwykle obciążony pracą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143), dalej: "P.p.s.a.", odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. Kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na bezczynność i przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 P.p.s.a. Stosownie do treści art. 149 § 1 pkt. 1 P.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności, lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W myśl art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznaniu sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty określonej w art. 149 § 6 P.p.s.a. Zgodnie zaś z normą art. 149 § 1 pkt. 3 P.p.s.a. w sytuacji, gdy na dzień orzekania nie istnieje już stan bezczynności czy przewlekłości, Sąd stwierdza jedynie że organ dopuścił się bezczynności jub przewlekłego prowadzenia postępowania. Oceniając skargę przez pryzmat w/powołanych przepisów tut. Sąd doszedł do konkluzji, iż skarga jest dopuszczalna. Przed jej wniesieniem skarżący wystąpił bowiem do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691), dalej: "k.p.a.". Sąd stwierdził także, że skarga jest zasadna. W piśmiennictwie i judykaturze przyjmuje się, że z przewlekłością działania organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub gdy prowadził postępowanie jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności – a zaniechanie to nie znajduje racjonalnego i przede wszystkim prawnego uzasadnienia (zob. T. Woś, H. Krysiak-Molczyk i M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 86). Wyjaśnić również należy, że celem skargi na bezczynność czy przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi, Sąd bierze zaś pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy. W świetle powyższego dla uznania bezczynności czy przewlekłości organu konieczne jest w pierwszym rzędzie ustalenie, że organ administracji był zobowiązany, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, do wydania decyzji, aktu lub podjęcia określonych czynności i mimo to nie podejmuje w terminach ustawowych działań, mających na celu uczynienie zadość temu obowiązkowi. Jak wynika z akt sprawy skarżący wystąpił do organu ze skargą na bezprawne w jego mniemaniu przetwarzanie danych osobowych przez KGP. Zainicjował więc postępowanie przed właściwym w tym przedmiocie organem. Nadto kierując się zakresem przedmiotowym niniejszej skargi przypomnieć należało, że datą inicjującą początek postępowania zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego był dzień 23 stycznia 2025r. w którym to odnotowano w organie wpływ z Sadu akt niniejszej sprawy. Zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35-38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania, a wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić trzeba też, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem bezczynności czy przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa została zakończona poprzez wydanie decyzji dopiero w dniu [...] października 2025r. Czynności podejmowane przez organ wskazane w pierwszej części uzasadnienia, opisane w skardze i znajdujące odzwierciedlenie w aktach administracyjnych podejmowane były w kilkumiesięcznych odstępach czasu. Zwłoka jakiej dopuścił się Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w załatwieniu sprawy, nie może więc budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a. W sprawie tej nie ma wątpliwości, że od dnia otrzymania przez organ akt po wyroku NSA, do podjęcia pierwszej istotnej czynności zmierzającej do ponownego rozpatrzenia sprawy ( zwrócenie się do KGP ) upłynęło blisko 3 miesiące. Następnie od otrzymania od KGP ostatniego pisma zawierającego wyjaśnienia w sprawie do dnia wydania decyzji merytorycznej upłynęło ponad 3 miesiące. Nie bez znaczenia pozostaje też okoliczność, że pomimo tego, iż odpowiedzi KGP na wezwania kierowane do niego przez Prezesa UODO wpływały w znacznych odstępach czasu (kwiecień, czerwiec, lipiec) organ nie mobilizował owego podmiotu do zintensyfikowania podejmowanych czynności. Powyższe oznacza niezbicie, że termin przewidziany w art. 35 § 1 k.p.a. nie został przez organ zachowany. Nie można zatem przyjąć, że organ działał w sprawie wnikliwie i szybko, czy też bez zbędnej zwłoki monitorował sprawę. W aktach sprawy nie znajdują się nawet żadne pisma kierowane do skarżącego o przedłużeniu terminów jej załatwienia, co stanowi swoisty obraz materii terminowości i rzetelności działania organu a także szacunku dla strony postępowania. Podkreślenia wymaga też to, że akty prawne stanowiące podstawę wydania przez organ decyzji w dniu [...] października 2025r. nie zawierają odrębnych od Kodeksu postępowania administracyjnego przepisów dotyczących terminów załatwienia sprawy, jak również nie wyłączają stosowania przepisów k.p.a. Kwestie związane z powolnością reakcji KGP na wezwania organu, nie zwalniają go z zarzutu bezczynności czy przewlekłości. Pogląd ten jest zgodny z powszechnie aprobowaną zasadą, że realizacja kompetencji organu administracji publicznej jest jego prawnym obowiązkiem, od którego nie zwalniają go tzw. trudności obiektywne w postaci złożoności sprawy, kumulacji spraw, braku etatów czy też środków pieniężnych. Poza tym strona nie może ponosić negatywnych skutków braku działań leżących po stronie organu, w tym w zakresie dotrzymywania terminów załatwienia sprawy. W świetle powyższego jest bezsporne, że organ przewlekle prowadził postępowanie w zakresie ponownego rozpoznania sprawy. Sąd administracyjny uznał jednocześnie, że zaistniała bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W doktrynie spostrzega się, że przy ocenie charakteru bezczynności lub przewlekłości kluczowa jest długość okresu tej bezczynności (przewlekłości) (zob. W. Chróścielewski, glosa do wyroku NSA z 24 kwietnia 2015 r., I FSK 1881/14, Orzecznictwo Sądów Polskich z 2015, nr 12, poz. 116). Rażące naruszenie prawa jest bowiem postacią kwalifikowaną naruszenia prawa i powinno być interpretowane ściśle. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego pojęcia, "rażące" to "ponad miarę", "niewątpliwe" , "wyraźne", "oczywiste". Ocena, czy mamy do czynienia z rażącą postacią bezczynności, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami sprawy, rozpatrywanej indywidualnie. W niniejszej sprawie skarga strony inicjująca postępowanie, choć z uchybieniem ustawowych terminów, ale została jednak rozpoznana. Brak zintensyfikowanych działań po stronie organu nie przekraczał przy tym okresu sześciu miesięcy. Nadto brak jest jakichkolwiek dowodów na to, że stan ten wynikał ze złej woli organu czy chęci pozbawienia strony prawa do otrzymania rozstrzygnięcia. Konsekwentnie do powyższego Sąd nie mógł uwzględnić wniosku o przyznanie sumy pieniężnej. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku, oddalając w trybie art.151 P.p.s.a. żądanie przyznania sumy pieniężnej. O kosztach orzeczono stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając na rzecz skarżącego kwotę stu złotych tytułem zwrotu kosztów wpisu od skargi.